ИПС "Әділет"

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие см. п. 4.

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 27 июля 2017 года № 505 "Об утверждении Правил расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов Республики Казахстан за № 15597) следующее изменение:

Правила представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, утвержденных указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу.

2. Департаменту по расследованию происшествий и инцидентов на транспорте Министерства транспорта Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства транспорта Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего Вице-министра транспорта Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр транспорта
Республики Казахстан

Н. Сауранбаев

      "СОГЛАСОВАНО"
      Генеральная прокуратура
      Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
      Комитет национальной безопасности
      Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
      Министерство внутренних дел
      Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
      Министерство иностранных дел
      Республики Казахстан

Приложение к приказу
Министр транспорта
Республики Казахстан
от 1 июня 2026 года № 131
Утверждены
приказом Министра
по инвестициям и развитию
Республики Казахстан
от 27 июля 2017 года № 505

Правила представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 7 статьи 92-1 и с пунктом 3 статьи 93 Закона Республики Казахстан "Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации", а также стандартами и рекомендуемой практикой Международной организации гражданской авиации (далее – ИКАО), определяют порядок проведения расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, а также требования к системе обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях.

2. Единственной целью расследования авиационного происшествия или инцидента является предотвращение авиационных происшествий и инцидентов в будущем. Целью этой деятельности не является установление доли чьей-либо вины или ответственности.

Определение причин и (или) способствующих факторов не предполагает возложения вины или установления доли чьей-либо административной, гражданской или уголовной ответственности.

3. Любое судебное (внесудебное) разбирательство или любое другое расследование, направленные на установление доли чьей-либо вины или ответственности, проводятся отдельно от расследования, проводимого в соответствии с настоящими Правилами.

Процесс расследования не предполагает отстаивания или защиты интересов участвующих в расследовании сторон.

4. Авиационные происшествия и инциденты с воздушными судами гражданской и экспериментальной авиации, зарегистрированными в Государственном реестре гражданских воздушных судов Республики Казахстан, расследуются Комиссией по расследованию авиационного происшествия или инцидента (далее – Комиссия), создаваемой уполномоченным органом в сфере гражданской авиации по представлению уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

5. Авиационное происшествие или инцидент, произошедшие с иностранным гражданским воздушным судном на территории Республики Казахстан, подлежат расследованию комиссией по расследованию авиационного происшествия или инцидента, создаваемой уполномоченным органом в сфере гражданской авиации, или по взаимному согласию расследуются иностранным государством страны регистрации воздушного судна (эксплуатанта).

6. Комиссия по расследованию авиационного происшествия или инцидента руководствуется принципами объективности и беспристрастности при проводимом расследовании. В целях независимости расследования комиссия по расследованию авиационного происшествия или инцидента формируется с учетом исключения конфликта интересов.

Комиссии, в соответствии со стандартами и рекомендациями, изложенными в Приложении 13 к Конвенции о Международной организации гражданской авиации (далее – Приложение 13 к Конвенции ИКАО), предоставляется независимость в проведении расследования авиационных происшествий и инцидентов.

7. Комиссия по расследованию авиационного происшествия или инцидента проводит расследование отдельно от любого судебного (внесудебного) разбирательства или любого другого расследования, направленных на установление чьей-либо вины или ответственности. Члены комиссии по расследованию авиационного события не высказывают мнение при любых разбирательствах, направленных на установление чьей-либо вины или ответственности.

8. При организации расследований не допускается вмешательство в деятельность комиссии по расследованию авиационных происшествий или инцидентов со стороны физических и (или) юридических лиц, государственных органов, кроме случаев, прямо предусмотренных законами Республики Казахстан. Комиссии при организации расследований авиационных происшествий и инцидентов без задержки предоставляется доступ ко всем вещественным доказательствам.

9. В целях обеспечения оперативного реагирования и организации первоначальных мероприятий при авиационных событиях на территории Республики Казахстан, приказом первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий создается дежурная бригада расследователей из числа служащих уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, обеспечивающая оперативный выезд на место авиационного события.

Дежурная бригада осуществляет мероприятия по расследованию авиационного события и выполняет полномочия Комиссии до ее создания. При создании Комиссии, лица состоящие в дежурной бригаде расследователей включаются в состав Комиссии.

10. Если с воздушным судном гражданской авиации, которое зарегистрировано в Государственном реестре гражданских воздушных судов Республики Казахстан, либо его эксплуатантом является физическое или юридическое лицо Республики Казахстан, произошло авиационное событие на территории иностранного государства, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий осуществляет действия в соответствии со стандартами и рекомендуемой практикой ИКАО и настоящими Правилами.

11. Термины и определения, используемые в настоящих Правилах:

1) авиакомпания – юридическое лицо, имеющее сертификат эксплуатанта гражданских воздушных судов;

2) авиационное событие – любое событие, связанное с эксплуатацией воздушного судна, обеспечением и выполнением полета, а также техническим обслуживанием, ремонтом или его хранением, независимо от наличия последствий и установленной классификации, включая, но не ограничиваясь, случаи, отнесенные к авиационному происшествию или инциденту;

3) уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий – организация, единственным учредителем и участником (акционером) которой является Правительство Республики Казахстан, ответственная за организацию проведение расследований авиационных происшествий и инцидентов гражданской и экспериментальной авиации;

4) авиационное происшествие с человеческими жертвами (катастрофа) – авиационное происшествие, приведшее к гибели или пропаже без вести кого-либо из пассажиров или членов экипажа.

К катастрофам также относятся случаи гибели кого-либо из лиц, находящихся на борту, в процессе аварийной эвакуации из воздушного судна;

5) авиационное происшествие без человеческих жертв (авария) – авиационное происшествие, не повлекшее за собой человеческих жертв или пропажи без вести кого-либо из пассажиров или членов экипажа;

6) уполномоченная организация в сфере гражданской авиации – акционерное общество со стопроцентным участием государства в уставном капитале, осуществляющее деятельность, направленную на обеспечение устойчивого развития отрасли гражданской авиации Республики Казахстан, безопасности полетов и авиационной безопасности;

7) авиационным происшествием в гражданской или экспериментальной авиации признается событие, связанное с использованием гражданского воздушного судна, которое, в случае пилотируемого воздушного судна, имеет место с момента, когда какое-либо лицо поднимается на борт воздушного судна с намерением совершить полет, до момента, когда все находившиеся на борту лица покинули воздушное судно, или, в случае беспилотного воздушного судна, происходит с момента, когда воздушное судно готово стронуться с места с целью совершить полет, до момента его остановки в конце полета и выключения основной силовой установки и в ходе которого:

какое-либо лицо получает телесное повреждение со смертельным исходом или серьезное телесное повреждение в результате нахождения в данном воздушном судне, либо непосредственного соприкосновения с какой-либо частью воздушного судна, включая части, отделившиеся от данного воздушного судна, либо непосредственного воздействия струи газов реактивного двигателя, за исключением тех случаев, когда телесные повреждения получены в результате естественных причин, нанесены самому себе, либо нанесены другими лицами, или когда телесные повреждения нанесены безбилетным пассажирам, скрывающимся вне зон, куда обычно открыт доступ пассажирам и членам экипажа;

воздушное судно получает повреждения или происходит разрушение его конструкции, в результате чего нарушается прочность конструкции, ухудшаются технические или летные характеристики воздушного судна и обычно требуется крупный ремонт или замена поврежденного элемента, за исключением случаев отказа или повреждения двигателя, когда повреждены только один двигатель (включая его капоты или вспомогательные агрегаты), воздушные винты, законцовки крыла, антенны, датчики, лопатки, пневматики, тормозные устройства, колеса, обтекатели, панели, створки шасси, лобовые стекла, обшивка воздушного судна (например, небольшие вмятины или пробоины), или имеются незначительные повреждения лопастей несущего винта, лопастей хвостового винта, шасси и повреждения, вызванные градом или столкновением с птицами (включая пробоины в обтекателе антенны радиолокатора);

воздушное судно пропадает без вести или оказывается в таком месте, где доступ к нему абсолютно невозможен.

8) организация гражданской авиации – юридическое лицо, осуществляющее деятельность в сфере гражданской авиации

9) уполномоченный орган в сфере гражданской авиации – центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство в области использования воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности гражданской и экспериментальной авиации;

10) воздушное судно, потерпевшее бедствие – воздушное судно, получившее при рулении, взлете, посадке или падении серьезное повреждение или полностью разрушенное, а также воздушное судно, совершившее вынужденную посадку вне аэродрома;

11) серьезное телесное повреждение – телесное повреждение, которое получено лицом во время авиационного происшествия и которое:

требует госпитализации более чем на 48 часов в течение семи дней с момента получения повреждения;

привело к перелому любой кости (за исключением простых переломов пальцев рук, ног или носа), вывихам в крупных суставах конечностей и позвонков или сдавливанию мягких тканей с синдромом раздавливания;

связано с разрывами ткани, вызывающими сильное кровотечение, повреждение нервов, мышц или сухожилий;

связано с повреждением любого внутреннего органа;

связано с получением ожогов второй или третьей степени или любых ожогов, поражающих более 5 % поверхности тела;

связано с подтвержденным фактом воздействия инфекционных веществ или поражающей радиации;

12) поставщик аэронавигационного обслуживания – юридическое лицо, обеспечивающее организацию воздушного движения и (или) другое аэронавигационное обслуживание.

13) государство разработчика – государство, обладающее юрисдикцией в отношении организации, ответственной за конструкцию типа воздушного судна;

14) воздушное судно – аппарат, поддерживаемый в атмосфере за счет его взаимодействия с воздухом, исключая взаимодействие с воздухом, отраженным от земной (водной) поверхности;

15) максимальная сертифицированная взлетная масса воздушного судна – максимальная допустимая взлетная масса воздушного судна, указанная в сертификате типа или руководстве по летной эксплуатации гражданского воздушного судна;

16) бортовой самописец – любой самопишущий прибор, устанавливаемый на борту воздушного судна в качестве дополнительного источника, сведений для проведения расследования авиационного происшествия или инцидента;

17) серьезный инцидент – инцидент, обстоятельства которого указывают на имевшую место высокую вероятность авиационного происшествия в связи с использованием воздушного судна, который, в случае пилотируемого воздушного судна, происходит с момента, когда какое-либо лицо поднимается на борт воздушного судна с намерением совершить полет, до момента, когда все находившиеся на борту лица покинули воздушное судно, или, в случае беспилотного воздушного судна, происходит с момента, когда воздушное судно готово стронуться с места с целью совершить полет, до момента его остановки в конце полета и выключения основной силовой установки;

18) государство изготовитель – государство, обладающее юрисдикцией в отношении организации, ответственной за окончательную сборку воздушного судна, пункта дистанционного пилотирования, двигателя или воздушного винта;

19) рекомендация по обеспечению безопасности полетов, имеющая глобальное значение (SRGC) – рекомендация по обеспечению безопасности полетов, касающаяся системного недостатка, который, в силу существующей вероятности его повторения с потенциально серьезными последствиями на глобальном уровне, требует принятия своевременных мер с целью повышения уровня безопасности полетов;

20) линия С2 – линия передачи данных между дистанционно пилотируемым воздушным судном и пунктом дистанционного пилотирования в целях управления полетом;

21) таксономия ИКАО ADREP (Accident/Incident data reporting) – система классификации авиационных событий, являющаяся частью системы ИКАО по представлению данных об авиационных происшествиях и инцидентах, свод атрибутов и связанных с ними значений, позволяющих проводить анализ тенденций в области безопасности полетов по этим событиям;

22) советник – лицо, назначенное государством в силу наличия у него соответствующей квалификации с целью оказания помощи уполномоченному представителю этого государства в расследовании;

23) рекомендация по обеспечению безопасности – предложение полномочного органа по расследованию, сделанной на основе информации, полученной при расследовании, с целью предотвращения авиационных происшествий или инцидентов, которое ни при каких обстоятельствах не ставит своей целью определение вины или ответственности за авиационное происшествие или инцидент. Помимо рекомендаций по обеспечению безопасности, вытекающих из результатов расследования авиационных происшествий и инцидентов, рекомендаций по обеспечению безопасности могут вытекать из различных источников, включая исследования по обеспечению безопасности полетов;

24) дистанционно пилотируемая авиационная система (ДПАС) – дистанционно пилотируемое воздушное судно, связанный с ним пункт дистанционного пилотирования, необходимая линия C2 и любые другие элементы, указанные в конструкции типа;

25) дистанционно пилотируемое воздушное судно (ДПВС) – беспилотное воздушное судно, пилотируемое с пункта дистанционного пилотирования;

26) пункт дистанционного пилотирования (ПДП) – элемент дистанционно пилотируемой авиационной системы, включающий оборудование, используемое для пилотирования дистанционно пилотируемого воздушного судна;

27) инцидент – любое событие, кроме авиационного происшествия, связанного с использованием воздушного судна, которое влияет или могло бы повлиять на безопасность эксплуатации;

28) государство места события – государство, на территории которого имело место авиационное происшествие или инцидент;

29) эксплуатант – физическое или юридическое лицо, занимающееся эксплуатацией гражданских воздушных судов или предлагающее свои услуги в этой области;

30) государство эксплуатанта – государство, в котором находится основное место деятельности эксплуатанта или, если эксплуатант не имеет такого места деятельности, постоянное место пребывания эксплуатанта;

31) причины – действия, бездействие, обстоятельства, условия или их сочетание, которые привели к авиационному происшествию или инциденту. Определение причин не предполагает возложения вины или установления административной, гражданской или уголовной ответственности;

32) расследование – процесс, проводимый с целью предотвращения авиационного происшествия или инцидента, который включает в себя сбор и анализ информации, подготовку заключений, включая установление его причин и/или сопутствующих факторов, и выработку рекомендаций по обеспечению безопасности;

33) полевой этап расследования – период времени с момента начала работ Комиссии на месте авиационного происшествия или инцидента до момента, когда работы на месте происшествия или инцидента прекращены;

34) процедуры по расследованию – документ, включающий описание процессов и процедур, предназначенных для уполномоченных по расследованию уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, в целях единообразного применения законодательства Республики Казахстан об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации, стандартов и рекомендуемой практики Международной организации гражданской авиации (ИКАО) при проведении расследования авиационных происшествий и инцидентов;

35) полномочный орган по расследованию – ответственный орган за проведение расследований авиационных происшествий и инцидентов, назначенный государством, в том числе иностранным государством;

36) уполномоченный по расследованию – сотрудник уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, прошедший первоначальную подготовку, которому поручены организация и проведение расследований авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации в составе комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента;

37) государство регистрации – государство, в реестр которого занесено воздушное судно;

38) уполномоченный представитель – лицо, назначенное уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий или полномочным органом по расследованию иностранного государства в силу наличия у него соответствующей квалификации для участия в расследовании, проводимом другим государством или Республикой Казахстан;

39) способствующие факторы – действия, бездействие, обстоятельства, условия или их сочетание, устранение, предотвращение или отсутствие которых уменьшило бы вероятность авиационного происшествия или инцидента или ослабило бы тяжесть последствий этого авиационного происшествия или инцидента. Определение способствующих факторов не предполагает возложения вины или установления административной, гражданской или уголовной ответственности.

Глава 2. Порядок представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации

Параграф 1. Уведомление об авиационном происшествии или инциденте

12. Органы обслуживания воздушным движением, при потере радиосвязи с экипажем или исчезновения (пропадания) отметки воздушного судна на экране индикатора воздушной обстановки, а также при других событиях, указанных в Приложении 1 к настоящим Правилам, передают информацию в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий и уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации о случившемся в соответствии со схемой оповещения об авиационных происшествиях и инцидентах.

13. Эксплуатант (владелец) воздушного судна, потерпевшего авиационное происшествие или с которым случился инцидент и организации гражданской авиации, не позднее 24 часов направляет уведомление через систему обязательного представления данных об авиационных событиях или в соответствии со схемой оповещения об авиационных происшествиях и инцидентах, предусматривающее использование наиболее оперативных средств связи (телефон, факсимильная связь, электронная почта или фиксированная сеть авиационной электросвязи (АFТN) в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий и уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации.

Уведомление должно содержать следующую информацию:

1) вид авиационного события (сокращение АССID – для обозначения авиационных происшествий, сокращение SINCID – для обозначения серьезных инцидентов, сокращение INCID – для обозначения инцидентов);

2) изготовитель, модель, национальные и регистрационные знаки и серийный номер воздушного судна;

3) наименование владельца, эксплуатанта и/или арендатора воздушного судна (при наличии);

4) фамилия, имя, отчество (при наличии) командира воздушного судна и членов экипажа;

5) квалификация командира воздушного судна и гражданство членов экипажа и пассажиров;

6) дата и время (местное время или всемирное координированное время (далее – UTC) авиационного происшествия или инцидента;

7) последний пункт отправления и намеченный пункт посадки воздушного судна (номер рейса и характер полета);

8) положение воздушного судна относительно какого-либо легко определяемого географического пункта, с указанием широты и долготы либо информация из Глобальной системы оповещения о бедствии и обеспечения безопасности полетов воздушных судов (GADSS);

9) количество членов экипажа и пассажиров на борту, а также количество погибших и (или) получивших серьезные телесные повреждения лиц;

10) описание авиационного происшествия или инцидента и степень повреждения воздушного судна, насколько это известно;

11) физические характеристики района авиационного происшествия или инцидента, а также информация о трудностях с доступом к нему или особых требованиях, касающихся прибытия на место происшествия или инцидента;

12) наличие и описание опасных грузов на борту воздушного судна.

Отсутствие каких-либо из указанных сведений не является основанием в задержке передачи уведомления. В уведомлении не содержатся предположительные сведения об обстоятельствах и причинах авиационного события.

14. При авиационном происшествии или инциденте с гражданским воздушным судном Республики Казахстан или иностранного государства, происшедшего на территории Республики Казахстан, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет уведомление об авиационном происшествии или инциденте с минимальной задержкой при помощи наиболее удобного и быстрого средства связи (телефон, электронная почта или фиксированная сеть авиационной электросвязи (АFТN):

1) государству регистрации;

2) государству эксплуатанта;

3) государству разработчика;

4) государству-изготовителю;

5) государству, чьи граждане погибли или получили серьезные телесные повреждения (если таковой имеется);

6) ИКАО, если максимальная сертифицированная взлетная масса соответствующего воздушного судна превышает 2250 кг или оно является турбореактивным самолетом;

7) в региональную организацию по расследованию авиационных происшествий и инцидентов (далее – РОРАП).

Форма и содержание уведомления об авиационном происшествии или инциденте приведена в пункте 4.2 Приложения 13 к Конвенции ИКАО.

Если Республика Казахстан, как государство места события, не располагает информацией о событии, соответственно государство регистрации или государство эксплуатанта направляет уведомление о таком событии государству разработчика, государству-изготовителю и государству места события.

15. Уведомление об авиационном происшествии или инциденте с гражданским воздушным судном Республики Казахстан, происшедшего на территории иностранного государства, направляется эксплуатантом (владельцем) или авиационными властями государства места события в соответствии с Приложением 13 к Конвенции ИКАО.

16. Уведомление составляется на одном из рабочих языков ИКАО с учетом языка, используемого получателем (получателями), если это не вызывает чрезмерной задержки информации.

17. Категория авиационных событий, уведомление о которых является обязательным, приведена в приложении 1 к настоящим Правилам.

Параграф 2. Организация расследования авиационных происшествий и инцидентов

18. Расследование авиационных происшествий и инцидентов с воздушными судами гражданской и экспериментальной авиации Республики Казахстан, возлагается на Комиссию.

Перечень авиационных инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, подлежащих расследованию уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий приведен в приложении 2 настоящих Правил.

19. Основанием для формирования Комиссии является уведомление об авиационном происшествии или инциденте.

20. Комиссия состоит из председателя Комиссии, заместителя (заместителей) председателя Комиссии и других членов Комиссии (далее – члены Комиссии). Комиссия осуществляет свою деятельность под руководством председателя Комиссии.

21. Для формирования состава Комиссии уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет запросы в организации гражданской авиации и государственные органы, которые в течение суток с момента получения запроса представляют кандидатуры для включения в состав Комиссии.

Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет представление в уполномоченный орган в сфере гражданской авиации для утверждения состава Комиссии.

22. Члены Комиссии не могут представлять интересы страховщиков. Лица непосредственно причастные к подготовке, выполнению или обеспечению полета гражданского воздушного судна, в состав комиссии не входят.

23. Членами Комиссии по расследованию авиационного происшествия назначаются специалисты в области расследования авиационных происшествий и инцидентов – лица, прошедшие специальную подготовку в области расследования по программам, разработанным авиационными учебными центрами Республики Казахстан, согласованным уполномоченной организацией в сфере гражданской авиации, а также в иных международных организациях и учебных заведениях (центрах).

Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий ведет реестр специалистов, прошедших соответствующую подготовку. Включение специалистов в реестр осуществляется на основании документов, подтверждающих прохождение подготовки. Исключение специалистов из реестра осуществляется в случаях выявления недостоверности представленных сведений либо утраты квалификации специалиста. Реестр актуализируется по мере необходимости.

24. На полевом этапе расследования авиационного происшествия или инцидента с момента начала работ до момента прекращения и при сборе фактической информации Комиссия координирует свои действия с представителями Министерства внутренних дел Республики Казахстан (далее - МВД РК).

25. Эксплуатант (владелец) воздушного судна, потерпевшего авиационное происшествие или инцидент и эксплуатант аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации места события осуществляют координацию действий с местными исполнительными органами (акимами) по обеспечению работы Комиссии. При необходимости местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения и столицы, районов, городов областного значения, физические и юридические лица оказывают содействие в работе Комиссии.

26. Каждая информация об авиационных происшествиях и инцидентах, добровольно представленная физическими и юридическими лицами, а также установленная в ходе мониторинга средств массовой информации, рассматривается уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий и проверяется, в том числе с выездом на место предполагаемого авиационного события.

Все события, в том числе не приведенные в категории авиационных событий, уведомление о которых является обязательным, рассматриваются уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий и по ним принимаются решения о целесообразности расследования. Критериями такого решения служат возможности выявления потенциальных аварийных факторов, влияющих на безопасность полетов.

27. Отдельные виды инцидентов, самостоятельно расследуются эксплуатантами (владельцами) воздушных судов или организациями гражданской авиации в рамках систем управления безопасностью полетов. Такие расследования проводятся по решению уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий в порядке и сроки, установленные настоящими Правилами.

Перечень авиационных инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, подлежащих расследованию эксплуатантами (владельцами) воздушных судов и организациями гражданской авиации приведен в приложении 3 настоящих Правил.

28. По завершению расследования окончательный отчет представляется эксплуатантами (владельцами) воздушных судов и организациями гражданской авиации в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий и уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации.

29. Если уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий не согласна с выводами окончательного отчета эксплуатанта (владельца) воздушного судна или организации гражданской авиации полностью, или какой – либо его частью, такой отчет возвращается эксплуатанту (владельцу) воздушного судна или в организацию гражданской авиации для доработки. При этом эксплуатант (владелец) воздушного судна или организация гражданской авиации в течение 10 рабочих дней представляет доработанный окончательный отчет в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий.

30. Срок расследования авиационного инцидента, с момента издания приказа о назначении Комиссии до утверждения отчета по результатам расследования, как правило, не превышает 1 месяца, серьезного инцидента 3 месяцев, авиационного происшествия 12 месяцев, авиационного происшествия с человеческими жертвами 36 месяцев, если не потребуется дополнительных исследований.

Если проведение исследований и испытаний авиационной техники в установленные для расследования сроки невозможно, сроки расследования по ходатайству председателя Комиссии продлеваются до окончания проведения исследований первым руководителем уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, с уведомлением уполномоченного органа в сфере гражданской авиации.

Продление срока расследования эксплуатантом или организацией гражданской авиации, осуществляется самостоятельно при условии обоснованных обстоятельств, с уведомлением уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

31. Все работы, связанные с расследованием авиационного происшествия или инцидента, а также командирование специалистов по запросу комиссии по расследованию, финансируются эксплуатантом (владельцем) воздушного судна.

32. Эксплуатант (владелец) воздушного судна, создает членам Комиссии, привлекаемым к расследованию все необходимые условия для проведения работ на месте авиационного происшествия или инцидента.

Исследования и испытания, связанные с расследованием авиационного происшествия или инцидента, проводимые научно-исследовательскими, конструкторскими, ремонтными и промышленными организациями, финансируются этими организациями с последующим возмещением их затрат эксплуатантом (владельцем) воздушного судна.

33. Члены Комиссии, при использовании воздушных судов казахстанских авиакомпаний, независимо от их организационно-правовых форм и форм собственности, по предъявлению копии приказа на проведение расследования авиационных происшествий или инцидентов и командировочных удостоверений, либо по предъявлению служебного удостоверения уполномоченного по расследованию, вписываются в задание на полет, с правом нахождения в кабине или салоне воздушного судна, либо путем предоставления сервисного билета.

Параграф 3. Действие лиц при авиационном происшествии

34. С момента авиационного происшествия и до прибытия Комиссии, руководитель эксплуатанта аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, в районе и на территории которого произошло авиационное происшествие, во взаимодействии с эксплуатантом (владельцем) воздушного судна, поставщиком аэронавигационного обслуживания на аэродроме (вертодроме), посадочной площадке, а до его прибытия, командир воздушного судна, проводят первоначальные действия на месте авиационного происшествия.

35. Члены экипажа потерпевшего бедствие воздушного судна, эксплуатант (владелец) воздушного судна, эксплуатант аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, представители МВД РК, местные исполнительные органы (акиматы), физические и юридические лица, до прибытия Комиссии принимают все возможные меры по обеспечению сохранности воздушного судна, его составных частей и обломков, бортовых самописцев и наземных средств объективного контроля, предметов, находившихся на борту потерпевшего бедствие воздушного судна.

36. При авиационном происшествии, командир воздушного судна совместно с членами экипажа выполняет действия, предусмотренные руководством по летной эксплуатации воздушного судна, по эвакуации пассажиров и тушению пожара. Убедившись, что нет возгорания воздушного судна, командир воздушного судна до прибытия ответственного представителя, на территории которого произошло авиационное происшествие:

1) немедленно полностью обесточивает воздушное судно (если это не препятствует проведению эвакуации) и убеждается, что бортовые самописцы выключены;

2) обеспечивает неприкосновенность пультов управления в кабине экипажа и бортовых самописцев;

3) обеспечивает неприкосновенность коммерческой загрузки и других предметов, находящихся на борту воздушного судна;

4) организует меры по недопущению слива топлива, масла и других жидкостей;

5) закрывает и по возможности опломбирует двери, люки, капоты;

6) организует охрану воздушного судна и место происшествия;

7) принимает все возможные меры, чтобы как можно быстрее известить о случившемся событии ближайшую организацию гражданской авиации.

Если командир воздушного судна по состоянию здоровья не способен выполнять свои обязанности, эти действия осуществляет второй пилот, являющийся членом экипажа.

37. После прибытия на место авиационного происшествия, руководитель эксплуатанта аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации во взаимодействии с представителями МВД РК и местных исполнительных органов, а также с эксплуатантом (владельцем) воздушного судна, поставщиком аэронавигационного обслуживания на аэродроме (вертодроме), посадочной площадке обеспечивает дальнейшую сохранность воздушного судна, его содержимого и находящихся на месте происшествия вещественных доказательств:

1) определяет необходимость по принятию дополнительных мер по спасению пассажиров и членов экипажа, тушению пожара (или его предупреждению), сохранению вещественных доказательств;

2) организует проведение поисковых и аварийно-спасательных работ, при необходимости с привлечением взаимодействующих ведомств;

3) организует совместно с представителями МВД РК, а при необходимости и дислоцированными в этом районе воинскими частями, охрану места происшествия, обеспечив неприкосновенность воздушного судна и его содержимого (за исключением случаев, когда необходимо извлечь из-под обломков пострадавших) и принимает меры по исключению доступа к месту авиационного происшествия посторонних лиц;

4) при необходимости дает указание об эвакуации останков погибших после фотографирования и составления схемы их расположения относительно основных частей воздушного судна, при этом следует по возможности избегать разборки и повреждения обломков воздушного судна;

5) организует проведение медицинского освидетельствования на состояние опьянения (алкогольного, наркотического или токсического) членов экипажа и, при необходимости, диспетчеров органа обслуживания воздушного движения и других лиц, вовлеченных в авиационное происшествие;

6) получает письменные объяснения от членов экипажа и должностных лиц, ответственных за подготовку и обеспечение полета гражданского воздушного судна;

7) организует поиск бортовых самописцев и обломков воздушного судна на прилегающей к месту происшествия местности и обеспечивает их сохранность на месте обнаружения;

8) принимает необходимые меры по сохранению судовых документов и бортовых самописцев, найденных на месте происшествия. Если бортовые самописцы находятся в агрессивных жидкостях или в очаге пожара, их необходимо немедленно изъять оттуда и, приняв меры к сохранению информации, составить акт об изъятии и внешнем состоянии. В других случаях изъятие самописцев запрещается;

9) обеспечивает выявление свидетелей авиационного происшествия, а также лиц, осуществляющих аварийно-спасательные работы, составление их списков для представления Комиссии и правоохранительным органам;

10) организует изъятие и обеспечивает сохранность летной, технической и диспетчерской документации;

11) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи или составления схем) признаков, которые могут быть уничтожены при воздействии внешней среды и при проведении аварийно-спасательных работ (отложения льда, копоти на поверхности воздушного судна, характерных следов от движения воздушного судна по земле, взлетно-посадочной полосы и т.п.);

12) составляет предварительные схемы (кроки) места авиационного происшествия;

13) организует внеочередное контрольное наблюдение за погодой, а если авиационное происшествие произошло вне аэродрома, обеспечивает сбор метеоданных с ближайших метеостанций;

14) координирует, при необходимости, проведение радиологического, химического и бактериологического контроля места авиационного происшествия;

15) дает указание о прекращении заправки и опечатывании емкостей (топливозаправщиков), из которых осуществлялась заправка воздушного судна, потерпевшего авиационное происшествие;

16) обеспечивает сохранность спецоборудования, имевшего гриф секретности, и полетной документации, находящейся на борту воздушного судна;

17) организует изъятие и опечатывание записей средств объективного контроля и учета времени работы радиотехнических средств, летных книжек, летных дел и медицинских книжек всех членов экипажа, формуляров воздушного судна, двигателей и агрегатов, дефектных ведомостей и карт-нарядов на техническое обслуживание, инструментов и контрольной аппаратуры, которая использовалась при подготовке воздушного судна к полету или при устранении неисправностей перед полетом, документов, характеризующих состояние летного поля, количество и качество заправленных горюче-смазочных материалов, метеорологических документов, характеризующих метеоусловия в районе места авиационного происшествия, аэродрома и по маршруту полета;

18) фиксирует бортовые номера воздушных судов, выполнявших полеты в районе места авиационного происшествия в период времени, близкий к моменту происшествия, и принимает меры по сохранению информации бортовых самописцев контроля этих воздушных судов для последующего использования в процессе расследования;

19) перемещает, при необходимости, по согласованию с представителями правоохранительных органов и полномочного органа по расследованию поврежденное воздушное судно. Перемещение его до прибытия Комиссии допускается только в том случае, если воздушное судно упало на железнодорожную, шоссейную, водную магистраль или на аэродром и препятствует движению транспорта или полетам. При перемещении принимаются меры по сохранению воздушного судна (его обломков) в том состоянии, в котором оно находилось на месте происшествия. В этих случаях состояние и расположение воздушного судна или его обломков до перемещения фиксируется способом ориентирующей и детальной фотосъемки или видеозаписи с нескольких положений с земли, а при необходимости и с воздуха, составляется акт осмотра места происшествия, в котором отражается положение и общее состояние воздушного судна или его обломков, угол столкновения с землей (с наземными препятствиями), в кабине экипажа фотографируются или фиксируются с помощью видеозаписи показания приборов, положение переключателей, выключателей, рукояток управления, составляется акт осмотра кабины;

20) информирует службы аэродрома последнего вылета воздушного судна, органы обслуживания воздушного движения по маршруту его полета, владельца (эксплуатанта) воздушного судна о факте авиационного происшествия с целью обеспечения сохранности информации и соответствующих документов, по выполнению и обеспечению полета воздушного судна перед авиационным происшествием;

21) формирует совместно с местными исполнительными органами группу содействия и оказания помощи пострадавшим и их родственникам и группу обеспечения работы Комиссии.

Все материалы, полученные в результате первоначальных действий должностных лиц при авиационном происшествии, передаются в Комиссию.

38. Считывание и расшифровка дынных наземных средств объективного контроля и бортовых самописцев производится по решению председателя Комиссии.

39. Руководители эксплуатанта (владельца) воздушного судна, организаций разработчика, изготовителя, организаций, выполнявших ремонт воздушного судна, осуществлявших обслуживание воздушного движения, техническое и аэродромное обслуживание воздушного судна, по получении информации об авиационном происшествии принимают меры по обеспечению сохранности документации, относящейся к разработке, испытаниям, производству, ремонту, эксплуатации и обеспечению полета данного воздушного судна.

40. Для обеспечения работы Комиссии руководитель эксплуатанта аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, на базе которого проводятся работы по расследованию, приказом назначает группу материально-технического обеспечения, на которую возлагается:

1) организация материально-технического, бытового и медицинского обеспечения Комиссии и привлекаемых к работе по расследованию специалистов;

2) взаимодействие с местными исполнительными органами и организациями по всем вопросам обеспечения работы Комиссии;

3) взаимодействие с грузополучателем и грузоотправителем;

4) эвакуация воздушного судна или его составных частей с места происшествия, а также организация по заданию Комиссии отправки аварийной техники (составных частей) для исследования в соответствующие организации;

5) взаимодействие с эксплуатантом (владельцем), которой принадлежит воздушное судно по вопросам обеспечения работы Комиссии и возмещения расходов, связанных по проведению исследований, а также расследований;

6) предоставление технических помещений для раскладки воздушного судна и хранения после завершения полевого этапа расследования;

7) выполнение других работ в интересах расследования авиационного происшествия.

Параграф 4. Действие лиц при авиационном инциденте

41. Первоначальные действия при авиационном инциденте должны проводиться для сохранения и документирования состояния любых предметов (объектов), вовлеченных в авиационный инцидент или несущих на себе признаки авиационного инцидента.

42. Организации и проведение первоначальных действий после авиационного инцидента возлагается на должностных лиц эксплуатанта (владельца) гражданского воздушного судна, эксплуатанта аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, владельца посадочной площадки, поставщика аэронавигационного обслуживания.

43. Эксплуатант (владелец) воздушного судна, эксплуатант аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации и поставщик аэронавигационного обслуживания определяет порядок действий авиационного персонала и работников при авиационном инциденте.

44. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий:

1) направляет на место авиационного инцидента служащего уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, в зависимости от обстоятельств авиационного инцидента при необходимости обеспечения сохранности вещественных доказательств;

2) контролирует и осуществляет координацию проводимых первоначальных действий;

3) дает устные и (или) письменные поручения о проведении первоначальных действий в зависимости от обстоятельств авиационного инцидента.

45. Эксплуатант (владелец) гражданского воздушного судна:

1) взаимодействует с эксплуатантом аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, владельцем посадочной площадки для координации проводимых первоначальных действий;

2) обеспечивает сохранность записей бортовых самописцев;

3) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи, составления схем) признаков, которые могут быть утрачены при возвращении воздушного судна в эксплуатацию (повреждения конструкции, положение органов управления, подтеки горюче-смазочных материалов) или уничтожены при воздействии внешней среды (отложения льда, копоти на поверхности воздушного судна, следы на искусственном покрытии или земле);

4) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи, составления схем) положения воздушного судна на месте авиационного инцидента, следов его движения по земле, в случае если авиационный инцидент произошел вне аэродрома (вертодрома) или посадочной площадки;

5) сохраняет снятые с воздушного судна детали, узлы, агрегаты и извлеченные из воздушного судна посторонние предметы;

6) направляет членов летного экипажа в медицинскую организацию при необходимости проведения медицинского освидетельствования на состояние опьянения (алкогольного, наркотического или токсического);

7) выявляет свидетелей авиационного инцидента.

46. Если от эксплуатанта (владельца), с воздушным судном которого произошел авиационный инцидент, поступила информация, указывающая на то, что неисправность может быть устранена силами сертифицированной организации по техническому обслуживанию и ремонту авиационной техники, имеющей допуск к этим работам, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий дает разрешение на проведение таких работ.

Ввод воздушного судна в строй осуществляется эксплуатантом самостоятельно с представлением в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий следующих документов и материалов:

1) технический акт на ввод воздушного судна в строй;

2) полетные данные с бортовых самописцев (в течение 24 часов);

3) пояснительные записки членов экипажа (по запросу);

4) отчет о выполнении контрольно-испытательного полета или контрольного полета (облета), если его проведение предусмотрено документацией изготовителя или разработчика воздушного судна (по запросу).

Уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий могут запрашиваться и другие документы, связанные с инцидентом.

Решение о выполнении вылета воздушного судна, включая технический перелет, принимается эксплуатантом самостоятельно на основании технического акта о допуске воздушного судна к полету, выданного сертифицированной организацией по техническому обслуживанию и ремонту авиационной техники.

Форма технического акта на ввод воздушного судна в строй определена в приложении 4, к настоящим Правилам.

47. Эксплуатант аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, владелец посадочной площадки:

1) взаимодействует с эксплуатантом (владельцем) воздушного судна, поставщиком аэронавигационного обслуживания на аэродроме (вертодроме), посадочной площадке и организациями, осуществляющими деятельность на аэродроме (вертодроме), посадочной площадке для координации проводимых первоначальных действий;

2) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи, составления актов) признаков, которые могут быть утрачены при возобновлении или продолжении эксплуатации аэродрома (вертодрома), посадочной площадки после авиационного инцидента или от воздействия внешней среды (характер и площадь загрязнений на покрытии летного поля, коэффициент сцепления на взлетно-посадочной полосе, отложения льда, посторонние предметы);

3) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи, составления схем) положения воздушного судна на месте авиационного инцидента, следов движения воздушного судна, транспортных средств и других объектов по летному полю, по земле;

4) сохраняет записи регистраторов речевой, видео или иной информации;

5) получает от руководителей наземных служб и организаций, выполняющих свою деятельность на территории аэродрома (вертодрома), посадочной площадки имеющиеся в их распоряжении регистраторы речевой информации, видеозаписей и иной информации;

6) сохраняет изъятые с летного поля посторонние предметы;

7) при наличии свидетельства заправки воздушного судна некондиционным топливом, прекращает заправку и опечатывает емкости (топливозаправщики), из которых осуществлялась заправка воздушного судна, вовлеченного в авиационный инцидент;

8) направляет подчиненный авиационный персонал и персонал организаций, осуществляющих деятельность на территории аэродрома (вертодрома), посадочной площадки, в медицинскую организацию при необходимости проведения медицинского освидетельствования на состояние опьянения (алкогольного, наркотического или токсического);

9) выявляет свидетелей авиационного инцидента.

48. Поставщик аэронавигационного обслуживания:

1) взаимодействует с эксплуатантом аэродрома (вертодрома), аэропорта гражданской авиации, владельцем посадочной площадки и эксплуатантом (владельцем) гражданского воздушного судна для координации проводимых первоначальных действий;

2) обеспечивает изъятие и хранение информации, документируемой автономной аппаратурой документирования или аппаратурой документирования, входящей в состав автоматизированной системы управления воздушным движением и комплексов систем автоматизации управления воздушным движением, а также оборудования средств глобальной навигационной спутниковой системы;

3) организует документальное фиксирование (путем фотографирования, видеозаписи, составления актов) признаков, которые могут быть утрачены при устранении неисправностей средств наблюдения, радионавигации и посадки, а также обеспечения авиационной электросвязью, или уничтожены при воздействии внешней среды;

4) организует через органы, осуществляющие наблюдения за метеорологическими параметрами, их обработку, предоставление метеорологической информации для обеспечения полетов воздушных судов и (или) органы, предоставляющие метеорологическую информацию для обеспечения полетов воздушных судов, метеорологическое наблюдение на аэродроме (вертодроме) или сбор метеорологической информации, если авиационный инцидент произошло вне аэродрома;

5) направляет подчиненный авиационный персонал в медицинскую организацию при необходимости проведения медицинского освидетельствования на состояние опьянения (алкогольного, наркотического или токсического).

49. Собираемые в ходе первоначальных действий документы, предметы, записи регистраторов и другая информация должны быть защищены от искажений и доступа к ним лиц, вовлеченных в авиационный инцидент.

50. Вскрытие, прослушивание, просмотр записей регистраторов речевой информации, защищенной параметрической информации или видеоинформации до начала работы Комиссии запрещается и может быть произведено только по решению председателя Комиссии.

Параграф 5. Порядок работы Комиссии по расследованию

51. После прибытия к месту проведения расследования авиационного происшествия или инцидента председатель Комиссии – Уполномоченный по расследованию (далее – председатель Комиссии) проводит организационное заседание, на котором зачитывает приказ о назначении комиссии, заслушивает должностных лиц, осуществлявших первоначальные действия на месте авиационного события, определяет основные направления работ на начальном этапе расследования и дает необходимые оперативные указания.

Уполномоченный по расследованию имеет при себе удостоверение уполномоченного по расследованию по форме в соответствии с приложением 5 к настоящим Правилам.

52. Комиссии предоставляются следующие полномочия:

1) осуществлять беспрепятственный доступ на место авиационного происшествия и к находящимся на нем обломков (фрагментам) воздушного судна и контроль за ними;

2) обследовать воздушное судно после авиационного происшествия, его составные части, имущество, находящееся на борту воздушного судна, независимо от принадлежности этого имущества, а также средства и объекты обеспечения полетов воздушных судов;

3) привлекать для решения задач, требующих знаний в соответствующих областях науки и техники, работников организаций независимо от их организационно-правовых форм и форм собственности;

4) опрашивать очевидцев авиационного происшествия, лиц, которые имеют или могут иметь отношение к авиационному происшествию, получать необходимую информацию от правоохранительных органов;

5) изучать все вопросы, касающиеся разработки, испытаний, производства, эксплуатации и ремонта воздушного судна, потерпевшего авиационное происшествие, а также вопросы подготовки лиц из числа авиационного персонала, организации воздушного движения, выполнения и обеспечения полетов воздушных судов;

6) проводить считывание и расшифровку записей бортовых самописцев, наземных средств объективного контроля и иных носителей информации;

7) запрашивать и получать от государственных органов, а также от физических и юридических лиц документы и материалы по вопросам, связанным с авиационным происшествием;

8) проводить исследования психофизиологического состояния членов экипажа воздушного судна после наступления авиационного происшествия, а также соответствующих лиц из числа авиационного персонала;

9) принимать меры по отстранению от выполнения своих обязанностей экипаж воздушного судна, персонала наземных служб, непосредственно осуществлявших подготовку воздушного судна к полету, обеспечение полета и обслуживание воздушного движения, при уклонении их от явки по первому требованию председателя Комиссии для дачи объяснений (опроса), представления необходимых документов и материалов либо совершения действий (бездействия), препятствующих объективному, всестороннему и своевременному расследованию, без уважительных причин. Указанные лица допускаются к выполнению своих обязанностей решением уполномоченной организации в сфере гражданской авиации по согласованию с председателем Комиссии.

Лица, не связанные с выполнением процесса расследования, в считывании и расшифровке записей бортовых самописцев не участвуют, а также информации записей бортовых самописцев не используются в целях, не относящихся к расследованию авиационного происшествия.

Полномочия Комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации и экспертов предусмотрены в приложении 6 к настоящим Правилам.

53. Председатель Комиссии организует, проводит и контролирует все этапы расследования, координирует действия всех участников расследования.

Решения по основным организационным и методическим вопросам расследования авиационного события принимаются Комиссией, при этом председатель Комиссии принимает окончательное решение. Члены комиссии, несогласные с принятым решением, могут отразить свое особое мнение в устной или письменной форме.

54. Указания председателя Комиссии по вопросам, связанным с расследованием авиационного события, исполняются всеми лицами, связанными с расследованием авиационного события и обеспечением работы Комиссии.

55. Заседания Комиссии, на которых принимаются решения о создании подкомиссий и рабочих групп, оформляются протоколами. Другие заседания Комиссии оформляются протоколами по решению председателя Комиссии или при наличии между членами Комиссии разногласий по вопросам расследования авиационного происшествия или инцидента. Протоколы подписываются председателем Комиссии. При наличии разногласий по обсуждаемым вопросам в протоколе отражаются позиции сторон. В таком случае протокол подписывается всеми членами Комиссии, присутствовавшими на заседании.

При необходимости проводится видео-, аудиозапись заседания Комиссии, о чем делается соответствующая запись в протоколе.

56. На заседаниях Комиссии могут присутствовать представители эксплуатанта (владельца), разработчика, изготовителя, МАК, Главной транспортной прокуратуры Республики Казахстан (далее – ГТП РК), МВД РК и Комитета национальной безопасности Республики Казахстан (далее – КНБ РК).

Члены Комиссии по согласованию с председателем Комиссии могут приглашать на заседание Комиссии других специалистов, принимающих участие в расследовании.

57. По решению председателя Комиссии могут создаваться следующие подкомиссии по основным направлениям работ:

летная подкомиссия;

инженерно-техническая подкомиссия;

административная подкомиссии;

штаб Комиссии.

В подкомиссиях могут создаваться рабочие группы.

58. В Комиссии могут создаваться рабочая группа расчета и анализа, а также другие рабочие группы, которые не входят в состав подкомиссий и подчиняются непосредственно председателю Комиссии.

59. Порядок работы, функции, результаты работ подкомиссий и рабочих групп определяются соответствующими процедурами по расследованию, утвержденные первым руководителем уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

60. Специалисты, привлекаемые к расследованию, включаются в состав подкомиссий или рабочих групп в зависимости от их специализации, либо используются в качестве экспертов по отдельным вопросам.

Состав подкомиссий, планы их работ, а также состав рабочих групп утверждает председатель Комиссии.

61. Работа Комиссии осуществляется по плану, утвержденному председателем Комиссии. План предусматривает основные направления деятельности Комиссии, последовательность выполнения работ, исследований, а также ответственных за проведение работ с указанием сроков их окончания.

62. План работы Комиссии детализируется в планах подкомиссий и рабочих групп. Планы работы Комиссии подкомиссий и рабочих групп корректируются и дополняются в ходе расследования в зависимости от полученных фактических данных.

63. До утверждения плана работы Комиссии, какие-либо работы на месте происшествия не производятся, за исключением внешнего осмотра, фиксации следов (отложений льда, копоти, следов движения воздушного судна), эвакуации раненых и погибших, изъятия бортовых самописцев.

64. При согласии членов Комиссии с достаточностью проделанных подкомиссиями работ и полученных по их результатам фактических данных, отчеты подкомиссий утверждаются председателем Комиссии и прикладываются к материалам расследования. В противном случае возвращаются подкомиссиям (рабочей группе) на доработку.

65. При расследовании авиационных происшествий и инцидентов представители МВД незамедлительно (по мере готовности) передают в Комиссию полные результаты судебно-медицинских экспертиз и освидетельствований, патологоанатомических вскрытий и патологоанатомических исследований членов экипажа, пассажиров и других лиц, вовлеченных в авиационное событие. Сведения, составляющие врачебную тайну, запрашиваются Комиссией в соответствии с Кодексом Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения".

66. Если в ходе расследования авиационного события становится известно или есть подозрение, что произошел акт незаконного вмешательства, председатель Комиссии незамедлительно информирует об этом ГТП РК, МВД РК или КНБ РК.

Параграф 6. Участие в расследовании авиационного происшествия или инцидента, проводимого другим государством

67. Расследование авиационного происшествия с гражданским воздушным судном Республики Казахстан, происшедшего на территории иностранного государства, проводится полномочным органом по расследованию государства места события, в соответствии с законодательством этого государства.

68. По получении от иностранного государства уведомления об авиационном происшествии или инциденте с гражданским воздушным судном Республики Казахстан, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий подтверждает получение уведомления.

69. В соответствии с Приложением 13 к Конвенции ИКАО, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий может назначить своего уполномоченного представителя для участия в расследовании. В помощь уполномоченному представителю может быть назначен советник (советники).

70. По принятию решения об участии в расследовании авиационного происшествия, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет официальное письмо в адрес полномочного органа государства, на территории которого произошло авиационное происшествие с указанием фамилии, контактных данных и предполагаемую дату прибытия на место авиационного происшествия.

71. Дипломатические представительства и консульские учреждения Республики Казахстан в государствах, в которые прибывает уполномоченный представитель и его советники, оказывают всемерное содействие группе специалистов, участвующих в расследовании, в том числе в обеспечении транспортом, связью, помещениями для работы.

72. Эксплуатант (владелец) гражданского воздушного судна Республики Казахстан, оказывает всемерное содействие уполномоченному представителю и его советнику (советникам), участвующих в расследовании, на территории иностранного государства, в том числе в обеспечении транспортом, связью, помещениями для работы, отдыха и питания.

73. Эксплуатант (владелец) гражданского воздушного судна Республики Казахстан, с которым произошло авиационное происшествие или инцидент, принимает участие в обеспечении работы уполномоченного представителя и его советника (советников) и выполняет указания уполномоченного представителя по координации работ на месте авиационного происшествия или инцидента и эвакуации воздушного судна или его составных частей с места авиационного происшествия или инцидента в целях расследования, а также организации по заданию уполномоченного представителя отправки фрагментов (составных частей) воздушного судна для исследования в соответствующие организации-исполнители.

74. При расследовании авиационного происшествия или инцидента на территории иностранного государства полномочия уполномоченного представителя и его советника (советников) определяются Приложением 13 к Конвенции ИКАО:

1) посещают место авиационного происшествия;

2) осматривают обломки воздушного судна;

3) получают информацию, содержащую показания свидетелей, и предлагают тематику их опроса;

4) получают полный и скорейший доступ ко всем относящимся к расследованию вещественным доказательствам;

5) получают экземпляры всех относящихся к расследованию документов;

6) участвуют в считывании записей бортовых самописцев;

7) участвуют в мероприятиях по расследованию за пределами места авиационного происшествия, таких как осмотр агрегатов, технические консультации, испытания и моделирование в целях расследования;

8) принимают участие в совещаниях о ходе расследования, включая обсуждения, связанные с анализом информации, формулированием выводов, причин, способствующих факторов и рекомендаций по безопасности;

9) делают заявления в отношении различных аспектов расследования.

75. Уполномоченный представитель и советники предоставляют государству, проводящему расследование, всю имеющуюся у них соответствующую информацию и не распространяют информацию о ходе и результатах расследования без согласия государства, проводящего расследование.

76. Обмен информацией между Республикой Казахстан и государствами, участвующими в расследовании авиационного происшествия или инцидента, и решение вопросов, возникающих в ходе расследования авиационного происшествия или инцидента, осуществляются уполномоченным представителем через уполномоченного по расследованию иностранного государства, проводящего расследование авиационного события.

77. Уполномоченный представитель и его советник (советники) рассматривают проект окончательного отчета по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента, представленный государством, проводящим расследование авиационного происшествия или инцидента, и в течение 30 календарных дней со дня получения сопроводительного письма к проекту окончательного отчета готовят и направляют существенные и обоснованные замечания (комментарии) и предложения к указанному проекту отчета. При необходимости уполномоченный представитель запрашивает у полномочного органа по расследованию государства, проводящего расследование авиационного происшествия или инцидента продление срока предоставления замечаний (комментариев) до 60 календарных дней со дня соответствующего сопроводительного письма путем направления уведомления о необходимости дополнительного времени. Дальнейшее продление срока сверх 60 дней со дня соответствующего сопроводительного письма возможно в случае получения одобрения от государства, проводящего расследование авиационного происшествия или инцидента.

78. Уполномоченный представитель и советник (советники) не распространяют и не публикуют проект окончательного отчета или любых его частей, или любые другие документы, полученные в ходе расследования авиационного происшествия или инцидента, без официального согласия государства, проводившего данное расследование, за исключением случаев, когда такие отчеты или документы уже были опубликованы или преданы гласности этим государством.

79. Если государство места события передает проведение расследования авиационного происшествия или инцидента Республике Казахстан, такое расследование проводится в соответствии с требованиями настоящих Правил при соблюдении стандартов и рекомендуемой практики Приложения 13 к Конвенции ИКАО.

80. При авиационном происшествии с гражданским воздушным судном Республики Казахстан, происшедшего на территории иностранного государства, которое не является договаривающимся государством, такое государство может передать целиком или частично проведение расследования Республике Казахстан по взаимной договоренности. Республика Казахстан направляет подтверждение данному государству о своем участии в расследовании. Расследование проводится в соответствии с настоящими Правилами. При этом государство места события может использовать все средства для оказания содействия проведению расследования.

81. Если невозможно определенно установить, что место авиационного происшествия или инцидента с гражданским воздушным судном Республики Казахстан находится на территории какого-либо государства, в этом случае Республика Казахстан проводит расследование авиационного происшествия самостоятельно, или может передать целиком или частично полномочия на проведение расследования другому государству по взаимной договоренности.

82. Если в силу того, что среди погибших или получивших серьезные телесные повреждения при авиационном происшествии или инциденте на территории иностранного государства имеются граждане Республики Казахстан, то уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий назначает эксперта для участия в расследовании авиационного происшествия или инцидента, который уполномочен:

1) посещать место авиационного происшествия;

2) получать доступ к соответствующей фактической информации, которая была утверждена для опубликования государством, проводящим расследование, и к информации о ходе расследования;

3) получать экземпляр окончательного отчета.

Параграф 7. Участие других государств в расследовании авиационного происшествия или инцидента на территории Республики Казахстан

83. При авиационном происшествии или инциденте с гражданским воздушным судном иностранного государства на территории Республики Казахстан, каждое государство регистрации, эксплуатанта, разработчика, изготовителя воздушного судна назначает своих уполномоченных представителей и советников для участия в расследовании.

Другие заинтересованные государства могут назначать экспертов для участия в расследовании. Уполномоченные представители иностранных государств, их советники и эксперты, как правило, в состав Комиссии не входят.

84. При делегировании расследования авиационного происшествия или инцидента государству эксплуатанта или государству регистрации воздушного судна, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий назначает своего уполномоченного представителя для участия в расследовании.

85. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий при необходимости обращается в РОРАП или в любое государство с просьбой оказания помощи и содействия в расследовании, включая направление специалистов для участия в расследовании, а также в оказании содействия в расшифровке бортовых самописцев.

86. Если от государств регистрации, эксплуатанта, разработчика или изготовителя поступила просьба о том, чтобы воздушное судно, все предметы, находящиеся на нем, и любые другие вещественные доказательства оставались нетронутым до осмотра уполномоченным представителем обратившегося с этой просьбой государства, то уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий принимаются все необходимые меры для выполнения такой просьбы, насколько это практически осуществимо и соответствует надлежащему проведению расследования авиационного события, при условии, что данное воздушное судно может быть передвинуто, насколько это необходимо, для спасения людей, животных, почты и ценностей, для сохранения от уничтожения в результате пожара или по другим причинам или для устранения любой опасности или помех воздушной навигации, другим видам транспорта или людям и при условии, что это не вызовет неоправданной задержки с возвращением этого судна в эксплуатацию, если это практически возможно.

87. При необходимости получения дополнительных сведений, оборудования или привлечения экспертов уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий, направляет соответствующий запрос любому государству с просьбой направить такие сведения, оборудование или экспертов для обеспечения расследования.

Государство, предоставляющее по запросу сведения, оборудование или экспертов, может назначить своего уполномоченного представителя для участия в расследовании авиационного происшествия или инцидента. Степень участия в расследовании уполномоченного представителя или экспертов такого государства, если оно не является государством регистрации, эксплуатанта, разработчика, изготовителя, ограничивается теми вопросами, по которым они привлекаются к расследованию. Степень участия представителей определяется председателем Комиссии, в каждом отдельном случае.

88. Советники в праве участвовать в расследовании под руководством уполномоченного представителя в соответствии со стандартами и рекомендуемой практикой Приложения 13 к Конвенции ИКАО.

89. Государство, граждане которого погибли или получили серьезные телесные повреждения при авиационном происшествии, назначает эксперта в соответствии с Приложением 13 ИКАО, который уполномочен:

1) посещать место авиационного происшествия;

3) получать экземпляр окончательного отчета.

Указанные полномочия эксперта не препятствуют государству, граждане которого погибли или получили серьезные телесные повреждения при авиационном происшествии, оказывать помощь в опознании жертв и организации встреч с оставшимися в живых пассажирами из этого государства.

Параграф 8. Проведение исследований при расследовании авиационного происшествия и инцидента

90. Необходимость проведения исследования определяется Комиссией.

Исследование, связанное с расследованием авиационного происшествия или инцидента, проводятся организацией-исполнителем исследования, которая определяется Комиссией, при необходимости с участием заинтересованных организаций-соисполнителей.

Организацией-исполнителем исследования, а также организациями-соисполнителями могут быть научно-исследовательские организации, организации-разработчики, изготовители и эксплуатант авиационной техники, ремонтные организации и другие заинтересованные организации.

91. Исследования объектов авиационной техники (проверка их на работоспособность), эксперименты на месте работы Комиссии проводятся по предварительно составленным планам (программам), которые подписываются представителями участвующих в расследовании сторон, утверждаются председателем Комиссии и прикладываются к материалам расследования.

92. Если воздушное судно и его агрегаты, представляющие интерес для расследования, изготовлены в другом государстве и есть необходимость в проведении исследования в этом государстве, решение о проведении исследования принимается Комиссией по согласованию с уполномоченными представителями государств эксплуатанта, регистрации, изготовителя, разработчика воздушного судна.

93. Исследование объектов авиационной техники в организациях-исполнителях, расположенных на территории других государств, выполняются в присутствии председателя или членов Комиссии.

Организация исследования осуществляется по согласованию с полномочным органом по расследованию соответствующего государства.

94. Основанием для проведения исследования является техническое задание Комиссии, в котором подробно указывается цель проведения исследования, а при необходимости и организации-соисполнители, с участием которых должны быть проведены исследования.

К техническому заданию прикладывается справка с кратким изложением обстоятельств авиационного происшествия, данных о воздушном судне и объекте исследования, их ремонте и техническом обслуживании.

95. Объекты, подлежащие исследованию, направляются в адрес организации-исполнителя не позднее 20 рабочих дней с момента принятия решения об исследовании.

После получения объекта для проведения исследования организация- исполнитель определяет дату начала исследования и направляет уведомление об этом организациям-соисполнителям с приглашением принять участие в исследовании.

96. Срок начала исследования определяется с учетом возможности прибытия представителей организаций-соисполнителей и не превышает 10 рабочих дней с момента получения объекта.

При неприбытии представителей организаций-соисполнителей к указанному сроку организация-исполнитель проводит исследование самостоятельно.

Исследование проводится под контролем председателя или члена Комиссии по согласованным с представителями организаций-соисполнителей планам (программам) и методикам, которые представляются в Комиссию для сведения.

97. Специалисты организаций-соисполнителей, принимающие участие в исследовании:

1) высказывают свои предложения по порядку, методике и объему проведения исследования;

2) участвуют в проведении исследования и знакомятся со всеми относящимися к ним материалами;

3) принимают участие в обсуждении хода исследования и их результатов;

4) подписывают отчет или прилагают к нему свое аргументированное мнение, которое является неотъемлемой частью заключения.

98. Организация-исполнитель, при необходимости, дополнительно привлекает к исследованию специалистов научно-исследовательских организаций, промышленности, ремонтных и эксплуатационных организаций для получения необходимых материалов, документов или консультаций.

99. Если организация-исполнитель не имеет технических возможностей для выполнения работ по отдельным пунктам программы исследования, такие работы по ее заявке могут быть проведены другими организациями на их базе при участии представителей организации-исполнителя исследования.

Согласование объема, места и сроков проведения исследования в этом случае возлагается на организацию-исполнителя исследования.

100. Исследование объектов авиационной техники и расшифровка бортовых самописцев при расследовании авиационных происшествий или инцидентов с воздушными судами Республики Казахстан или иностранными воздушными судами, имевших место на территории Республики Казахстан, производятся соответствующими организациями гражданской авиации, имеющими допуск на проведение таких работ. При отсутствии технических возможностей для расшифровки бортовых самописцев в Республике Казахстан, эта работа может производиться в РОРАП, по запросу уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

101. Расшифровка бортовых самописцев может быть произведена в государстве регистрации или государстве эксплуатанта данного воздушного судна, с присутствием председателя или членов Комиссии.

Работы по расшифровке осуществляются по согласованию с полномочным органом по расследованию соответствующего государства.

102. По результатам исследования составляется отчет по форме, согласно приложению 7 к настоящим Правилам.

Отчет подписывается участниками исследования, утверждается руководителем организации-исполнителя и направляется в Комиссию. Отчет является неотъемлемой частью материалов расследования. Окончательный отчет по расследованию составляется с учетом результата исследования по их завершению. Окончательный отчет не подписывается и не публикуется до получения отчета по результатам исследования.

103. Все материалы исследования, включающие техническое задание Комиссии, программу проведения исследования, специально разработанные методики и все рабочие материалы (протоколы испытаний, замеров, лабораторных анализов и т.п.) прикладываются к экземпляру отчета, хранящемуся в организации-исполнителе исследования.

Организация проводит исследование качественно и объективно.

104. Объекты авиационной техники, бортовые самописцы и иные носители авиационной техники, прошедшие исследование, хранятся на базе организации-исполнителя исследования в течение 3 месяцев после утверждения Окончательного отчета.

По истечении указанного срока, направляется запрос эксплуатанту (владельцу) воздушного судна на утилизацию соответствующих объектов авиационной техники, связанные с авиационным происшествием или инцидентом.

105. Эксплуатант (владелец) воздушного судна согласовывает вопрос утилизации с уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий и правоохранительными органами, проводящими досудебное расследование, и сообщает о принятом решении организации-исполнителю исследования.

106. Объекты авиационной техники, связанные с авиационным происшествием или инцидентом, прошедшие исследование, не уничтожаются без согласования эксплуатанта (владельца) воздушного судна.

Полетные данные бортовых самописцев и иных носителей информации хранятся на базе организации-исполнителя исследования постоянно.

107. Председатель Комиссии разрешает замену отказавшего агрегата (детали) и ввод воздушного судна в строй до прибытия представителей разработчика и/или изготовителя, ремонтной организации и владельца воздушного судна в случае, если в ходе расследования бесспорно установлено, что причиной авиационного инцидента является отказ (неисправность) авиационной техники, который может быть устранен заменой отказавшего агрегата (детали). Отказавший агрегат (деталь) сохраняется в неприкосновенности до прибытия представителей заинтересованных организаций, участвующих в расследовании.

Параграф 9. Разработка рекомендаций и мероприятий по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента

108. Комиссия по расследованию авиационного происшествия или инцидента, на основании анализа информации, полученной в ходе расследования, разрабатывает рекомендации по обеспечению безопасности полетов с целью предотвращения их в будущем.

109. Рекомендации по обеспечению безопасности полетов разрабатываются на обоснованной основе и направляются на снижение влияния всех факторов опасности, выявленных при расследовании авиационного происшествия или инцидента и представляющих угрозу безопасности полетов, а не только оказавших непосредственное влияние на конкретное авиационное происшествие или инцидент.

110. Помимо рекомендаций по обеспечению безопасности полетов, вытекающих из результатов расследования авиационных происшествий или инцидентов, рекомендации по обеспечению безопасности полетов вытекают из различных источников, включая исследования по обеспечению безопасности полетов.

111. Рекомендации по обеспечению безопасности полетов могут включать меры, направленные совершенствование системы технического обслуживания, ремонта и эксплуатации авиационной техники, повышение уровня профессиональной подготовки летного и наземного авиационного персонала, развитие и совершенствование обслуживания воздушного движения и наземного обеспечения полетов, а также иные аспекты авиационной деятельности.

112. Каждая рекомендация по обеспечению безопасности полетов рассматривается адресатом, принимается либо обоснованно отклоняется.

113. Государственные органы и организации, которые получают рекомендацию по обеспечению безопасности полетов, в течение, но не более 30 календарных дней со дня получения предварительного или окончательного отчетов по результатам расследования, информируют уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий, о принятых или рассматриваемых мероприятиях по повышению безопасности полетов или о причинах непринятия каких-либо мероприятий.

114. Организации гражданской авиации, государственные органы и иные организации получившие рекомендации по обеспечению безопасности полетов, разрабатывают и утверждают планы мероприятий, предусматривающие принятие профилактических мер в пределах своей компетенции.

115. Планы мероприятий или иные распорядительные документы, предусматривают принятие профилактических мер, направленных на повышение уровня безопасности полетов. В план мероприятий могут быть внесены дополнительные меры, направленные на устранение недостатков, выявленных при расследовании, которые не указаны в рекомендациях.

116. План межведомственных мероприятий по реализации рекомендаций по обеспечению безопасности полетов разрабатывается исполнителями совместно с соисполнителями. Соисполнители работ при отсутствии замечаний и предложений согласовывают проект плана мероприятий в течение 3 рабочих дней, либо представляют свои замечания и предложения в письменном виде. Решение по спорным вопросам принимают руководители, утверждающие план мероприятий.

117. Срок разработки плана мероприятий по реализации рекомендаций Комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента составляет 10 рабочих дней – для внутриведомственных планов, 20 рабочих дней – для межведомственных планов.

Срок исчисляется со дня получения рекомендаций по безопасности полетов.

118. Утвержденные планы мероприятий в течение 3 рабочих дней направляются в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий и уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации.

119. Контроль за реализацией рекомендаций по обеспечению безопасности полетов осуществляется уполномоченной организацией в сфере гражданской авиации.

120. Уполномоченная организация в сфере гражданской авиации внедряет процедуры контроля для отслеживания рекомендаций по обеспечению безопасности полетов.

121. На любом этапе расследования авиационного происшествия или инцидента, Комиссия либо уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий рекомендуют уполномоченной организации в сфере гражданской авиации, государственным органам и организациям гражданской авиации, принятие необходимых предупредительных мер, направленных на повышение уровня безопасности полетов.

122. В отдельных случаях оперативные мероприятия по рекомендациям Комиссии разрабатываются и внедряются до завершения расследования и утверждения Окончательного отчета, контроль за реализацией которых возлагается на уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации.

123. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий, при необходимости, направляет рекомендации по обеспечению безопасности, выработанные Комиссией по расследованию авиационного происшествия или инцидента официальным сопроводительным письмом, полномочным органам по расследованию авиационных происшествий других государств.

Если рекомендации по обеспечению безопасности затрагивают положения действующих документов ИКАО, такие рекомендации направляются в ИКАО сопроводительным письмом с изложением предлагаемых поправок.

124. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет сопроводительным письмом рекомендации по обеспечению безопасности полетов, выработанные Комиссией по расследованию авиационного происшествия или инцидента, имеющие глобальное значение, в ИКАО.

125. При получении Республикой Казахстан рекомендаций по обеспечению безопасности полетов от государства, проводившего расследование, уполномоченная организация в сфере гражданской авиации в течение 90 календарных дней с момента их получения информирует это государство о принятых или рассматриваемых предупредительных мерах или о причинах непринятия каких-либо мер.

126. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий ведет учет рекомендаций по обеспечению безопасности полетов, результатов их рассмотрения и мероприятий по обеспечению безопасности полетов.

Параграф 10. Представление предварительного отчета об авиационном происшествии

127. При авиационном происшествии с гражданским воздушным судном, происшедшего на территории Республики Казахстан, максимальная сертифицированная взлетная масса которого более 2250 кг, Предварительный отчет составляется, если расследование не завершено в течении 30 календарных дней.

Предварительный отчет незамедлительно направляется уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий:

1) государству регистрации;

2) государству эксплуатанта;

3) государству разработчика;

4) государству-изготовителю;

5) любому государству, которое предоставило информацию по вопросам расследования, основное оборудование или экспертов;

6) ИКАО.

Предварительный отчет не публикуется и не передается заинтересованным государствам, если к моменту истечения срока его передачи расследование закончено и имеется возможность подготовить и направить Окончательный отчет.

Инструктивный материал относительно цели, формата и содержания Предварительного отчета содержится в части IV "Представление отчетов" Руководства по расследованию авиационных происшествий и инцидентов (Doc 9756).

128. При авиационном происшествии с гражданским воздушным судном, происшедшего на территории Республики Казахстан, максимальная сертифицированная взлетная масса которого менее 2250 кг, Предварительный отчет может составляться при необходимости реализации рекомендаций по обеспечению безопасности полетов.

При затрагивании вопросов летной годности или вопросов, представляющих, по мнению Комиссии, интерес для указанных ниже государств, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий направляет Предварительный отчет:

1) государству регистрации;

2) государству эксплуатанта;

3) государству разработчика;

4) государству-изготовителю;

5) любому государству, которое представило информацию по вопросам расследования, основное оборудование или экспертов.

129. Предварительный отчет представляется соответствующим государствам и Международной организации гражданской авиации на одном из рабочих языков ИКАО.

130. В интересах предотвращения авиационных происшествий или инцидентов в будущем, Предварительный отчет публикуется на официальном сайте уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

131. Комиссия включает в Предварительный отчет фактическую информацию, сведения о ходе расследования авиационного происшествия или инцидента, и, если необходимо, рекомендации по обеспечению безопасности полетов. Решение об объеме фактической информации и сведений, включаемых в Предварительный отчет, и сроках публикации предварительного отчета принимается председателем Комиссии.

132. Если в ходе расследования получена информация, которая может быть полезной для принятия оперативных мер по предотвращению авиационных происшествий и инцидентов, такая информация передается уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий другим государствам.

Параграф 11. Подготовка и выпуск окончательного отчета по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента

133. Итоговым документом работы Комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента является подписанный Комиссией Окончательный отчет по результатам расследования, который составляется с учетом материалов подкомиссий и рабочих групп (при наличии), результатов исследования, а также другой информации, имеющейся в распоряжении Комиссии.

Форма Окончательного отчета по результатам расследования авиационного происшествия и инцидента определена в приложении 8, к настоящим Правилам.

134. Дополнительные материалы включаются в Окончательный отчет в случае, когда они имеют отношение к анализу авиационного происшествия или инцидента. Части записей, не имеющих отношения к такому анализу, не разглашаются.

135. Проект Окончательного отчета готовится Комиссией и рассматривается на заседании Комиссии.

При согласии с содержанием, Окончательный отчет подписывается всеми членами Комиссии.

При возникновении разногласий по содержанию, Окончательный отчет готовится в редакции, предлагаемой председателем Комиссии.

Член комиссии, не согласный с содержанием или выводами Окончательного отчета, в возможно короткий срок, но непозднее 3 рабочих дней с даты проведения заседания Комиссии, представляет в Комиссию особое мнение письменном виде.

В особом мнении указываются конкретные мотивы несогласия и их обоснование, а также предлагаемые формулировки. Особое мнение рассматривается на заседании Комиссии и по нему готовится мотивированное заключение председателя Комиссии.

Окончательный отчет подписывается председателем и всеми членами Комиссии.

136. Если в результате рассмотрения особое мнение не учитывается, член Комиссии, представивший его, подписывает Окончательный отчет с пометкой "С особым мнением".

Особое мнение вместе с мотивированным заключением по нему прилагаются к Окончательному отчету и являются его неотъемлемой частью.

Аналогичный порядок соблюдается при составлении и подписании отчетов подкомиссий и рабочих групп.

137. Проект Окончательного отчета, подписанный всеми членами Комиссии, с предложением внесения существенных и обоснованных замечаний, направляется председателем Комиссии с официальным сопроводительным письмом посредством наиболее удобного и быстрого средства связи:

1) государству регистрации;

2) государству эксплуатанта;

3) государству разработчика;

4) государству-изготовителю;

5) любому государству, которое приняло участие в расследовании.

138. При направлении проекта Окончательного отчета государству эксплуатанта председатель Комиссии через уполномоченного представителя этого государства направляет также экземпляр проекта Окончательного отчета эксплуатанту в целях обеспечения возможности представления эксплуатантом замечаний по проекту Окончательного отчета.

139. При направлении проекта Окончательного отчета государству разработчика или государству-изготовителю председатель Комиссии через уполномоченных представителей этих государств направляет также экземпляр проекта Окончательного отчета организациям, ответственным за конструкцию типа и окончательную сборку воздушного судна в целях обеспечения возможности представления ими замечаний по проекту Окончательного отчета.

140. Срок рассмотрения проекта Окончательного отчета государствами составляет 30 календарных дней со дня отправки сопроводительного письма. Срок предоставления замечаний (комментариев) может быть продлен председателем Комиссии до 60 календарных дней, если государства обратились с такой просьбой. Дальнейшее продление срока сверх 60 календарных дней возможно по решению председателя Комиссии на основании поступившего запроса от государств, если такое продление будет признано председателем Комиссии обоснованным и необходимым.

Замечания государств, рассматриваются Комиссией, которая либо вносит изменения в проект Окончательного отчета для включения в него полученных замечаний, либо, по желанию государства, представившего замечания, прилагает замечания к Окончательному отчету.

141. Дата подписания Комиссией Окончательного отчета считается датой окончания расследования.

142. К подписанному Комиссией Окончательному отчету прилагаются следующие материалы:

1) копия приказа о назначении Комиссии;

2) уведомление об авиационном происшествии или инциденте;

3) предварительный отчет (при наличии);

4) результаты анализа записей бортовых самописцев, иных носителей информации и других средств объективного контроля, использованных при расследовании;

5) результаты проведенных исследований и экспертные заключения;

6) сведения (объяснения), полученные от должностных лиц, причастных к организации, выполнению, обеспечению или обслуживанию полета, а также очевидцев авиационного происшествия или инцидента;

7) протоколы заседаний Комиссии;

8) отчеты подкомиссий и рабочих групп (при наличии);

9) материалы (документы) по инициативе любого члена Комиссии;

10) другие материалы по решению председателя Комиссии.

143. Окончательный отчет с приложениями оформляется в дело расследования авиационного происшествия или инцидента в одном экземпляре и подлежит постоянному хранению уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий на бумажном и на цифровом носителе.

144. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий в течение 10 рабочих дней с момента подписания Комиссией Окончательного отчета, направляет его цифровую копию:

1) в уполномоченную организацию сфере гражданской авиации;

2) эксплуатанту (владельцу) воздушного судна;

3) государству регистрации;

4) государству эксплуатанта;

5) государству разработчика;

6) государству-изготовителю;

7) любому государству, участвовавшему в расследовании;

8) любому государству, которое предоставило соответствующую информацию, основное оборудование и экспертов;

9) любому государству, граждане которого погибли или получили серьезные телесные повреждения;

10) МАК;

11) ИКАО (в случае авиационного происшествия или серьезного авиационного инцидента с воздушным судном максимальной сертифицированной взлетной массой более 5700 кг).

145. Окончательный отчет по результатам расследования авиационного происшествия публикуется уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий в кратчайшие сроки по окончании расследования.

Окончательный отчет по результатам расследования авиационного инцидента публикуется не позднее, чем через 10 рабочих дней со дня его подписания.

Окончательный отчет по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента публикуется на официальном сайте уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

146. При невозможности публикации Окончательного отчета в течение 12 месяцев со дня авиационного происшествия, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий, публикует на официальном сайте ежегодное промежуточное сообщение с изложением хода расследования, включая информацию о любых возникших вопросах, касающихся безопасности полетов.

При расследовании авиационного инцидента промежуточное сообщение не публикуется.

Параграф 12. Возобновление расследования авиационного происшествия или инцидента

147. Завершенное расследование авиационного происшествия или инцидента возобновляется в случае выяснения (или представления) новых важных фактов, касающихся обстоятельств авиационного происшествия или инцидента. Решение о возобновлении расследования принимается руководителем уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, по согласованию с должностным лицом уполномоченного органа в сфере гражданской авиации, создавшим Комиссию.

148. Заявление о возобновлении расследования авиационного происшествия подается в письменном виде в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий.

В заявлении указываются не рассмотренные ранее новые факты и причины, по которым эти факты не были установлены в процессе работы Комиссии, а также доказательства, свидетельствующие, что выводы Комиссии ошибочны.

К заявлению прикладываются документы и результаты расчетов или исследований, обосновывающие новые факты.

149. Расследование возобновляется, если обнаруживается воздушное судно, считавшееся пропавшим без вести.

Параграф 13. Защита записей, относящихся к расследованию авиационного происшествия и инцидента

150. Информация о ходе расследования авиационного происшествия или инцидента не разглашается посторонним лицам до окончания расследования.

Не подлежит использованию в целях, не относящихся к расследованию авиационного происшествия или инцидента, следующая информация:

1) записи бортовых самописцев и записи бортовых регистраторов визуальной обстановки, а также любая расшифровка таких записей;

2) все заявления лиц, полученные в ходе расследования;

3) вся переписка между лицами, имеющими отношение к подготовке, выполнению, обеспечению полета и эксплуатации воздушного судна;

4) полученные Комиссией медицинские или конфиденциальные сведения, касающиеся лиц – участников авиационного происшествия или инцидента;

5) записи и расшифровки записей поставщиков аэронавигационного обслуживания;

6) записи и расшифровки записей наземных средств регистрации речевой, видео и иной информации;

7) объяснительные записки, протоколы опросов, заявления лиц, полученные Комиссией в ходе расследования;

8) мнения, выраженные при анализе информации, членами Комиссии, лицами, привлекаемыми к работе Комиссии, а также иностранными участниками расследования (уполномоченными представителями и советниками), включая записи бортовых самописцев;

9) проект Окончательного отчета по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента.

Указанная в настоящем пункте информация, включаются в Окончательный отчет или прилагаются к нему только в том случае, когда они имеют отношение к анализу авиационного происшествия или инцидента. Части записей, не имеющие отношения к такому анализу, гласности не предаются.

151. Все участники расследования авиационного события не придают гласности фамилии лиц, вовлеченных в авиационное происшествие или инцидент.

152. Все участники расследования авиационного события не распространяют информацию о ходе расследования и о полученных данных и не дают никаких комментариев, за исключением случаев, когда имеется разрешение председателя Комиссии или руководителя уполномоченного органа в сфере гражданской авиации, назначившего Комиссию. Ни при каких обстоятельствах эта информация не предоставляется или не обсуждается с неуполномоченными лицами, чтобы не навредить процессу расследования. Информацию относительно обстоятельств авиационного происшествия или инцидента участники расследования могут использовать для своих организаций с целью разработки мероприятий по обеспечению безопасности полетов или действий, направленных на повышение безопасности полетов.

153. Работа Комиссии с информацией, могут осуществляется с дубликатами (копиями). При принятии решения об использовании данных записей в целях, не относящихся к расследованию авиационного происшествия или инцидента, запросы о предоставлении таких записей направляются к их первоначальным источникам (владельцам), а не в Комиссию или уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий.

154. Предварительный или Окончательный отчет по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента, равно как и любые их части:

1) не являются нормативными или ненормативными правовыми актами;

2) не являются результатом контрольного (надзорного) мероприятия;

3) не толкуются как установление вины или ответственности;

4) не используются в качестве доказательства в уголовном, гражданском, административном, дисциплинарном или ином разбирательстве.

Параграф 14. Классификация и учет авиационных происшествий и инцидентов

155. Авиационные события в зависимости от тяжести наступивших последствий подразделяются на:

1) авиационные происшествия с человеческими жертвами (катастрофы);

2) авиационные происшествия без человеческих жертв (аварии);

3) серьезный инцидент;

4) инцидент.

156. Авиационные события с гражданскими воздушными судами Республики Казахстан, подлежащие расследованию, учитываются уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий.

Учет авиационных событий также осуществляется эксплуатантами (владельцами) воздушных судов (организациями гражданской авиации) в пределах их компетенции.

157. Окончательное решение по классификации авиационного события принимается исключительно уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий, вне зависимости от его обстоятельств, характера и степени тяжести последствий, а также от первоначальной классификации события, включая события, отнесенные к перечню подлежащих расследованию, но не ограничиваясь ими.

158. Столкновение (сближение) двух или нескольких воздушных судов классифицируется и учитывается для каждого воздушного судна в соответствии с наступившими последствиями, а расследуется как одно событие. По результатам расследования авиационных событий оформляется общий Окончательный отчет.

159. Учет авиационных событий включает в себя:

1) количество произошедших авиационных происшествий и инцидентов, их классификацию и причины (при наличии);

2) рекомендации по обеспечению безопасности полетов.

Параграф 15. Представление данных об авиационных происшествиях и инцидентах

160. Уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий создает систему обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях в целях содействия сбору информации о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов.

161. Эксплуатанты и организации гражданской авиации представляют в уполномоченную организацию по расследованию авиационных происшествий и уполномоченную организацию в сфере гражданской авиации материалы анализа по безопасности полетов ежеквартально к 10 числу месяца, следующего за отчетным периодом, а также анализ за прошедший год на 10 января следующего года.

162. Уполномоченный орган в сфере гражданской авиации, уполномоченная организация по расследованию авиационных происшествий, уполномоченная организация в сфере гражданской авиации, эксплуатанты и организации гражданской авиации используют добровольные сообщения в целях предотвращения авиационных событий в будущем.

163. Система обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях не ориентирована на применение наказания и предусматривает конфиденциальность сообщений и защиту источников информации в связи с тем, что целью расследования авиационного происшествия или инцидента является предотвращение авиационных происшествий и инцидентов в будущем.

Полученные в представленных данных об авиационных событиях персональные данные и сведения о частной жизни, затрагивающие честь и достоинство гражданина Республики Казахстан или способные причинить вред его законным интересам не разглашаются, не вносятся в базы данных и являются информацией ограниченного доступа, за исключением случаев установленных законодательством Республики Казахстан.

164. Всем лицам уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий рекомендуется содействовать и поощрять добровольное представление информации о событиях, которые могут оказать негативное влияние на безопасность полетов.

165. Для приема представленных данных об авиационных событиях, их анализа и разработки предложений по устранению опасных факторов, негативно влияющих на обеспечение безопасности полетов, в уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий и уполномоченной организации в сфере гражданской авиации, а также в предприятиях и организациях гражданской авиации назначаются должностные лица, ответственные за функционирование системы обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях, включая сбор, оценку, обработку, анализ и хранение подробной информации об авиационных событиях.

166. Порядок выполнения требований системы обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях в предприятиях и организациях, регламентируется в их руководствах по управлению безопасностью полетов.

167. Посредством системы обязательного и добровольного представления данных об авиационных событиях принимается информация о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов.

168. Данные о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов могут предоставлять любые физические или юридические лица Республики Казахстан.

169. Сообщение о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов передается в письменной или устной форме следующими способами:

1) посредством почтовой связи;

2) на адрес электронной почты;

3) через специальный почтовый ящик;

4) по телефону или факсимильной связи;

5) при личном обращении к представителям уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий.

170. К сведению принимаются и регистрируются сообщения, поступившие без указания сведений об отправителе (анонимные сообщения).

171. При поступлении сообщения о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов, уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий осуществляется учет и первичная обработка сообщения.

По результатам первичной обработки, сведения о фактических или потенциальных недостатках в обеспечении безопасности полетов направляются в адрес ГТП РК, МВД РК либо КНБ РК для последующего рассмотрения и принятия, соответствующих мер в пределах компетенции, установленной законодательством Республики Казахстан.

172. Полученные сообщения рассматриваются служащими уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий и уполномоченной организации в сфере гражданской авиации, и вырабатываются меры по устранению выявленного опасного фактора.

173. Информация о результатах работы системы обязательного и добровольного представления данных об авиационных происшествиях и инцидентах, полученных уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий, размещается на официальном сайте уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, включается в годовые и полугодовые анализы состояния безопасности полетов и доступна всем физическим и юридическим лицам Республики Казахстан.

Глава 3. Квалификационные требования к служащим уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, осуществляющим функции расследования авиационных происшествий и инцидентов

Параграф 1. Первый руководитель уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий

174. Первый руководитель уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий назначается на должность и освобождается от должности в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

175. На должность первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий назначается лицо, имеющее высшее и (или) послевузовское образование в сфере гражданской авиации.

176. Опыт работы должен соответствовать одному из следующих требований:

1) не менее 8 лет стажа работы в сфере гражданской авиации на должностях по обеспечению безопасности полетов, авиационной безопасности, технической эксплуатации и ремонта воздушных судов и авиационных двигателей, организации и производства полетов, обслуживания воздушного движения при наличии стажа работы не менее 3 лет на руководящих должностях;

2) не менее 6 лет стажа работы в органах расследования авиационных происшествий и инцидентов либо в ведомствах, осуществляющих регулятивные, реализационные и контрольные функции в области гражданской авиации, в том числе в субъектах квазигосударственного сектора осуществляющих деятельность, направленной на обеспечение устойчивого развития отрасли гражданской авиации Республики Казахстан, безопасности полетов и авиационной безопасности, при наличии стажа работы не менее 3 лет на руководящих должностях.

177. Первый руководитель уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий должен обладать профессиональной подготовкой в области расследования авиационных происшествий и инцидентов, знать законодательство Республики Казахстан в сфере гражданской авиации, а также международные стандарты и рекомендуемую практику ИКАО, иметь практический опыт организации и координации работы комиссий по расследованию.

178. Первый руководитель должен соответствовать требованиям по допуску к сведениям ограниченного распространения в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

Параграф 2. Заместитель первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий, курирующий вопросы расследования авиационных происшествий и инцидентов

179. Заместитель первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий назначается на должность и освобождается от должности в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

180. На должность заместителя первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий назначается лицо, имеющее высшее и (или) послевузовское образование в сфере гражданской авиации.

181. Опыт работы должен соответствовать одному из следующих требований:

1) не менее 6 лет стажа работы в сфере гражданской авиации на должностях по обеспечению безопасности полетов, авиационной безопасности, технической эксплуатации и ремонта воздушных судов и авиационных двигателей, организации и производства полетов, обслуживания воздушного движения, организация аэропортовой деятельности при наличии стажа работы не менее 2 лет на руководящих должностях;

2) не менее 4 лет стажа работы в органах расследования авиационных происшествий и инцидентов либо в ведомствах, осуществляющих регулятивные, реализационные и контрольные функции в области гражданской авиации, в том числе в субъектах квазигосударственного сектора осуществляющих деятельность, направленной на обеспечение устойчивого развития отрасли гражданской авиации Республики Казахстан, безопасности полетов и авиационной безопасности, при наличии стажа работы не менее 2 лет на руководящих должностях.

182. Заместитель первого руководителя уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий должен обладать профессиональной подготовкой в области расследования авиационных происшествий и инцидентов, знать законодательство Республики Казахстан в сфере гражданской авиации, а также международные стандарты и рекомендуемую практику ИКАО.

183. Заместитель первого руководителя должен соответствовать требованиям по допуску к сведениям ограниченного распространения в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

Параграф 3. Уполномоченный по расследованию

184. Уполномоченный по расследованию назначается на должность и освобождается от должности в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

185. На должность уполномоченного по расследованию назначается лицо, имеющее высшее и (или) послевузовское образование в сфере гражданской авиации по специальности летная эксплуатация воздушных судов, обслуживание воздушного движения и аэронавигационное обеспечение полетов, техническая эксплуатация летательных аппаратов и двигателей, авиационная техника и технологии, техническая эксплуатация авиационного и радиоэлектронного оборудования, организация аэропортовой деятельности, либо по специальности юриспруденция.

186. Опыт работы должен соответствовать одному из следующих требований:

1) не менее 5 лет стажа работы в сфере гражданской авиации, при наличии стажа работы не менее 3 лет в области технической эксплуатации и ремонта воздушных судов и авиационных двигателей, организации и производства полетов, обслуживания воздушного движения, авиационной медицины, авиационной безопасности, а также проведения анализа психоэмоционального состояния и оценки влияния человеческого фактора на обеспечение безопасности полетов;

2) не менее 5 лет стажа работы в органах расследования авиационных происшествий и инцидентов либо в ведомствах, осуществляющих регулятивные, реализационные и контрольные функции в области гражданской авиации, правоохранительных или специальных государственных органах центрального либо областного уровней.

187. Уполномоченный по расследованию должен обладать профессиональной подготовкой в области расследования авиационных происшествий и инцидентов, знать законодательство Республики Казахстан в сфере гражданской авиации и авиационной медицины, а также международные стандарты и рекомендуемую практику ИКАО.

188. Уполномоченный по расследованию должен соответствовать требованиям по допуску к сведениям ограниченного распространения в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

Приложение 1 к Правилам
представления данных и
расследования авиационных
происшествий и инцидентов
в гражданской и экспериментальной
авиации

Категория авиационных событий, уведомление о которых является обязательным

1) разрушение или повреждение несиловых элементов планера с нарушением герметичности гермокабин или отделением частей. Разрушение или рассоединение узлов навески аэродинамических поверхностей управления, пилонов, двигателей;

2) повреждение или нарушение прозрачности остекления кабины экипажа, приводящее к невозможности визуального определения пространственного положения воздушного судна;

3) отрыв или открытие в полете капотов, иллюминаторов (окон), пассажирских и (или) грузовых дверей (люков), трапов, не предусмотренные для открытия в полете;

4) разрушение (отрыв) лопасти воздушного винта;

5) разрушение элементов несущего или рулевого винта, автомата перекоса, втулки несущего или рулевого винта (для вертолетов);

6) выключение (самовыключение) двигателя в полете;

7) локализованное или нелокализованное разрушение двигателя, вспомогательной силовой установки;

8) незапуск двигателя в полете;

9) разрушение или рассоединение трансмиссии, разрушение вентиляторной установки, разрушение редуктора;

10) включение реверса тяги (снятие воздушных винтов с упора) в полете, не предусмотренное руководством по летной эксплуатации;

11) невыработка топлива, не устраняемая мерами, предусмотренными руководством по летной эксплуатации;

12) отказ системы измерения расхода, количества топлива и (или) течь топлива в полете, не позволяющие определить расход или остаток топлива;

13) невыпуск одной или более стоек шасси от аварийной (резервной) системы, посадка с убранным шасси;

14) разрушение элементов амортизационных стоек шасси, подкосов, тележек, полозкового шасси;

15) отказ основной системы торможения при посадке (взлете);

16) разрушение всех шин колес основных стоек шасси. Разрушение шин на двух колесах передней опоры шасси. Разрушение шины колеса, приведшее к повреждению двигателя;

17) заклинивание, невозможность отклонения рулевых поверхностей на требуемый угол;

18) флюгирование или самопроизвольное отклонение одной или более секций рулевых поверхностей;

19) разрушение или рассоединение проводки управления;

20) неизменение, самопроизвольное или ошибочное изменение передаточного отношения передачи от органов управления к рулевым поверхностям;

21) невведение ограничения или невосстановление полного диапазона углов отклонения руля высоты или руля направления. Нарушение нормальной реакции воздушного судна на управляющие воздействия;

22) взлет с застопоренными рулями;

23) недопустимое возрастание (уменьшение) усилий, перекомпенсация на органах управления;

24) невозможность гидроусиления (переход на безбустерное управление рулевыми поверхностями);

25) самопроизвольный выпуск или уборка механизации крыла (предкрылков, закрылков, гасителей подъемной силы (спойлеров), интерцепторов, щитков);

26) самопроизвольное отклонение, флюгирование стабилизатора;

27) невозможность определения пространственного положения по авиагоризонтам на воздушном судне, допущенном к правилам полетов по приборам;

28) невозможность определения относительной высоты полета, приборной или истинной скорости полета на воздушном судне, допущенном к правилам полетов по приборам;

29) невозможность определения текущего местоположения или направления полета с использованием бортового пилотажно-навигационного оборудования на воздушном судне, допущенном к правилам полетов по приборам;

30) потеря радиосвязи в полете;

31) потеря пространственной или навигационной ориентировки;

32) падение давления в двух и более гидросистемах (для самолетов). Падение давления в одной и более гидросистемах (для вертолетов);

33) обесточивание воздушного судна. Переход на аварийное питание постоянным или переменным током;

34) нарушение эксплуатационного минимума погоды при взлете или посадке;

35) поражение воздушного судна разрядом атмосферного электричества в полете, приведшее к отказу двигателя или хотя бы одной из систем;

36) повреждение воздушного судна градом;

37) вылет, выпуск в полет обледеневшего воздушного судна;

38) разгерметизация воздушного судна, появление дыма, утечка горячего воздуха из магистралей, изменение температуры воздуха в гермокабине, уменьшение подачи воздуха в гермокабину, падение давления или перенаддув гермокабины, приведшие к необходимости экстренного снижения или использования аварийного кислородного оборудования;

39) возгорание и (или) пожар на воздушном судне. Пожар двигателя, вспомогательной силовой установки;

40) возникновение недопустимых вибраций; возникновение автоколебаний типа "флаттер", "земной резонанс", "шимми";

41) вылет воздушного судна при наличии отказов, не входящих в перечень минимального оборудования (Minimum Equipment List – MEL);

42) выпуск воздушного судна в полет с незавершенным техническим обслуживанием;

43) заправка воздушного судна некондиционными или не предназначенными для данного воздушного судна горюче-смазочными материалами;

44) смещение груза в полете, приведшее к нарушению предельных значений центровки, установленных руководством по летной эксплуатации;

45) изменение заданной высоты и направления полета без согласования, с органом обслуживания воздушного движения;

46) нарушение безопасной высоты полета, угроза столкновения с землей или препятствиями при полете по правилам полетов по приборам;

47) взлет, полет или посадка воздушного судна с конфигурацией, не соответствующей требованиям Руководства по летной эксплуатации (кроме случаев отказов);

48) выход за эксплуатационные ограничения по перегрузке, углу атаки, установленные Руководством по летной эксплуатации;

49) выход за эксплуатационные ограничения по приборной скорости, числу Маха, оборотам несущего винта, угловой скорости вращения вертолета на величину, не допускающую дальнейшую эксплуатацию воздушного судна без проведения установленного разработчиком воздушного судна комплекса работ перед очередным полетом, и (или) происшедший в условиях отказа;

50) потеря управления в полете, попадание в сложное (необычное) пространственное положение. Сваливание самолета. Попадание вертолета в режим вихревого кольца;

51) недостижение требуемых Руководством по летной эксплуатации летных характеристик во время разбега при взлете или на начальном участке набора высоты;

52) сближение воздушных судов на интервалы менее установленных, опасное сближение воздушных судов;

53) столкновение или угроза столкновения с наземными препятствиями, людьми или транспортными средствами на взлетно-посадочной полосе, рулежных дорожках, перронах, посадочных площадках;

54) сход со взлетно-посадочной полосы, рулежной дорожки или перрона при рулении или буксировке;

55) неконтролируемое движение воздушного судна по земле;

56) касание земли фюзеляжем, крылом, капотом двигателя, лопастью винта, хвостовой пятой при взлете или посадке;

57) ситуации, не позволяющие выполнить повторный заход на посадку;

58) посадка или взлет с незаданной или нерабочей взлетно-посадочной полосы. Взлет или посадка на рулежную дорожку (за исключением согласованных взлетов или посадок). Прерванный взлет (прерванная посадка) с закрытой или занятой взлетно-посадочной полосы, рулежной дорожки или неназначенной взлетно-посадочной полосы;

59) посадка вне границ взлетно-посадочной полосы (посадочной площадки), выкатывание за ее пределы при взлете или посадке;

60) посадка с опережением на переднюю или хвостовую опору шасси. Посадка с повреждением воздушного судна, не классифицируемым как авиационное происшествие;

61) потеря работоспособности (невозможность выполнения своих функций) членом летного экипажа в полете;

62) управление воздушным судном членом летного экипажа, находившимся в состоянии опьянения (алкогольного, наркотического или иного токсического);

63) воздействие на членов экипажа или пассажиров токсичных, радиационных и других поражающих факторов в полете, приведшее к необходимости оказания им медицинской помощи в стационарных условиях;

64) самопроизвольный, непреднамеренный или, в качестве аварийной меры, преднамеренный сброс груза, перевозимого на внешней подвеске, или другого груза, перевозимого с внешней стороны воздушного судна. Обрыв тросовой системы внешней подвески;

65) выход из строя наземного оборудования при обеспечении полета воздушного судна, приведший к потере радиосвязи, ориентировки или обусловивший посадку ниже установленного эксплуатационного минимума;

66) события, связанные с проведением аварийной эвакуации экипажа и (или) пассажиров из воздушного судна;

Приложение 2
к Правилам представления
данных и расследования
авиационных происшествий
и инцидентов в гражданской и
экспериментальной авиации

Перечень авиационных инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, подлежащих расследованию уполномоченной организацией по расследованию авиационных происшествий

К серьезным инцидентам, подлежащим расследованию, относятся:

1. Опасные сближения, при которых для предотвращения столкновения или опасной ситуации требуется выполнить маневр уклонения, или когда целесообразно предпринять действия по уклонению.

2. Столкновения воздушных судов на земле, не классифицируемые как авиационные происшествия.

3. Ситуация, в которой едва удалось избежать столкновения исправного ВС с землей. Такие, как касание наземных препятствий (мачты, трубы, антенны, линии электропередач, деревья, местные повышения рельефа и т.д.) любым элементом конструкции ВС.

4. Прерванные взлеты с закрытой или занятой ВПП, РД* или неназначенной ВПП.

5. Взлеты с закрытой или занятой ВПП, РД* или неназначенной ВПП.

6. Посадки или попытки выполнить посадку на закрытую или занятую ВПП, РД*, неназначенную ВПП или на места вынужденной посадки, такие как автомобильные дороги.

Примечание: *За исключением санкционированных полетов вертолетов.

7. Складывание стойки шасси или посадка с убранным шасси, в результате чего произошло лишь повреждение обшивки в том случае, если воздушное судно после незначительного ремонта или установки заплат можно безопасно выпустить в полет к месту выполнения последующего более масштабного ремонта для полного восстановления, которые не классифицируются как авиационное происшествие.

8. Касание при посадке законцовкой крыла, гондолой двигателя или любой другой частью ВС в случаях, когда это не классифицируется как авиационное происшествие.

9. Явная неспособность достичь требуемых характеристик во время разбега при взлете или на начальном участке набора высоты.

10. Пожары и случаи появления дыма в кабине экипажа, пассажирском салоне, грузовых отсеках или пожары двигателя, ВСУ, даже если такие пожары затушены с помощью огнегасящих веществ.

11. Ситуации, в которых потребовалось использование членами летного экипажа аварийного кислорода.

12. Случаи потери управления воздушного судна в полете или попадание в сложное (необычное) пространственное положение. В том числе:

1) сваливание самолета;

2) попадание вертолета в режим вихревого кольца.

13. Случаи разрушения конструкции воздушного судна или разрушения двигателя, включая нелокализованные отказы двигателей, которые не классифицируются как авиационные происшествия. В том числе:

1) потеря капота двигателя (вентилятора или основного контура) или элементов реверсивного устройства, которая не приводит к дальнейшему повреждению воздушного судна;

2) события, при которых лопатки компрессора или турбины или другие внутренние элементы двигателя выбрасываются через выхлопную трубу двигателя;

3) разрушение или потеря обтекателя радиолокатора, отрыв или открытие в полете дверей, люков, трапов, капотов или обтекателей, если только это не приводит к значительному повреждению других элементов конструкции или систем;

4) разрушение или потеря закрылка, предкрылка и других устройств увеличения подъемной силы, законцовок крыла и так далее, без которых в соответствии с перечнем отклонений от конфигурации (CDL) вылет разрешается;

5) разрушение или рассоединение узлов навески без потери аэродинамических поверхностей управления, пилонов, двигателей;

6) разрушение или повреждение элементов несущего или рулевого винта, втулки несущего или рулевого винта, редуктора (для вертолетов);

7) разрушение или рассоединение трансмиссии (для вертолетов);

8) обрыв внешней подвески или самопроизвольный сброс груза;

9) другие события, в результате которых нарушается прочность конструкции, ухудшаются технические или летные характеристики.

14. Неоднократные выходы из строя одной или более бортовых систем, серьезно влияющие на эксплуатацию ВС.

15. Случаи потери трудоспособности членами летного экипажа в полете:

применительно к полетам на самолетах с одним пилотом, или

применительно к полетам с несколькими пилотами, в отношении которых безопасность полетов была ослаблена из-за значительного увеличения рабочей нагрузки имеющегося экипажа.

16. Количество топлива или ситуации с распределением топлива, такие как недостаточное количество топлива, полная выработка топлива, недостаточная подача топлива или невозможность использования имеющегося на борту топлива в полном объеме.

17. Несанкционированные выезды на ВПП, отнесенные по серьезности последствий к категории A. (Информация, касающаяся классификации серьезности последствий, содержится в Руководстве по предотвращению несанкционированных выездов на ВПП, Doc. 9870).

К инцидентам, подлежащим расследованию, относятся:

18. Отказы систем (включая потерю мощности или тяги), попадание в зону опасных метеоявлений, выход за пределы установленных летных ограничений или другие ситуации, которые создали или могут создать трудности в управлении ВС. Такие, как:

1) невозможность отклонения рулевых поверхностей на требуемый угол;

2) флюгирование или самопроизвольное отклонение одной или более секций рулевых поверхностей;

3) разрушение или рассоединение проводки управления;

4)неизменение, самопроизвольное или ошибочное изменение передаточного отношения от органов управления к рулевым поверхностям;

5) невведение ограничения или невосстановление полного диапазона углов отклонения руля высоты или руля направления. Нарушение нормальной реакции ВС на управляющие воздействия;

6) невозможность отклонения, самопроизвольное отклонение, флюгирование стабилизатора;

7) недопустимое изменение диапазона углов отклонения или скорости перемещения механизации крыла и стабилизатора;

8) недопустимое рассогласование между положениями секций предкрылков, закрылков, интерцепторов, гасителей подъемной силы (спойлеров);

9) потеря пространственной ориентировки, создавшая трудности в управлении воздушным судном (приведшая к нарушению правил эшелонирования и т.п.);

10) невозможность определения по двум и более приборам относительной высоты полета, приборной или истинной скорости полета.

11) ошибочный выпуск или уборка механизации крыла (предкрылков, закрылков, гасителей подъемной силы (спойлеров), интерцепторов, щитков), создавшие трудности в управлении воздушным судном.

19. Отказы более одной системы в системе резервирования, являющейся обязательной для управления полетом и навигации. В том чсиле:

1) отказ двух и более авиагоризонтов на ВС с тремя и более авиагоризонтами;

2) отказ двух и более гидросистем на ВС с двумя и более гидросистемами;

3) падение давления в двух и более гидросистемах (для самолетов) либо в одной и более (для вертолетов).

20. Непреднамеренный или, в качестве аварийной меры, преднамеренный сброс груза, перевозимого на внешней подвеске, или другого груза перевозимого с внешней стороны воздушного судна.

21. Вынужденная посадка воздушного судна вне аэродрома, в том числе легких и сверхлегких самолетов, а также вертолетов на подобранную с воздуха площадку, за исключением посадки вертолета при встрече погоды хуже минимума.

22. Посадка воздушного судна вне границ ВПП или выкатывание воздушного судна за пределы ВПП на пробеге и разбеге.

23. Касание земли крылом, лопастью винта и другими элементами конструкции ВС.

24. Взлет с застопоренными рулями.

25. Нарушение метеоминимумов при взлете, посадке или полете;

26. Повреждения воздушного судна или двигателя, включая локализованные отказы двигателей, в результате которых не нарушается прочность конструкции, не ухудшаются технические или летные характеристики. В том числе:

1) поражение ВС разрядом атмосферного электричества в полете, приведшее к повреждению элементов конструкции ВС, отказу двигателя или к отказу хотя бы одной из систем;

2) разрушение элементов амортстоек шасси, подкосов, тележек;

3) разрушение любого количества авиашин, приведшее к повреждениям конструкции ВС или повреждению (отказу) двигателя;

27. Выходы из строя систем ВС. Такие, как:

1) изменение (неизменение) заданных параметров работы двигателя либо срабатывание предупреждающей сигнализации, приведшие к необходимости выключения двигателя в полете;

2) течь топлива в полете;

3) невыпуск одной или более стоек шасси от основной системы.

28. Выключение (самовыключение) двигателя в полете.

29. Грубое приземление.

Примечание: к авиационным инцидентам не относятся отказы и неисправности систем, приборов и оборудования ВС, включенные в перечень минимального оборудования (Minimum Equipment List - MEL), с которыми разрешена эксплуатация соответствующего воздушного судна.

Приложение 3
к Правилам представления
данных и расследования
авиационных происшествий
и инцидентов в гражданской
и экспериментальной авиации

Перечень авиационных инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации, подлежащих расследованию эксплуатантами (владельцами) воздушных судов и организациями гражданской авиации

1. Потеря радиосвязи в полете.

2. Несанкционированные выезды на ВПП, отнесенные по серьезности последствий к категориям B, C, D. (Информация, касающаяся классификации серьезности последствий, содержится в Руководстве по предотвращению несанкционированных выездов на ВПП, Doc. 9870).

3. Срабатывание сигнализации о минимальном остатке топлива в расходном баке в полете.

4. Выполнение полета с нарушением предполетного отдыха или нормативов рабочего времени членами экипажа. Выполнение полета с остаточными явлениями алкогольного или наркотического опьянения или употребление членами экипажа в полете алкогольных напитков и (или) наркотических средств.

5. Выход из строя наземного радиосветотехнического оборудования при обеспечении полета ВС, приведший к уходу на второй круг или запасной аэродром.

6. Повреждения воздушного судна или двигателя, включая локализованные отказы двигателей, в результате которых не нарушается прочность конструкции, не ухудшаются технические или летные характеристики. В том числе:

1) разрушение половины и более авиашин на одной из стоек шасси;

2) столкновение с птицами при взлете и посадке, или другими объектами в полете, приведшее к повреждению элементов планера, двигателя или нарушению режима его работы;

3) повреждение ВС градом, приведшее к повреждению элементов конструкции ВС, требующего незначительного ремонта, или к локализованному отказу двигателя;

4) повреждение лопасти воздушного винта сверх установленных для ремонта допусков, срыв обтекателя втулки воздушного винта или обогревательной накладки (для самолетов с воздушными винтами).

7. Выходы из строя систем ВС. В том числе:

1) локализованные отказы двигателя, ВСУ или их агрегатов;

2) отказ или невключение одной и более навигационных систем;

3) нарушение питания двигателя топливом;

4) отказ системы очистки стекол кабины экипажа, который не создал трудности в управлении воздушным судном;

5) отказ системы управления колесами передней стойки шасси;

6) отказ системы измерения расхода или количества топлива, не дающий экипажу возможность определения расхода или остатка топлива;

7) отказ радиолокатора в условиях полета в опасных метеоявлениях;

8) невыработка топлива из отдельных баков, его неравномерная выработка или распределение его по бакам, неустраняемые мерами, предусмотренными РЛЭ;

9) невключение, невыключение, самопроизвольное включение или выключение реверса тяги;

10) недопустимое возрастание (уменьшение) усилий, перекомпенсация на органах управления;

11) нарушение связи между проводками управления (для ВС и вертолетов с двойной проводкой);

12) невозможность гидроусиления (переход на безбустерное управление рулевыми поверхностями), невозможность триммирования усилий на органах управления;

13) полет в условиях обледенения на ВС с ограничениями допуска к полетам в условиях обледенения, на ВС с отказавшей или невключенной ПОС;

14) ложное срабатывание сигнализации опасных режимов;

15) ложное срабатывание системы пожаротушения или сигнализации о пожаре, дыме или повышенной температуре. Появление дыма, запаха гари, паров жидкостей, запахов едких веществ в пилотской кабине ВС;

16) несрабатывание системы опасного сближения с землей.

8. Отказы, неисправности и иные отклонения в работе систем, оборудования и средств обеспечения полета воздушного судна. В том числе:

3) несрабатывание или ложное срабатывание сигнализации положения стоек шасси;

4) отказ основной системы торможения. Самопроизвольное затормаживание или растормаживание колес;

5) невыпуск, неуборка, флюгирование, самопроизвольный выпуск или уборка механизации крыла (предкрылков, закрылков, гасителей подъемной силы (спойлеров), интерцепторов, щитков) на земле;

6) несрабатывание или ложное срабатывание сигнализации и (или) индикации положения стабилизатора или механизации крыла;

7) неуборка одной или более стоек шасси. Самопроизвольный выпуск или уборка стойки шасси. Незакрытие или самопроизвольное открытие створок шасси;

8) невозможность определения по одному прибору относительной высоты полета, приборной или истинной скорости полета;

9) отказ одного авиагоризонта на ВС с одним или двумя авиагоризонтами; отказ одного авиагоризонта в сочетании с отказом системы контроля; отказ любого количества авиагоризонтов, о котором не появилось сигнала (или если сигнализация не предусмотрена); отказ системы контроля авиагоризонтов с выдачей ложных сигналов;

10) отказы или самопроизвольное отключение автоматической системы управления полетом, приводящие к отклонению одного и более параметров полета (высотно-скоростных параметров, перегрузок, углов крена, тангажа, атаки, скольжения, траекторных параметров) от заданных;

11) разгерметизация гидросистемы. Падение давления в одной и более гидросистемах без разгерметизации;

12) утечка горячего воздуха из магистралей, изменение температуры воздуха в гермокабине, уменьшение подачи воздуха в гермокабину, падение давления или перенаддув гермокабины, приведшие к необходимости смены эшелона;

13) недопустимое нарушение характеристик электропитания постоянным и (или) переменным током от одного и более распределительных устройств системы электроснабжения. Переход на аварийное питание постоянным или переменным током;

14) несрабатывание системы опознавания или системы сигнализации опасного сближения.

9. Нарушения требований руководящих документов, регламентирующих выполнение полетов и использование воздушного пространства. Такие, как:

1) полет ВС, осуществляемый без заявок и разрешения органов ОВД;

2) нарушение установленных правил и схем набора высоты, выхода из зоны аэродрома, снижения или захода на посадку;

3) изменение заданной высоты полета без согласования с диспетчером;

4) изменение плана и маршрута полета после вылета ВС без согласования с органами ОВД;

5) нарушение установленных интервалов вертикального или горизонтального эшелонирования;

6) отклонение от оси маршрута ОВД на расстояние более допустимой нормы, а также за пределы МВЛ;

7) нарушение минимума погоды при взлете, посадке или полете по трассам МВЛ (маршрутам);

8) полет на обледеневшем ВС (при наличии несбрасываемого льда на поверхностях, защищенных ПОС, а также на других поверхностях ВС, при сходе снега или льда с которых возможно их попадание в двигатель);

9) нарушение порядка и сроков передачи на борт ВС штормовых предупреждений или информации о состоянии погоды по маршруту полета, в пунктах взлета и посадки, требующей изменения плана полета;

10) посадка на незапланированный (незаявленный) аэродром (посадочную площадку);

11) прием и выпуск ВС с неподготовленной ВПП;

12) выпуск обледеневшего ВС в полет;

13) выпуск ВС в полет с незавершенным техническим обслуживанием;

14) вылет ВС, не считающегося исправным;

15) заправка ВС некондиционным ГСМ;

16) вылет ВС при наличии отказов, не входящих в перечень, разрешенных для вылета, установленных РЛЭ соответствующего типа ВС;

17) нарушение норм загрузки или центровки ВС, установленных РЛЭ, смещение груза в полете, приведшее к нарушению центровки;

18) взлет, полет или посадка ВС с конфигурацией, не соответствующей требованиям РЛЭ;

19) выход за ограничения, оговоренные РЛЭ (по скорости, перегрузке, углам атаки и крена, по режимам работы силовых установок, падению оборотов несущего винта и т.д.):

20) невыполнение указаний органа обслуживания воздушного движения эксплуатантами ВС за исключением случаев явной угрозы безопасности полетов и предотвращения авиационного происшествия;

9. Ошибочные действия авиационного персонала. В том числе:

1) ошибочное отклонение стабилизатора;

2) невключение экипажем системы управления колесами передней стойки шасси;

3) ошибочный выпуск или уборка шасси;

4) ошибочный выпуск или уборка механизации крыла (предкрылков, закрылков, гасителей подъемной силы (спойлеров), интерцепторов, щитков), не создавшие трудностей в управлении воздушным судном;

5) ошибочное отключение каналов курса, крена, тангажа или автомата тяги автоматической системы управления полетом, приводящее к отклонению одного и более параметров полета (высотно-скоростных параметров, перегрузок, углов крена, тангажа, атаки, скольжения, траекторных параметров) от заданных;

6) ошибочное включение или выключение реверса тяги;

7) выкатывание ВС за пределы ВПП (кроме взлета и посадки), РД, перрона при рулении или буксировке;

8) столкновение или угроза столкновения ВС с объектами на земле (людьми, животными, транспортными средствами или наземными препятствиями на РД, перронах).

	Приложение 4 к Правилам
	представления данных и
	расследования авиационных
	происшествий и инцидентов
	в гражданской и экспериментальной
	авиации
	Форма

Технический акт на ввод воздушного судна в строй

город _______________

Время и дата ________________

1. Общие сведения
1.1	Авиакомпания
1.2	Тип воздушного судна (далее – ВС)
1.3	Государственный и регистрационный опознавательные знаки
1.4	Дата и время (UTC) авиационного инцидента
1.5	Рейс и маршрут
2. Обстоятельства (краткое описание авиационного инцидента)
2.1
3. Выполненные работы (техническое обслуживание, ремонт)
3.1
3.2
3.3
4. Заключение. Комиссия в составе произвела технический осмотр
4.1	Наименование и номер Организации по техническому обслуживанию и ремонту авиационной техники
4.2	Должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии) председателя
4.3	Должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии) членов комиссии. Члены комиссии должны быть из числа допущенного (сертифицирующего) персонала на данный тип ВС
4.4	Подтверждает, что указанные работы, если не указано иное, выполнены в соответствии со статьей 48 Закона 339-IV Республики Казахстан и в отношении данных работ ВС утверждено для допуска к эксплуатации /
5. Декларация о летной годности ВС
5.1	Вышеуказанное ВС было обследовано и признано пригодным для выполнения полетов в соответствии с нормами летной годности гражданских воздушных судов Республики Казахстан
5.2	Должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии) председателя	Подпись и дата
5.3	Должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии) членов комиссии. Примечание: Члены комиссии должны быть из числа допущенного (сертифицирующего) персонала на данный тип ВС	Подпись и дата

Приложение 5 к Правилам
представления данных и
расследования авиационных
происшествий и инцидентов
в гражданской и экспериментальной
авиации

Удостоверение уполномоченного по расследованию

Лицевая сторона (размер 85 х 55 мм)

АО "Центр по расследованию транспортных происшествий и инцидентов"	Государственный символ		Удостоверение уполномоченного по расследованию
Фото владельца удостоверения	Фамилия:		Имя:
	Пол:	Гражданство:	Дата рождения:
	Место работы:		Должность:
	№ удостоверения		Срок действия:
	Подпись владельца:

Примечание: допускается заполнение на английском языке

Обратная сторона

Республика Казахстан Машино-считываемая зона (не заполняется, если удостоверение не предназначено для машинного считывания)
Владелец данного пропуска беспрепятственно проходит во все контролируемые зоны аэропортов Республики Казахстан, к воздушным судам и объектам организаций гражданской авиации, включая ангары, хранилища топлива, служебные помещения эксплуатантов и авиационные учебные центры для выполнения служебных обязанностей в соответствии со статьями 93 и 93-1 Закона Республики Казахстан "Об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации".
Руководитель уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий	Подпись	Фамилия, имя, отчество (при его наличии)
Место и дата выдачи

Примечание: допускается заполнение на английском языке

Приложение 6
к Правилам представления
данных и расследования
авиационных происшествий
и инцидентов в гражданской
и экспериментальной авиации

Полномочия комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации и экспертов

1. Председатель комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента является должностным лицом, распоряжения и указания которого подлежат исполнению всеми лицами, связанными с расследованием происшествия или инцидента.

2. Председатель Комиссии:

1) по прибытию на место происшествия или инцидента:

информирует местный исполнительный орган (акима);

проводит организационное заседание комиссии для ознакомления членов комиссии с информацией о происшествии или инциденте, заслушивает лиц, осуществлявших первоначальные действия на месте авиационного события, образовывает подкомиссии, рабочие группы и назначает председателей, определяет необходимость дополнительного привлечения специалистов к работе в комиссии, определяет порядок работ и основные задачи на ближайшие сутки;

осматривает место авиационного происшествия или инцидента, при необходимости принимает дополнительные меры по его охране и сохранению доказательных материалов;

обеспечивает по согласованию с представителями МВД изъятие и передачу на ответственное хранение носителей информации бортовых средств объективного контроля, фоторегистраторов, наземных магнитофонов, летной, технической и метеорологической документации, относящейся к данному полету;

в случае авиационного происшествия ознакомливает всех участников расследования с техникой безопасности и охране труда, с записью в протоколе заседания комиссии;

утверждает план работы Комиссии и подкомиссий;

2) в процессе работы Комиссии:

определяет основные направления работы Комиссии, и координирует ее работу;

обеспечивает согласованность и координацию совместных действий всех лиц, принимающих участие в расследовании авиационного происшествия или инцидента;

систематически проводит заседания Комиссии с целью решения основных организационных, методических и практических вопросов расследования авиационного происшествия или инцидента;

координирует и контролирует работу подкомиссий, обобщает и анализирует полученные результаты;

своевременно принимает решение о проведении исследований и испытаний, необходимых для установления причин авиационного происшествия или инцидента, дает поручения об отправке объектов авиационной техники, других материалов в соответствующие организации для проведения исследований;

обеспечивает составление окончательного отчета комиссии в установленные сроки;

лично докладывает руководителю уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий о ходе работ;

после окончания расследования проводит разбор обстоятельств и причин авиационного происшествия или инцидента, контролирует оформление, размножение и рассылку материалов расследования.

принимает окончательные решения по всем организационным, методическим и практическим вопросам расследования авиационного происшествия или инцидента;

дает для исполнения распоряжения и указания всем членам Комиссии и привлеченным к расследованию специалистам и экспертам, а также должностным лицам авиационных организаций по вопросам, связанным с расследованием авиационного происшествия или инцидента;

предоставляет рекомендации о проведении срочных мероприятий по обеспечению безопасности полетов, необходимость которых определена в процессе расследования авиационного происшествия или инцидента;

назначает проведение испытаний и исследований, необходимых для установления причин авиационного происшествия или инцидента;

привлекает к работе в Комиссии через руководителей соответствующих министерств, ведомств и организаций гражданской авиации, необходимых специалистов и технические средства;

дает рекомендации об отстранении от исполнения служебных обязанностей лиц, действия которых негативно влияют на работу Комиссии;

направляет, в соответствии с решением Комиссии, материалы, отдельные детали, агрегаты и элементы конструкции воздушного судна, а также документацию на них для проведения специальных исследований;

запрашивает от местных исполнительных органов, авиакомпаний и организаций независимо от организационно-правовой формы необходимые материалы и документы, связанные с проведением расследования авиационного происшествия или инцидента;

опрашивает очевидцев авиационного происшествия или инцидента, лиц, которые имеют или могут иметь отношение к авиационному происшествию или инциденту, получает необходимую информацию;

изучает все вопросы разработки, испытаний, производства, эксплуатации и ремонта потерпевшего бедствие воздушного судна, подготовки лиц из числа авиационного персонала, организации воздушного движения, выполнения и обеспечения воздушных судов;

отстраняет от участия в расследовании авиационного происшествия или инцидента лиц (за исключением членов комиссии), допустивших действия, приведшие к порче или утрате вещественных доказательств, умышленному искажению документации, или систематически не выполняющих распоряжения председателя комиссии, с немедленным сообщением об этом уполномоченному органу в сфере гражданской авиации и руководителю соответствующего органа исполнительной власти;

дает указания должностным лицам авиакомпаний, предприятий и организаций об устранении недостатков, выявленных в ходе работы комиссии;

назначает заместителя председателя Комиссии и определяет порядок ее работы.

Председатель Комиссии обеспечивает объективность, качество и сроки расследования авиационного происшествия или инцидента, правильность оформления документов, обоснованность принятых решений по вопросам расследования авиационного происшествия или инцидента и выданных рекомендаций.

3. Заместитель председателя Комиссии обеспечивает проведение работ, порученных им председателем Комиссии, а в отсутствии председателя Комиссии выполняет функции председателя.

4. Начальник штаба Комиссии:

организовывает взаимодействие подкомиссий, рабочих групп и осуществляет контроль за материально-техническим обеспечением комиссии;

организовывает заседания Комиссии и ведет протокол, а перед подписанием протокола председателем Комиссии - знакомит с ним членов комиссии;

инструктирует председателей подкомиссий в части правильного оформления документов и материалов;

оказывает помощь членам Комиссии, подкомиссий и экспертам в подготовке документов;

контролирует своевременное представление подкомиссиями качественных материалов расследования;

комплектует и оформляет для рассылки материалы расследования авиационного происшествия или инцидента;

готовит проект Окончательного отчета;

возвращает в подкомиссии и рабочие группы на доработку неправильно оформленные материалы.

Начальник штаба Комиссии осуществляет рассылку материалов расследования авиационного происшествия или инцидента.

5. Председатель подкомиссии:

определяет основные направления работы подкомиссии и рабочих групп по расследованию авиационного происшествия;

готовит предложения по составу подкомиссии и рабочих групп, составляет план работы подкомиссии, представляет его на утверждение председателю Комиссии и утверждает планы работ рабочих групп;

организовывает и обеспечивает координацию деятельности рабочих групп в соответствии с планами работы Комиссии, подкомиссии и рабочих групп;

регулярно проводит заседания подкомиссии;

обеспечивает полноту и объективность расследования авиационного происшествия, представление отчета подкомиссии, отчетов рабочих групп и других документов в штаб комиссии по расследованию в установленный срок;

вносит в Комиссию предложения о направлении на исследование объектов авиационной техники и других материалов;

проводит инструктаж по технике безопасности специалистов, работающих на месте авиационного происшествия.

дает специалистам, входящим в состав подкомиссии и ее рабочих групп, экспертам указания по вопросам расследования, относящимся к компетенции подкомиссии;

запрашивает через председателя Комиссии необходимые материалы у должностных лиц и организаций;

привлекает по согласованию с председателями других подкомиссий специалистов этих подкомиссий для проведения экспертиз и участия в совещаниях подкомиссии, рабочих групп;

ознакомливается со всеми материалами расследования авиационного происшествия.

6. Члены Комиссии:

участвуют в работе одной из подкомиссий или рабочих групп;

исполняют распоряжения и указания руководства Комиссии, подкомиссии (рабочей группы);

полно и объективно проводят расследование авиационного происшествия, согласовывая все свои действия с председателем подкомиссии (руководителем рабочей группы);

участвуют в составлении документов по расследованию авиационного происшествия или инцидента, подписывать отчет подкомиссии (рабочей группы).

ознакомливаются со всеми материалами, относящимися к расследованию авиационного происшествия или инцидента;

вносят предложения, направленные на улучшение работы Комиссии;

вносят предложения об участии в расследовании специалистов и экспертов, истребовании необходимых материалов, исследовании составных частей воздушного судна с указанием цели исследования, а также по другим вопросам, связанным с расследованием авиационного происшествия;

отражают свое мнение в протоколах заседаний Комиссии (подкомиссии), требуют уточнения формулировок выводов и заключений;

при несогласии с содержанием и заключением акта расследования авиационного происшествия прикладывают к нему особое мнение в письменной форме;

требуют приобщения к окончательному отчету дополнительных материалов и документов.

7. Члены подкомиссии (рабочей группы):

выполняют указания председателя Комиссии, подкомиссии (руководителя рабочей группы), связанные с расследованием авиационного происшествия;

проводят необходимые исследования, отбирать вещественные доказательства для направления на исследования (испытания), участвовать в составлении программ испытаний (исследований) и их проведения;

участвуют в составлении документации по расследованию, подписывать отчет подкомиссии.

через председателя подкомиссии ознакомливаются с материалами, относящимися к расследованию;

требуют через председателя подкомиссии (руководителя рабочей группы) предоставления дополнительных материалов, необходимых для работы;

вносят свои предложения по плану работ и порядку их проведения, необходимости проведения специальных исследований и испытаний, привлечению специалистов;

при несогласии с решением подкомиссии (рабочей группы) излагают свое особое мнение в протоколе заседания подкомиссии или в особом мнении к отчету подкомиссии (рабочей группы);

требуют приложение к отчету подкомиссии (рабочей группы) дополнительных документов.

8. Эксперт:

проводит полное и объективное исследование вещественных доказательств, материалов и документов по вопросам, относящимся к его компетенции;

дает письменное экспертное заключение по вопросам, поставленным ему Комиссией (подкомиссией);

выполняет распоряжения председателя Комиссии (председателя подкомиссии, руководителя рабочей группы) по вопросам расследования авиационного происшествия или авиационного инцидента.

ознакомливается через председателя Комиссии (председателя подкомиссии, руководителя рабочей группы) с вещественными доказательствами, материалами и документами, необходимыми для подготовки заключения;

вносит предложения о проведении исследований с указанием их цели.

Приложение 7
к Правилам представления
данных и расследования
авиационных происшествий
и инцидентов в гражданской
и экспериментальной авиации
Форма
Руководитель предприятия-
исполнителя _______________ __________
(фамилия, имя, отчество
(при его наличии), (подпись)
"___" ______________ 20__ года

Отчет по результатам исследования

      Исследуется
      _________________________________________________________
      (указывается полное наименование исследуемого объекта)
      1. Объект исследования
      (в скобках указывается наименование документа, на основании которого приводятся
      сведения об объекте исследования, исходящий номер документа и дата)
      __________________________________________________________________________
      В разделе, как правило, приводятся следующие сведения:
      наименование объекта исследования, откуда поступил, тип самолета (вертолета);
      завод-изготовитель, дата изготовления авиатехники;
      продолжительность эксплуатации (общая наработка, наработка после последнего
      ремонта, после выполнения регламентных работ).
      При целесообразности прилагаются фотографии объекта в состоянии поступления
      на исследование.
      2. Обстоятельства обнаружения отказа, неисправности
      (в скобках указывается наименование документа, на основании которого приводятся
      сведения об обстоятельствах отказа, исходящий номер документа и дата)
      __________________________________________________________________________
      В разделе излагаются основные сведения об обстоятельствах и последствиях отказа:
      дата отказа;
      характер, место и условия проявления или обнаружения отказа (неисправности);
      последствия отказа;
      какие предварительные работы производились при расследовании до направления
      объекта на исследование и их краткие результаты.
      Приводятся данные о количестве ранее имевших место подобных отказов или указывается,
      что таковых не было или что сведений о них не поступало.
      3. Цель исследования
      (в скобках приводится наименование документа, в котором поставлена цель исследования,
      исходящий номер и дата)_______________________
      В разделе указывается цель исследования, изложенная в поступившей документации.
      Если в поступившей документации цель исследования не определена, то ее определяет
      начальник головного отдела.
      4. Результаты исследования
      В данном разделе последовательно излагаются результаты основных работ, выполняемых
      в процессе проведения исследования объекта в целом.
      Например:
      анализ внешнего состояния объекта в целом и его частей, включая контроль неразрушающими
      методами;
      контрольные испытания агрегатов, приборов или частей объекта;
      изменения геометрических размеров;
      контрольные анализы и испытания физико-механических свойств материалов;
      расчет на прочность, анализ статистических данных и т.д.
      5. Анализ (обобщение) материалов исследования
      Выполняется при наличии достаточного объема материалов по данному исследованию.
      6. Заключение
      Заключение по результатам исследования должно отвечать на вопросы, поставленные в
      цели исследования. Заключение составляется в форме отдельных пунктов, которые должны
      быть конкретными, однозначными и не требующими дополнительных пояснений.
      7. Рекомендации
      В разделе излагаются требования и рекомендации предприятиям и организациям
      промышленности по предупреждению отказов и доработке конструкции с целью
      безусловного обеспечения безопасности полетов.
      Рекомендации эксплуатирующим и ремонтным предприятиям гражданской авиации
      должны быть конкретными и учитывать возможности их реализации. Рекомендации
      конструкторским бюро, предприятиям (организациям) промышленности, как правило,
      должны быть выражены в виде технических требований.
      Рекомендации должны непосредственно вытекать из основных результатов работ,
      приведенных в заключении и выводах.
      8. Отчет разослать
      Перечисляются организации и предприятия, в которые направляется заключение.
      Перечень определяется организацией-исполнителем с учетом причин, обстоятельств
      и последствий отказа.
      Подписи _______________________
      Примечание:
      1. В объект для исследования входят: деталь, узел, элемент конструкции, агрегат
      или изделие вместе с функционально связанными с ним элементами, которые несут
      информацию или признаки первопричины отказа.
      Каждая деталь, элемент конструкции, агрегат или изделие должны иметь бирку с
      указанием наименования, принадлежность и места обнаружения.
      2. Направленные на исследования объекты не должны подвергаться разборке,
      промывке и консервации. На них должны быть сохранены контровки и пломбы.
      Обо всех повреждениях, возникших при демонтаже, должно быть указано в
      прилагаемой к техническому заданию справке.
      3. Если элементы сопряженные или функционально связанные с объектом,
      невозможно отправить на исследование, то к техническому заданию приложить
      фотографии, замеры, схемы и описания, которые позволят составить наиболее полное
      представление о взаимном положении и провести анализ особенностей возникновения
      и развития отказа.
      4. Необходимо принимать все меры к тому, чтобы сохранить изломы, деформацию и
      другие повреждения в таком состоянии, в каком они были обнаружены. Необходимо
      также сохранить продукты износа деталей, стружку или посторонние предметы,
      обнаруженные в полостях объекта или на фильтрах.
      5. В справке, прикладываемой к техническому заданию, излагаются обстоятельства,
      проявление отказа или обнаружение дефекта, особенности, данные о воздушном судне
      и объекте, их ремонте и техническом обслуживании, доработках и специальных работах,
      предположительную причину отказа или дефекта, в том числе и мнения представителей
      промышленности и ремонтных заводов.
      6. Подготовленные к отправке на исследования объекты должны быть упакованы в тару
      так, чтобы они не могли получить при транспортировке дополнительных повреждений,
      подвергнуться воздействию окружающей среды и претерпеть другие изменения.
      На таре и транспортной накладной должен быть нанесен адрес, по которому направляются
      объекты, и крупными печатными буквами написано: "НА ИССЛЕДОВАНИЕ".

Приложение 8
к Правилам представления
данных и расследования
авиационных происшествий
и инцидентов в гражданской
и экспериментальной авиации
Форма

Окончательный отчет по результатам расследования авиационного
происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации

      Вид авиационного события: _______________________________________
      Тип воздушного судна: ___________________________________________
      Государственный и регистрационный опознавательные знаки: __________
      Собственник: ___________________________________________________
      Эксплуатант: ___________________________________________________
      Номер рейса: ___________________________________________________
      Маршрут полета: ________________________________________________
      Место события: _________________________________________________
      Дата и время события: ____________________________________________

ОБЩИЕ СВЕДЕНИЯ

Раздел начинается кратким изложением обстоятельств авиационного происшествия. Приводится название полномочного органа, проводившего расследование авиационного происшествия, состав комиссии по расследованию, уполномоченный представитель (представители), участвующие в расследовании.

Указываются адресаты, которым были направлены уведомления об авиационном происшествии.

Расследование проведено комиссией, назначенной приказом

      ___________________________________ от _____________ № _________
      (должность лица, назначившего комиссию) (дата)
      в составе:
      Председателя ___________________________________________________
      (должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии)
      Заместителя председателя _________________________________________
      (должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии)
      Членов комиссии ________________________________________________
      (должность, фамилия, имя, отчество (при его наличии)
      Сроки проведения расследования:
      начало ______________________________
      (дата) окончание __________________________
      (дата подписание отчета)
      В расследовании принимали участие представители:
      _______________________________________________________________
      (перечислить министерства, государственные комитеты, ведомства,
      учреждения, предприятия, организации)
      досудебное расследование проводилось _____________________________
      (наименование правоохранительного органа)

1. ФАКТИЧЕСКАЯ ИНФОРМАЦИЯ

1.1. История полета

Приводятся краткое описание, содержащее следующую информацию:

дата происшествия, тип воздушного судна, государственный регистрационный знак, принадлежность воздушного судна и экипажа (авиакомпания);

выполняемое задание, номер рейса, маршрут полета, количество людей на борту, их гражданство, характер коммерческой загрузки, ее количественные и качественные характеристики;

последний аэропорт вылета, время вылета (местное или по UTC), намеченный пункт посадки;

этап полета, на котором произошло происшествие, время (местное или по UTC, день, ночь), метеоусловия (простые, сложные);

подготовка к полету, описание полета и обстоятельств авиационного происшествия;

место происшествия относительно легко определяемого географического пункта (широта, долгота), его высота над уровнем моря, краткая характеристика местности.

1.2. Телесные повреждения

Заполняется следующий бланк (цифрами).

Телесные повреждения	Экипаж	Пассажиры	Прочие лица
Со смертельным исходом
Серьезные
Незначительные/ отсутствуют

Приводятся данные о причинах гибели находящихся на борту людей с указанием количества погибших по каждой причине.

1.3. Повреждения воздушного судна

Приводится краткое описание повреждения, полученного воздушным судном во время авиационного происшествия (разрушено, существенно повреждено, незначительно повреждено, не повреждено).

1.4. Прочие повреждения

Приводится краткое описание повреждений, причиненных другим объектам, помимо воздушного судна.

1.5. Сведения о личном составе

Данные об экипаже.

О каждом из членов экипажа приводятся следующие сведения:

должность;

фамилия, имя, отчество (при его наличии);

дата рождения;

образование общее и специальное (наименование учебных заведений и годы их окончания);

метеоминимум (для командиров воздушных судов);

общий налет, налет на данном типе, в данной должности, налет по данному виду работ (для авиационных работ);

авиационные происшествия и инциденты в прошлом (если имело место, указать, когда и по какой причине);

номер, дата выдачи и срок действия свидетельства;

прохождение обязательных проверок;

информация о времени работы (в полете и общее рабочее время);

краткая оценка профессиональной подготовленности экипажа.

Данные о персонале наземных служб и обслуживания воздушного движения (приводится только в тех случаях, когда авиационное происшествие связано с неправильными действиями этих служб):

должность;

фамилия, имя, отчество (при его наличии);

дата рождения;

образование общее и специальное (наименование учебных заведений и годы их окончания);

время работы в данной должности, специальная подготовка, квалификация.

О персонале службы обслуживания воздушного движения, кроме этого, указывается: наличие нарушений по обслуживанию воздушного движения в прошлом, прохождение медицинского контроля и инструктажа перед заступлением на дежурство, последняя проверка теоретических знаний и практических навыков.

Краткая оценка уровня профессиональной подготовки персонала наземных служб.

1.6. Сведения о воздушном судне

тип, государственный регистрационный опознавательный знак;

заводской номер, завод-изготовитель и дата выпуска;

краткие сведения о летной годности (наличие и срок действия свидетельств о годности к эксплуатации и регистрации);

ресурс: гарантийный, назначенный, до первого ремонта, межремонтный;

налет с начала эксплуатации, количество посадок;

количество ремонтов, ремонтный завод и дата последнего ремонта, налет и количество посадок после последнего ремонта;

виды последнего периодического и оперативного технического обслуживания;

количество и тип горюче-смазочных материалов, их кондиционность;

сведения о массе и центровке воздушного судна, находились ли они в допустимых пределах;

наличие (или отсутствие) замечаний экипажа по подготовке авиатехники к последнему полету и ее работе, любые неисправности, известные до полета и во время полета, если они имеют отношение к авиационному происшествию.

Если происшествие связано с нарушением работоспособности двигателей, то по этим двигателям указывается:

тип, заводской номер, завод-изготовитель, дата выпуска;

ресурс: гарантийный, назначенный, до первого ремонта, межремонтный;

наработка с начала эксплуатации, наработка после последнего ремонта, количество ремонтов, ремонтный завод, дата последнего ремонта;

краткая оценка соответствия технической эксплуатации воздушного судна установленным требованиям, сведения о технических характеристиках.

1.7. Метеорологическая информация

Приводится прогнозируемая и фактическая погода на месте авиационного происшествия: условия естественного освещения во время авиационного происшествия, видимость горизонтальная и вертикальная, облачность, наличие осадков, направление и скорость ветра, температура воздуха, точка росы, влажность воздуха, атмосферное давление, наличие опасных метеоявлений, коэффициент сцепления на ВПП. В случае необходимости указывается также прогнозируемая и фактическая погода на основных и запасных аэродромах, по маршруту полета, прилагается анализ синоптической обстановки.

Краткая оценка метеообеспечения полета, наличие метеоинформации у экипажа.

1.8. Навигационные средства

Наличие по табелю оснащения, исправность, использование. Отмечаются случаи отказа или неправильного использования средств радиотехнического обеспечения полетов.

1.9. Связь

Информация о средствах авиационной связи, оценка их работоспособности.

1.10. Сведения об аэродроме (если авиационное происшествие произошло в его пределах)

Состояние, вид покрытия, уклоны, длина и ширина ВПП, свободных зон торможения, полос свободных от препятствия, свободных зон, (если происшествие связано с выкатыванием за ее пределы), расположение препятствий в районе аэродрома, светосигнальное оборудование и т.д. (если происшествие связано с преждевременным снижением или столкновением с препятствием в зоне аэродрома).

1.11. Бортовые самописцы

Типы самописцев, установленные на воздушном судне, состояние после обнаружения и полученные с их помощью данные.

1.12. Сведения об обломках и ударе

Общие сведения о месте происшествия и характере разброса элементов конструкции.

В этот раздел может быть включена схема (кроки) места происшествия и ее описание.

1.13. Медицинские и патологические сведения

Краткое описание результатов проведенных исследований и выявленных при этом соответствующих данных.

1.14. Пожар

В случае пожара представлять сведения о характере события, а также о применяемом противопожарном оборудовании и его эффективности.

Указываются причины возникновения и характер пожара, время его ликвидации, количество пожарной техники, эффективность аварийно-спасательных работ и систем пожаротушения.

1.15. Факторы выживания

Приводятся краткое описание поиска, эвакуации и спасания, местонахождения членов экипажа и пассажиров в связи с полученными телесными повреждениями, повреждения таких элементов воздушного судна, как кресла, узлы крепления и замки привязных ремней.

1.16. Испытания и исследования

Приводится краткое описание результатов испытаний и исследований.

1.17. Информация об организациях и административной деятельности.

Приводится соответствующая информация об организациях и их административной деятельности, имеющих отношение к эксплуатации воздушного судна.

К организациям относятся, например, эксплуатант и владелец воздушного судна, орган обслуживания воздушного движения, службы эксплуатации аэродромов, метеослужбы и т.п., а также регламентирующие полномочные органы.

Информация может включать сведения об экономическом статусе, структурах, функциях, ресурсах, административной деятельности и нормативных документах организаций.

1.18. Дополнительная информация

Приводится вся фактическая информация, необходимая для обоснования заключения о причинах происшествия и не отраженная в предыдущих разделах отчета. При необходимости делаются точные ссылки на другие материалы расследования.

1.19 Полезные или эффективные методы расследования

В случае использования в ходе расследования новых методов расследования дать краткое обоснование для использования этих методов и здесь же изложить их основные моменты, а также указать результаты в соответствующих пп. 1.1–1.18.

2. АНАЛИЗ

Данный раздел является основным разделом Окончательного отчета комиссии и должен полностью обосновывать заключение о причинах происшествия и рекомендации комиссии.

Раздел должен содержать:

хронологическое описание событий, имевших место в процессе возникновения и развития особой ситуации с раскрытием причинно-следственных связей между ними;

анализ всех выявленных в процессе расследования отклонений в действиях должностных лиц, работе авиатехники, отклонений от норм проектирования, изготовления и эксплуатации, недостатков подготовки и обеспечения полетов, руководящих документов и т.п. с определением степени влияния этих отклонений на исход полета и обоснованием необходимости разработки профилактических мероприятий по устранению;

анализ и обоснование причин возникновения отклонений, оказавших влияние на возникновение и развитие особой ситуации, и исход полета.

В анализе должны также приводиться факторы, оказавшие благоприятное воздействие на исход полета или последствия авиационного происшествия.

Вся необходимая для понимания и обоснования анализа фактическая информация включается в текст непосредственно или в качестве приложения к Окончательному отчету. При необходимости даются точные ссылки на другие материалы расследования.

3. ЗАКЛЮЧЕНИЕ

В произвольной форме приводится формулировка причины (причин) авиационного происшествия. Формулировка должна включать в себя все отклонения, приведшие к возникновению и развитию особой ситуации.

После формулировки причины происшествия указываются обобщенные группы причин и детализированные причины (факторы), оказавшие влияние на исход полета в соответствии с Руководством по эксплуатации МАСУ "Безопасность" в хронологическом порядке их проявления.

4. РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ БЕЗОПАСНОСТИ

В разделе приводятся рекомендации (без указания исполнителей и сроков выполнения), направленные на устранение выявленных при расследовании недостатков. Раздел состоит из двух частей:

Рекомендации, направленные на устранение недостатков, оказавших влияние на возникновение, развитие особой ситуации и исход полета.

Рекомендации, направленные на устранение недостатков, не оказавших влияние на возникновение, развитие особой ситуации и исход данного полета, но отрицательно влияющих на безопасность полетов в целом.

      Председатель комиссии __________________ (подпись, дата)
                        (фамилия, инициалы)
      Члены комиссии ________________________ (подписи, дата)
                        (фамилия, инициалы)

В случае, когда нет необходимости в оформлении отдельных разделов отчета, в разделах указывается только причина их незаполнения.

К Окончательному отчету расследования прикладываются материалы расследования авиационного происшествия или инцидента.

Материалы располагаются в деле об авиационном происшествии или инциденте следующим образом:

Окончательный отчет о расследовании авиационного происшествия.

Материалы расследования:

приказ о назначении комиссии по расследованию;

протоколы заседаний комиссии;

отчеты подкомиссий и их рабочих групп, с приложениями (при наличии);

отчеты рабочих групп, не входящих в состав подкомиссий, с приложениями (при наличии);

результаты специальных исследований и экспертные заключения с приложением соответствующих заданий комиссии по расследованию (при наличии).

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз.

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 505 бұйрығына (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15597 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

көрсетілген бұйрықпен бекітілген Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидалары осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

2. Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің Көліктегі оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Көлік вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының
Көлік министрі

Н. Сауранбаев

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Бас прокуратурасы

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Ұлттық қауіпсіздік комитеті

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Ішкі істер министіргі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Сыртқы істер министіргі

Қазақстан Республикасының
Көлік министрі
2026 жылғы 1 маусымдағы
№ 131
Бұйрыққа қосымша
Қазақстан Республикасының
Инвестициялар және даму министрінің
2017 жылғы 27 шілдедегі
№ 505 бұйрығымен
бекітілген

Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 92-1-бабының 7-тармағына және 93-бабының 3-тармағына, сондай-ақ Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (бұдан әрі – ИКАО) стандарттары мен ұсынылған тәжірибелеріне сәйкес әзірленді, азаматтық және эксперименттік авиациядағы оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеу тәртібін, сонымен қатар авиациялық жағдайлар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесіне қойылған талаптарды анықтайды.

2. Болашақта авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды болғызбау авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің бірден-бір мақсаты болып табылады. Кімнің болсын кінәсін немесе жауапкершілігін анықтау бұл қызметтің мақсаты болып табылмайды.

Себептерді және (немесе) ықпал ететін факторларды айқындау кінәні жүктеуді немесе біреудің әкімшілік, азаматтық немесе қылмыстық жауаптылығының үлесін белгілеуді көздемейді.

3. Біреудің кінәсінің немесе жауапкершілігінің үлесін белгілеуге бағытталған кез келген сот (соттан тыс) талқылауы немесе кез келген басқа тергеп-тексеру осы Қағидаларға сәйкес жүргізілетін тергеп-тексеруден бөлек жүргізіледі.

Тергеп-тексеру процесі тергеп-тексеруге қатысушы тараптардың мүдделерін жақтау немесе қорғауды көздемейді.

4. Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерінің мемлекеттік тізілімінде тіркелген азаматтық және эксперименттік авиация әуе кемелерімен болған авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның ұсынуы бойынша азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган құратын авиациялық оқиғалар немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссия (бұдан әрі – Комиссия) жүзеге асырады.

5. Қазақстан Республикасының аумағында шетелдік азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган құратын авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның тергеп-тексеруіне жатады немесе өзара келісу бойынша әуе кемесі тіркелген елдің (пайдаланушының) шет мемлекеті тергеп-тексереді.

6. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі Комиссия жүргізілетін тергеп-тексеру кезінде объективтілік пен бейтараптық қағидаттарын басшылыққа алады. Тергеп-тексерудің тәуелсіздігі мақсатында авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия мүдделер қақтығысын болғызбауды ескере отырып қалыптастырылады.

Комиссияға Халықаралық азаматтық авиация ұйымы туралы конвенцияға 13-қосымшада (бұдан әрі – ИКАО Конвенциясына 13-қосымша) баяндалған стандарттар мен ұсынымдарға сәйкес авиациялық оқиға мен оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жүргізуде тәуелсіздік беріледі.

7. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі Комиссия тергеп-тексеруді кез келген сот (соттан тыс) талқылауынан немесе біреудің кінәсін немесе жауапкершілігін анықтауға бағытталған кез келген басқа тергеуден бөлек жүргізеді. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия мүшелері біреудің кінәсін немесе жауапкершілігін анықтауға бағытталған кез келген талқылаулар кезінде пікір білдірмейді.

8. Тергеп-тексерулерді ұйымдастыру кезінде авиациялық оқиғаларды немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның қызметіне, Қазақстан Республикасының заңдарында тікелей көзделген жағдайлардан басқа, жеке және (немесе) заңды тұлғалардың, мемлекеттік органдардың тарапынан араласуға жол берілмейді. Комиссияға авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруді ұйымдастыру кезінде кідіріссіз барлық заттай дәлелдемелерге қол жеткізу ұсынылады.

9. Қазақстан Республикасының аумағында авиациялық оқиғалар кезінде жедел ден қоюды және бастапқы іс-шараларды ұйымдастыруды қамтамасыз ету мақсатында авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысының бұйрығымен авиациялық оқиға орнына жедел шығуды қамтамасыз ететін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның қызметшілері қатарынан тергеп-тексерушілердің кезекші бригадасы құрылады.

Кезекші бригада авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады және комиссия құрылғанға дейін оның өкілеттіктерін орындайды. Комиссия құрылған кезде тергеп-тексерушілердің кезекші бригадасында тұрған тұлғалар Комиссия құрамына енгізіледі.

10. Егер Қазақстан Республикасының Мемлекеттік реестрінде тіркелген азаматтық авиация әуе кемесімен немесе Қазақстан Республикасының жеке немесе заңды тұлғасы оның пайдаланушысы болып табылған жағдайда шет мемлекеттің аумағында авиациялық оқиға болған жағдайда, авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым ИКАО стандарттарына және ұсыным тәжірибелеріне және осы Қағидаларға сәйкес іс-әрекеттерді жүзеге асырады.

11. Осы Қағидаларда пайдаланылатын терминдер мен анықтамалар:

1) авиакомпания – азаматтық әуе кемелерін пайдаланушының сертификаты бар заңды тұлға;

2) авиациялық оқиға – авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға жатқызылған жағдайларды қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей, салдарлардың болуына және белгіленген сыныптамаға қарамастан, әуе кемесін пайдалануға, ұшуды қамтамасыз етуге және орындауға, сондай-ақ техникалық қызмет көрсетуге, жөндеуге немесе оны сақтауға байланысты кез келген оқиға;

3) авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым – Қазақстан Республикасының Үкіметі жалғыз құрылтайшысы және қатысушысы (акционері) болып табылатын, азаматтық және эксперименттік авиацияның авиациялық оқиғаларын немесе оқыс оқиғаларын тергеп-тексерулер жүргізуді ұйымдастыруға жауапты ұйым;

4) адамдар өлімі болған авиациялық оқиға (апат) – жолаушылардың немесе экипаж мүшелерінің біреуінің өліміне немесе хабарсыз жоғалып кетуіне әкеп соқтырған авиациялық оқиға.

Сондай-ақ, әуе кемесінен адамдарды авариялық эвакуациялау кезінде оның бортында болған адамдардың біреуінің қаза болуы да апатқа жатады;

5) адам шығынынсыз болған авиациялық оқиға (авария) – адам шығынынсыз болған немесе жолаушылардың немесе экипаж мүшелерінің біреуінің жоғалуына әкеп соқтырмаған авиациялық оқиға;

6) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым – жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласын орнықты дамытуды, ұшу қауіпсіздігі мен авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын акционерлік қоғам;

7) азаматтық немесе эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиға – азаматтық әуе кемесін ұшу мақсатында пайдаланумен байланысты, ұшқыш басқаратын әуе кемесі жағдайында қандай да бір адам ұшу ниетімен әуе кеменің бортына көтерілген кезден бастап ұшу мақсатында бортта болған барлық адамдар әуе кемесін тастап шыққан кезге дейін орын алған немесе пилотсыз әуе кемесінде әуе кемесі ұшу мақсатында орнынан қозғалуға дайын болған кезден бастап ұшуды аяқтап тоқтағанға және негізгі күш қондырғысын ажыратқанға дейін орын алған және оның барысында:

дене жарақатын табиғи себептер нәтижесінде алған, өзін-өзі жарақаттаған не басқа адамдар жарақаттаған немесе әдетте жолаушылар мен экипаж мүшелерінің кіруіне болатын аймақтан тыс жерде жасырынып қалған билетсіз жолаушы дене жарақатын салған жағдайларды қоспағанда, қандай да бір адам осы әуе кемесінде болу не осы әуе кемесінен бөлінген бөліктерді қоса алғанда, әуе кемесінің қандай да бір бөлігімен тікелей жанасу не реактивті қозғалтқыш газдары ағынының тікелей әсер етуі нәтижесінде өліммен аяқталған дене жарақатын немесе елеулі дене жарақатын алғанда;

әуе кемесі зақым алады немесе оның құрастырылымы бұзылады, соның салдарынан құрастырылымның беріктігі бұзылады, әуе кемесінің техникалық немесе ұшу сипаттамалары нашарлайды және әдетте ірі жөндеу немесе зақымдалған элементті ауыстыру талап етіледі. Қозғалтқыштың істен шығуы немесе зақымдануы жағдайларын қоспағанда, тек бір ғана қозғалтқыш (оның қаптамаларын немесе қосалқы агрегаттарын қоса алғанда), әуе винттері, қанат ұштары, антенналар, датчиктер, қалақшалар, пневматиктер, тежеу құрылғылары, дөңгелектер, қаптамалар, панельдер, шасси есіктері, алдыңғы әйнектер, әуе кемесінің қаптамасы (мысалы, шағын майысулар немесе тесіктер) зақымданған жағдайда немесе негізгі винт қалақтарының, құйрық винт қалақтарының, шассидің елеусіз зақымдануы, сондай-ақ бұршақтың әсерінен немесе құстармен соқтығысудан болған зақымдар (радиолокатор антеннасының қаптамасындағы тесіктерді қоса алғанда) болған жағдайлар бұл қатарға жатпайды;

әуе кемесі хабарсыз жоғалып кеткен немесе оған бару мүлдем мүмкін болмайтын жерде болған авиациялық оқиға.

8) азаматтық авиация ұйымы – азаматтық авиация саласындағы қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға;

9) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган – Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және азаматтық және эксперименттік авиация қызметі саласында басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;

10) апатқа ұшыраған әуе кемесі – рульдеу, ұшу, қону немесе құлау кезінде елеулі зақым алған немесе толық қираған әуе кемесі, сондай-ақ әуеайлақтан тыс жерге мәжбүрлі қонуды жасаған әуе кемесі;

11) ауыр дене жарақаты – адамның авиациялық оқиға кезінде алған дене жарақаты, және ол:

жарақат алған сәттен бастап жеті күн ішінде 48 сағаттан асатын уақытқа госпитальге жатқызу қажеттілігін талап ететін;

кез келген сүйегінің сынуына (қол, аяқ саусақтарының немесе мұрнының сынуын есептемегенде), ірі буын және омыртқа шеттерінің сынуына және жұмсақ еттерінің езіліп кетуіне әкелген;

қатты қан кетуді, жүйкелердің, бұлшықеттердің немесе сіңірлердің зақымдалуын тудыратын тіндердің жыртылуымен байланысты;

кез келген ішкі органның зақымдалуымен байланысты;

екінші немесе үшінші дәрежелі күйіктерді немесе дене бетінің 5%-дан астамына әсер ететін кез келген күйіктерді алуға байланысты;

жұқпалы заттардың немесе зақымдайтын радиацияның әсер етуінің расталған фактісімен байланысты;

12) аэронавигациялық қызмет көрсетуді беруші – әуе қозғалысының ұйымдастырылуын және (немесе) басқа да аэронавигациялық қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін заңды тұлға;

13) әзірлеушінің мемлекеті – әуе кемесі үлгісінің конструкциясы үшін жауапты ұйымға қатысты заңды құзыры бар мемлекет;

14) әуе кемесі – жер (су) бетінен шағылысқан ауамен әрекеттесуді болғызбай, ауамен өзара әрекеттесу есебінен атмосферада қалықтайтын аппарат;

15) әуе кемесінің ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы – азаматтық әуе кемесін ұшуға пайдалану бойынша нұсқаулықта немесе сертификатта көрсетілген әуе кемесінің ең жоғары рұқсат берілген ұшып көтерілу массасы;

16) борттық өзін-өзі жазғыш – авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізу үшін қосымша дереккөз, мәліметтер ретінде әуе кемесінің бортында орнатылатын кез келген өзін-өзі жазатын аспап;

17) елеулі авиациялық оқыс оқиға – әуе кемесінің пайдалану барысында авиациялық оқиғаның жоғары ықтималмен болуы, ұшқыш басқаратын әуе кемесі жағдайында қандай да бір адам ұшу ниетімен бортқа кірген кезден бастап ұшу мақсатында бортта болған барлық адамдар әуе кемесін тастап шыққан кезге дейін орын алған немесе пилотсыз әуе кемесінде әуе кемесі ұшу мақсатында қозғалуға дайын болған кезден бастап ұшуды аяқтап тоқтағанға және негізгі күш қондырғысын ажыратқанға дейін орын алған және оның барысында болған жағдай;

18) жасаушы мемлекет – әуе кемесін, қашықтықтан ұшуды басқару пунктін, қозғалтқышты немесе әуе винтін түпкілікті жинау үшін жауапты ұйымға қатысты заңды құзыры бар мемлекет;

19) жаһандық маңызы бар ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсыныс (SRGC) – ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсыным, оның жаһандық деңгейде ықтимал елеулі салдарлармен қайталану ықтималдығына байланысты, ұшу қауіпсіздігінің деңгейін арттыру мақсатында уақтылы шаралар қабылдауды талап ететін жүйелік кемшілікке қатысты;

20) С2 желісі – ұшуды басқару мақсатында қашықтықтан басқарылатын әуе кемесі мен қашықтықтан басқарылатын пункт арасындағы деректерді беру желісі;

21) ADREP (Accident/Incident data reporting) ИКАО таксономиясы – авиациялық оқиғалар мен инциденттер туралы деректерді ұсыну бойынша ИКАО жүйесінің бөлігі болып табылатын авиациялық оқиғаларды жіктеу жүйесі, осы оқиғалар бойынша ұшу қауіпсіздігі саласындағы үрдістерді талдауға мүмкіндік беретін атрибуттар мен олармен байланысты мәндер жиынтығы;

22) кеңесші – осы мемлекеттің уәкілетті өкіліне тергеп-тексеруде көмек көрсету мақсатында тиісті біліктілігі болуына байланысты мемлекет тағайындаған адам;

23) қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша ұсыным – тергеп-тексеру барысында алынған ақпарат негізінде авиациялық оқиғаларды немесе оқыс оқиғаларды алдын алу мақсатында жасалған тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті органның ұсынымы, ол ешқандай жағдайда авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға үшін кінәсін немесе жауапкершілігін анықтауды мақсат етпейді;

24) қашықтықтан басқарылатын авиациялық жүйе (ҚБАЖ) – қашықтықтан басқарылатын әуе кемесі, онымен байланысты қашықтықтан басқарылатын пункт, қажетті C2 желісі және үлгідегі конструкцияда көрсетілген кез келген басқа элементтер;

25) қашықтықтан басқарылатын әуе кемесі (ҚБӘК) – қашықтықтан ұшуды басқару пунктінен басқарылатын пилотсыз әуе кемесі;

26) қашықтықтан ұшуды басқару пункті (ҚҰБП) – қашықтықтан басқарылатын әуе кемесін ұшуды басқару үшін пайдаланылатын жабдықты қамтитын қашықтықтан басқарылатын авиациялық жүйенің элементі;

27) оқыс оқиға – ұшу кемесін пайдалануға байланысты және оның қауіпсіздік пайдалануына әсерін тигізетін авиациялық оқиғаға қатысы жоқ оқиға;

28) оқиға орнының мемлекеті – аумағында авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға болған мемлекет;

29) пайдаланушы – азаматтық әуе кемелерін пайдаланумен айналысатын немесе осы салада өз қызметтерін ұсынатын жеке немесе заңды тұлға;

30) пайдаланушының мемлекеті – пайдаланушының негізгі қызмет орны орналасқан мемлекет немесе егер пайдаланушының ондай қызмет орны болмаса, оның тұрақты болатын орны;

31) себептері – авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға әкелетін іс-қимылдар, әрекетсіздік, мән-жайлар, жағдайлар немесе олардың үйлесуі. Себептерді анықтау кінә тағайындау немесе әкімшілік, азаматтық және қылмыстық жауапкершілікті белгілеуді болжамайды;

32) тергеп-тексеру – авиациялық оқиғаларды немесе оқыс оқиғаларды болдырмау мақсатында жүргізілетін процес, ол авиациялық оқиғалардың немесе оқыс оқиғалардың болу себептерін және/немесе ілеспе факторларын анықтауды қоса алғанда, ақпарат жинауды және талдауды, қорытынды дайындауды және қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөнінде ұсынымдар әзірлеуді қамтиды;

33) тергеп-тексерудің қырдағы кезеңі – Комиссияның авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға орнында жұмысты бастаған сәттен бастап оқиға немесе оқыс оқиға орнында жұмыстарды тоқтатқанға дейінгі уақыт кезеңі;

34) тергеп-тексеру жөніндегі рәсімдер – авиациялық оқиғаларды және оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруді жүргізу кезінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасын, Халықаралық Азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттары мен ұсынылатын практикасын біркелкі қолдану мақсатында авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдеріне арналған процестер мен рәсімдердің сипаттамасын қамтитын құжат;

35) тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті орган – мемлекет, оның ішінде шет мемлекет тағайындаған авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларға тергеп-тексеру жүргізуге жауапты орган;

36) тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл – авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия құрамында азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруді ұйымдастыру және жүргізу тапсырылған, бастапқы даярлықтан өткен авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның қызметкері;

37) тіркеу мемлекеті – тізіліміне әуе кемесі кіргізілген мемлекет;

38) уәкілетті өкіл – басқа мемлекет немесе Қазақстан Республикасы жүргізетін тергеп-тексеруге қатысу үшін тиісті біліктілігі болуына байланысты авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым немесе шет мемлекеттің тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті органы тағайындаған тұлға;

39) ықпал ететін факторлар – іс-қимыл, әрекетсіздік, мән-жайлар, жағдайлар, немесе олардың үйлесуі, жою, алдын алу немесе олардың болмауы, олардың авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалардың болу ықтималдылығын азайту немесе осы авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның салдарының ауыртпалығын жеңілдету. Ықпал ететін факторларды анықтау, кінә тағайындау немесе әкімшілік, азаматтық немесе қылмыстық жауапкершілікті айқындауды болжамайды.

2-тарау. Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру тәртібі

1-параграф. Авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабар беру

12. Әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары экипажбен радиобайланысты жоғалтқан немесе әуе жағдайы индикаторының экранында әуе кемесінің белгісі жоғалған (ғайып болған) кезде, сондай-ақ осы Қағидаларға 1-қосымшада көрсетілген басқа да оқиғалар кезінде, болған оқиға жөнінде ақпаратты авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы хабар беру схемасына сәйкес авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға береді.

13. Авиациялық оқиғаға ұшыраған немесе оқыс оқиғаға ұшыраған әуе кемесін пайдаланушы (иесі) және азаматтық авиация ұйымдары 24 сағаттан кешіктірмей авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті түрде ұсыну жүйесі арқылы немесе авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы хабар беру схемасына сәйкес байланыстың неғұрлым жедел құралдарын (телефон, факсимильді байланыс, электрондық пошта немесе авиациялық электр байланысының тіркелген желісі (AFTN), авиациялық оқиғаларды тергеу жөніндегі уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға хабарлама жібереді.

Хабарламада мынандай ақпарат қамтылуы тиіс:

1) авиациялық оқиғаның түрі (авиациялық оқиғаларды белгілеу үшін – ACCID-ті қысқарту, елеулі оқыс оқиғаларды белгілеу үшін – SINCID-ті қысқарту, оқыс оқиғаларды белгілеу үшін – INCID-ті қысқарту);

2) әуе кемесін жасаушысы, моделі, ұлттық және тіркеу белгілері және сериялық нөмірі;

3) әуе кемесі иесінің, пайдаланушының және/немесе жалға алушының атауы туралы (бар болса);

4) әуе кемесі командирінің және экипаж мүшелерінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса);

5) әуе кемесі командирінің біліктілігі және экипаж мүшелері мен жолаушылардың азаматтығы;

6) авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның күні мен уақыты (жергілікті уақыт немесе дүниежүзілік үйлестірілген уақыт (бұдан әрі – UTC);

7) әуе кемесінің жөнелтілген соңғы нүктесі мен белгіленген қону нүктесі (рейс нөмірі және ұшу сипаты);

8) әуе кемесінің кандай да бір тез анықтауға болатын географиялық пунктідегі, ендіктегі және бойлықтағы тұрған жері немесе жаһандық апат туралы хабарлау және әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесінен (GADSS) ақпарат;

9) экипаж мүшелері мен жолаушылар саны, сондай-ақ қаза тапқандар және (немесе) ауыр дене жарақатын алғандар саны;

10) авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға сипаттамасы және қаншалықты белгілі екеніне байланысты әуе кемесінің зақымдану белгілері;

11) авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға болған ауданының физикалық сипаттамалары, сондай-ақ оқиға немесе оқыс оқиға болған жерге жету қиындықтар немесе оқиға мен оқыс оқиға орнына жетуге қатысты арнайы талаптар туралы ақпарат;

12) әуе кемесінің бортындағы қауіпті заттардың болуы және олардың сипаттамасы туралы ақпарат қамтылған.

Көрсетілген мәліметтердің ешқайсысының болмауы хабарламаны берудің кешігуіне негіз болып табылмайды. Хабарламада авиациялық оқиғаның мән жайлары мен себептері туралы болжамды мәліметтер жоқ.

14. Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен немесе шет мемлекеттің әуе кемесімен болған авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға кезінде, авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым аз уақыттың ішінде ең ыңғайлы және жылдам байланыс түрі (телефон, электрондық пошта немесе авиациялық электр байланысының тіркелген желісі (AFTN) көмегімен авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарлама жібереді:

1) тіркеу мемлекетіне;

2) пайдаланушының мемлекетіне;

3) әзірлеушінің мемлекетіне;

4) жасаушының мемлекетіне;

5) азаматтары қаза тапқан немесе ауыр дене жарақатын алған мемлекетке (егер бар болса);

6) ИКАО-ға, егер әуе кемесінің ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы 2250 кг-нан асатын болса немесе әуе кеме турбореактивті ұшақ болып табылса;

7) авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру өңірлік ұйымына (бұдан әрі – АОТӨҰ) жіберіледі.

Авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарламаның нысаны мен мазмұны ИКАО Конвенциясына 13-қосымшаның 4.2-тармағында келтірілген.

Егер Қазақстан Республикасы оқиға орны болған мемлекет ретінде оқиға туралы ақпараттан хабардар болмаса, сәйкесінше тіркеу мемлекеті немесе пайдаланушының мемлекеті болған оқиға туралы әзірлеушінің мемлекетіне, жасаушының мемлекетіне және оқиға болған мемлекетке хабарлама жолдайды.

15. Шет мемлекеттің аумағында Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарламаны ИКАО Конвенциясы 13-қосымшаға сәйкес оқиға болған мемлекеттің өкілділігі (иесі) немесе авиациялық билігі хабардар етеді.

16. Егер ақпаратты біршама кешіктіруге әкеп соқпайтын болса, хабарлама қабылдаушы (лар) пайдаланатын тілді ескере отырып, ИКАО жұмыс тілдерінің бірінде жасалады.

17. Хабарламасы міндетті болып табылатын авиациялық оқиғалар санаты осы Қағидаларға 1-қосымшада келтірілген.

2-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруді ұйымдастыру

18. Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерімен болған авиациялық оқиғалар немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру Комиссияға жүктеледі;

Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органның тергеуіне жататын азаматтық және эксперименттік авиациядағы, авиациялық оқыс оқиғалардың тізбесі осы Қағидалардың 2-қосымшасында келтірілген.

19. Комиссия құруға авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарлама негіз болып табылады.

20. Комиссия төрағасынан, Комиссия төрағасының орынбасарынан (орынбасарларынан) және Комиссияның басқа мүшелерінен (бұдан әрі – Комиссия мүшелері) тұрады. Комиссия өз қызметін комиссия төрағасының басшылығымен жүзеге асырады.

21. Комиссия құрамын қалыптастыру үшін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым азаматтық авиацияның ұйымдарына және мемлекеттік органдарға сұрау салады, олар сұрауды алған сәттен бастап, тәулік ішінде Комиссияның құрамына енгізу үшін кандидатураларды ұсынады.

Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым комиссия құрамын бекіту үшін азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органға ұсыныс жібереді.

22. Комиссия мүшелері сақтандырушылардың мүдделерін білдірмейді. Азаматтық әуе кемесінің ұшуын дайындауға, орындауға немесе қамтамасыз етуге тікелей қатысы бар адамдар Комиссия құрамына кірмейді.

23. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның мүшелері болып авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру саласындағы мамандар – азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым, сондай-ақ өзге де халықаралық ұйымдар мен оқу орындарында (орталықтарда) келіскен Қазақстан Республикасының авиациялық оқу орталықтары әзірлеген бағдарламалар бойынша тергеп-тексеру саласында арнайы даярлықтан өткен адамдар тағайындалады. Даярлықтан өткен мамандардың тізілімін жүргізуді авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым жүзеге асырады.

Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым тиісті даярлықтан өткен мамандардың тізілімін жүргізеді. Мамандарды тізілімге енгізу даярлықтан өткенін растайтын құжаттар негізінде жүзеге асырылады. Мамандарды тізілімнен шығару ұсынылған мәліметтердің дұрыс еместігі анықталған не маман біліктілігінен айырылған жағдайларда жүзеге асырылады. Тізілім қажеттілігіне қарай өзектендіріледі.

24. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің қырдағы кезеңінде жұмыстардың басталуынан оның аяқталу сәтіне дейін және нақты ақпараттарды жинау кезінде Комиссия өзінің әрекеттерін Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігімен ( бұдан әрі – ҚР ІІМ ) өкілдерімен үйлестіреді.

25. Авиациялық оқиғаға ұшыраған әуе кемесін пайдаланушы (иесі) немесе оқыс оқиға және әуеайлағы пайдаланушының (тікұшақ айлағының), әуежайының пайдаланушысы комиссияның авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге қатысады және Комиссияның жұмысын қамтамасыз ету жөніндегі жергілікті (әкімдер) атқарушы органдармен іс-қимылды үйлестіруді жүзеге асырады. Қажет болған жағдайда облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың, аудандардың облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, жеке және заңды тұлғалар Комиссияға жан-жақты көмек көрсетеді.

26. Жеке және заңды тұлғалар өз еркімен ұсынған, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарының мониторингі барысында белгіленген авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы әрбір ақпаратты авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым қарайды және оның ішінде болжамды авиациялық оқиға орнына барып тексеріледі.

Хабарламасы міндетті болып табылатын авиациялық оқиғалар санатында келтірілмеген барлық оқиғаларды авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым қарайды және олар бойынша тергеп-тексерудің орындылығы туралы шешімдер қабылданады. Аталған шешімнің өлшемдері ұшу қауіпсіздігіне әсер ететін ықтимал авариялық факторларды айқындау мүмкіндігі болады.

27. Оқыс оқиғалардың жекелеген түрлерін әуе кемелерін пайдаланушылар (иелері) немесе азаматтық авиация ұйымдары ұшу қауіпсіздігін басқару жүйелері шеңберінде дербес тексереді. Мұндай тергеп-тексеру авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның шешімі бойынша осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жүргізіледі.

Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органның тергеуіне жататын азаматтық және эксперименттік авиациядағы, авиациялық оқыс оқиғалардың тізбесі осы Қағидалардың 3-қосымшасында келтірілген.

28. Тергеп-тексеру аяқталғаннан кейін түпкілікті есепті әуе кемелерін пайдаланушылар (иелері) және азаматтық авиация ұйымдары авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға ұсынады.

29. Егер авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым әуе кемесін пайдаланушының (иесінің) немесе азаматтық авиация ұйымының түпкілікті есебінің қорытындыларымен толық немесе оның қандай да бір бөлігімен келіспеген жағдайда, мұндай есеп әуе кемесінің пайдаланушысына (иесіне) немесе азаматтық авиация ұйымына түзету үшін қайтарылады. Бұл ретте әуе кемесін пайдаланушы (иесі) немесе азаматтық авиация ұйымы 10 жұмыс күні ішінде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға өзгертілген түпкілікті есепті ұсынады.

30. Комиссия тағайындау туралы бұйрық шығарылған сәттен бастап тергеп-тексеру нәтижелері бойынша есеп бекітілгенге дейін авиациялық оқыс оқиғаны тергеп-тексеру мерзімі, әдетте, 1 айдан, елеулі оқыс оқиғаны 3 айдан, авиациялық оқиғаны 12 айдан, егер қосымша зерттеулер қажет болмаса, адам шығынымен болған авиациялық оқиғаны 36 айдан аспайды.

Егер авиациялық техниканы зерттеуді және сынақтан өткізуді жүргізу тергеп-тексеру үшін белгіленген мерзімі ішінде мүмкін болмаса, Комиссия төрағасының өтініші бойынша тергеп-тексеру мерзімі азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органды хабардар ете отырып, авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы зерттеулер жүргізу аяқталғанға дейін ұзартылады.

Пайдаланушының немесе азаматтық авиация ұйымының тергеп-тексеру мерзімін ұзартуды авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымды хабардар ете отырып, негізделген мән-жайлар жағдайында дербес жүзеге асырылады.

31. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты барлық жұмыстарды, сондай-ақ тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның сұрау салуы бойынша мамандарды іссапарға жіберуді әуе кемесінің пайдаланушысы (иесі) қаржыландырады.

32. Әуе кемесін пайдаланушы (иесі) тергеп-тексеруге тартылатын комиссия мүшелеріне авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға орнында жұмыстар жүргізу үшін барлық қажетті жағдайларды жасайды.

Ғылыми зерттеу, конструкторлық, жөндеу және өнеркәсіптік ұйымдар жүргізетін авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты зерттеулер мен сынақтарды осы ұйымдар қаржыландырады, кейіннен олардың шығындарын әуе кемесін пайдаланушы (иесі) өтейді.

33. Комиссия мүшелері, қазақстандық авиакомпаниялардың әуе кемелерін пайдалану кезінде, ұйымдық-құқықтық нысанына және меншік нысанына қарамастан, авиациялық оқиғалар немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру жүргізуге бұйрықтың көшірмесін және іссапар куәлігін ұсынғаннан кейін, не ерекше жағдайларда тергеп-тексеруге уәкілеттінің қызметтік куәлігін немесе сервистік билет көрсеткеннен кейін әуе кемесінің кабинасында немесе салонында болу құқығы беріліп, ұшуға тапсырмаға енгізіледі.

3-параграф. Авиациялық оқиға кезіндегі лауазымды адамдардың іс-әрекеті

34. Авиациялық оқиға болған сәттен бастап және Комиссия келгенге дейін ауданда және аумағында авиациялық оқиға болған әуеайлақ (тікұшақ айлағы), азаматтық авиация әуежайы пайдаланушысының басшысы әуе кемесін пайдаланушымен (иесімен), әуеайлақта (тікұшақ айлағында), қону алаңында аэронавигациялық қызмет көрсетуді берушімен өзара іс-қимыл жасай отырып, ал ол келгенге дейін әуе кемесінің командирі. авиациялық оқиға орнында алғашқы әрекеттерді жүргізеді.

35. Апатқа ұшыраған әуе кемесі экипажының мүшелері, әуе кемесінің пайдаланушысы (иесі), әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), азаматтық авиация әуежайының пайдаланушысы, ҚР ІІМ өкілдері, жергілікті атқарушы органдар (әкім), жеке және заңды тұлғалар комиссия келгенге дейін әуе кемесінің, оның құрамдас бөлшектері мен сынықтарының, борттық өздігінен жазғыштардың объективті бақылаудың жерүсті құралдарының апатқа ұшыраған әуе кемесінің бортында болған заттардың сақталуын қамтамасыз ету жөнінде барлық ықтимал шараларды қабылдайды.

36. Авиациялық оқиға болған жағдайда әуе кемесінің командирі экипаж мүшелерімен бірлесіп әуе кемесін ұшуға пайдалану, жолаушыларды эвакуациялау және өртті сөндіру жөніндегі нұсқауда қарастырылған іс-әрекеттерді орындайды. Әуе кемесінде жанудың болмауына көзі жеткізгеннен кейін авиациялық оқиға болған аумаққа жауапты өкіл келгенге дейін әуе кемесінің командирі:

1) әуе кемесiн дереу толық тоқсыздандыруға (егер бұл эвакуация жүргiзуге кедергi келтiрмесе) және ұшу деректерi мен борттық өздігінен жазатын құралдардың сөндiрiлгенiне көзiн жеткiзуге;

2) экипаж және борттық өздігінен жазатын құралдардың кабинасындағы басқару пульттерiне тиіспеуді қамтамасыз етуге;

3) әуе кемесiнiң бортындағы коммерциялық тиеуге және басқа да заттарға тиіспеуін қамтамасыз етуге;

4) отынның, майдың және басқа сұйықтықтардың төгілуіне жол бермеу жөніндегі шараларды ұйымдастырады;

5) есiктердi, люктерді, капоттарды жабуға және мүмкіндігінше, пломбалап қоюға;

6) әуе кемесi мен оқиға болған жерге күзет ұйымдастыруға;

7) болған жағдай туралы жақын маңдағы азаматтық авиация ұйымын мүмкіндігінше тезiрек хабардар ету үшiн барлық мүмкін шараларды қолдануға мiндеттi.

Егер әуе кемесінің командирі денсаулық жағдайына байланысты өз міндеттерін орындай алмаса осы іс-әрекеттерді экипаж мүшесі болып табылатын екінші ұшқыш жүзеге асырады.

37. Авиациялық оқиға болған жерге келгеннен кейін әуеайлақ (тікұшақ айлағы), азаматтық авиация әуежайы пайдаланушысының басшысы ҚР ІІМ және жергілікті атқарушы органдардың өкілдерімен, сондай-ақ әуе кемесінің пайдаланушысымен (иесімен), әуеайлақта (тікұшақ айлағында), қону алаңында аэронавигациялық қызмет көрсетуді берушімен өзара іс-қимыл жасай отырып, әуе кемесінің, оның құрамының және әуе кемесінің одан әрі сақталуын қамтамасыз етеді. оқиға орнында заттай дәлелдемелер:

1) жолаушыларды және экипаж мүшелерін құтқару, өрт сөндіру (немесе оны болдырмау), заттай айғақтарды сақтау жөнінде қосымша шараларды қабылдау қажеттілігін белгілейді;

2) қажет болған жағдайда өзара іс-қимыл жасайтын ведомстволарды тартып, іздестіру және авариялық-құтқару жұмыстарын ұйымдастырады;

3) ҚР ІІМ өкілдерімен, қажет болған жағдайда осы ауданда орналасқан әскери бөлімдермен бірлесіп, авиациялық оқиға болған орынды күзетуді ұйымдастырады, әуе кемесіне және оның ішіндегі заттарға тиіспеуді (сынықтар астынан зардап шеккендерді алып шығу қажет болған жағдайларды есептемегенде) қамтамасыз етіп, авиациялық оқиға болған жерге бөтен адамдардың қол жеткізуін болдырмау үшін шаралар қабылдайды;

4) қаза болғандардың сүйектерін фотосуретке түсіргеннен кейін және әуе кемесінің негізгі бөліктеріне қатысты сызба жасалғаннан кейін, сонымен қатар сынықтардың бөлшектенуін және зақымдануын мүмкіндігінше болдырмай, қажеттілігіне қарай эвакуациялау туралы нұсқау береді;

5) экипаж мүшелерінің және қажет болған жағдайда әуе қозғалысына қызметі диспетчерлерінің және авиациялық оқиғаға тартылған басқа да адамдардың мас күйіне (алкогольдік, есірткілік немесе уытты) медициналық бақылау жүргізуді ұйымдастырады;

6) экипаж мүшелерінен және азаматтық әуе кемесінің ұшуын дайындауға және қамтамасыз етуге жауапты тұлғалардан жазбаша түсініктемелер алады;

7) оқиға болған жердің аумағынан борттық өздігінен жазатын құралдарды және әуе кемесінің сынықтарын іздеуді ұйымдастырады және табылған жағдайда олардың сақталуын қамтамасыз етеді;

8) оқиға болған жерден табылған әуе кемесінің құжаттарын және борттық өздігінен жазатын құралдарды сақтау бойынша қажетті шаралар қабылдайды. Егер борттық өздігінен жазатын құралдар ащы сұйықтың немесе жанып жатқан оттың ішінде жатса, оларды жедел алып шығып, ақпаратты сақтап қалу шараларын қабылдап, алып шыққаны жөнінде және оның сыртқы жай-күйі туралы акт жасалады. Басқа жағдайларда өздігінен жазатын құралдарды алып шығуға тыйым салынады;

9) авиациялық оқиғаның куәгерлерлін табуды, сондай-ақ авариялық-құтқару жұмыстарын жүзеге асыратын адамдарды, Комиссияға және құқық қорғау органдарына ұсыну үшін олардың тізімдерін дайындауды қамтамасыз етеді;

10) ұшу, техникалық және диспетчерлік құжаттарды алуды ұйымдастырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді;

11) сыртқы ортаның әсерінен және авариялық-құтқару жұмыстарын жүргізу кезінде (әуе кемесінің капотында мұздың қатып қалуы, әуе кемесінің үстіндегі күйе, әуе кемесінің жүруіне тән іздері, ұшу-қону жолағы іздер және т.б.) жоғалып кетуі мүмкін белгілерді құжат ретінде (фотосуретке түсіру, бейнежазба немесе сызба жасау жолымен) белгілеуі ұйымдастырады;

12) авиациялық оқиға болған жердің жоспарын алдын ала жасайды;

13) ауа райын кезектен тыс бақылауды ұйымдастырады, ал егер авиациялық оқиға әуеайлақтан тыс жерде болса жақын орналасқан метеостанциялардан метеодеректер жинауды қамтамасыз етеді;

14) қажет болған жағдайда, авиациялық оқиға болған жерде радиологиялық, химиялық және бактериологиялық бақылауды жүргізуді үйлестіреді;

15) авиациялық оқиға болған әуе кемесінің отын құятын ыдысына (отын құйғыш) отын құюды тоқтату және ыдысты белгі қойып, жауып тастау туралы нұсқау береді;

16) құпия белгісі бар арнайы жабдықтың және әуе кемесінің бортындағы ұшу құжатының сақталуын қамтамасыз етеді;

17) радиотехникалық құралдардың, ұшу кітапшаларының, экипаж мүшелерінің ұшу кезіндегі істері және медициналық кітапшаларының, әуе кемелері формулярларының, қозғалтқыштар мен агрегаттардың, ақаулық ведомостарының және техникалық қызмет көрсету аспаптардың, әуе кемесін ұшуға дайындаған кезде немесе ұшу алдында кемшіліктерді жою үшін пайдаланылған бақылау аппаратурасының, ұшу алаңын сипаттайтын құжаттардың жұмыс уақытын, құйылған жанар-жағар материалдардың саны мен сапасын, оқиға болған ауданның, әуеайлақтың және ұшу бағытының метеожағдайын сипаттайтын метеорологиялық құжаттарды объективті бақылау және есепке алу жазбаларын алуды және белгілеуді ұйымдастырады;

18) оқиға болған кезге жақын, оқиға болар алдында авиациялық оқиға болған ауданда ұшуды орындаған әуе кемелерінің борттық нөмірлерін белгілейді және тергеп-тексеру барысында одан әрі пайдалану үшін осы әуе кемелерінің бақылауын өздігінен жазатын борттық құралдардағы ақпаратты сақтау үшін шаралар қабылдайды;

19) қажет болған жағдайда, құқық қорғау органдарының және тергеп-тексеру бойынша уәкілетті органның келісімі бойынша бұзылған әуе кемесінің орнын ауыстырады. Егер әуе кемесі темір жолға, тас жолға, су магистральына немесе әуеайлаққа құласа және көлік немесе ұшу қозғалысына кедергі келтірсе ғана Комиссия келгенге дейін орнын ауыстыруға рұқсат етіледі. Ауыстыру барысында әуе кемесін (оның сынықтарын) оқиға болған жердегі қалпында сақтау үшін шаралар қолданылады. Мұндай жағдайларда ауыстырғанға дейін әуе кемесінің немесе оның сынықтарының орналасуы мен жағдайы болжамды және деректі фотосуретке немесе бейнежазбаға жердегі қалпын түсіру, қажет болса аспаннан жан-жақты түсіру жолымен белгіленеді, әуе кемесінің немесе оның сынықтарының жалпы жағдайы және орналасу қалпы, жермен соқтығысу (жер үстіндегі кедергілермен) бұрышы көрсетілген оқиға болған жерді тергеп-тексеру актісі жасалады, экипаж кабинасында аспаптардың көрсеткіштері, жағып-сөндіргіштердің, басқару тұтқаларының қалпы видеожазба көмегімен суретке түсіріледі немесе тіркеледі, кабинаны тергеп-тексеру актісі жасалады;

20) әуе қозғалысын басқару органы, әуе кемесі соңғы рет ұшып шыққан жердегі әуеайлақ қызметі әуе кемесінің ұшуын орындау және қамтамасыз ету бойынша авиациялық оқиға болар алдындағы ақпараттардың және тиесілі құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету мақсатында, авиациялық оқиғаның фактілері туралы әуе кемесінің иесіне (пайдаланушыға) әуе кемесінің ұшу бағыты жөнінде ақпарат береді;

21) жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп, зардап шеккендерге және олардың туысқандарына көмек көрсететін топ және Комиссия жұмысын қамтамасыз ететін топ құрады.

Авиациялық оқиға барысындағы лауазымды адамдардың бастапқы әрекеттері нәтижесінде алынған барлық материалдар Комиссияға тапсырылады.

38. Объективті бақылаудың қауындық жер үсті құралдарын және борттық өздігінен жазғыштарды ашу және оқу Комиссия төрағасының шешімі бойынша жүргізіледі.

39. Әуе кемесін пайдаланушылардың (иесінің), апатқа ұшыраған әуе кемесін әзірлеуші, жасаушы ұйымдардың, жөндеуді орындаған ұйымның, әуе қозғалысын басқаруды жүзеге асырған, техникалық және әуеайлақтық қызмет көрсекен ұйымдар басшылары авиациялық оқиға туралы ақпарат алғаннан кейін аталған әуе кемесін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, жасауға, жөндеуге, пайдалануға және ұшуын қамтамасыз етуге қатысты құжаттаманың сақталуын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдайды.

40. Комиссияның жұмысын қамтамасыз ету үшін базасында тергеп-тексеру жұмыстары жүргізілетін әуеайлақ (тікұшақ айлағы), азаматтық авиация әуежайы пайдаланушысының басшысы бұйрықпен жүктелетін материалдық-техникалық қамтамасыз ету тобын тағайындайды, оған:

1) комиссияны және тергеп-тексеру бойынша жұмысқа тартылған мамандарды материалдық-техникалық, тұрмыстық және медициналық қамтамасыз етуді ұйымдастыру;

2) жергілікті атқарушы органдармен және ұйымдармен комиссия жұмысын қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзара іс – қимыл жасау;

3) жүк алушымен және жүк жіберушімен өзара іс – қимыл жасау;

4) тергеп-тексеру мақсатында оқиға болған жерден әуе кемесін және оның құрамды бөліктерін эвакуациялау, сондай-ақ комиссияның тапсырмасы бойынша тиісті ұйымдарға зерттеу үшін авариялық техниканы (құрамды бөліктерін) жөнелту;

5) комиссия жұмысын қамтамасыз ету және тергеп-тексеруге байланысты шығындарды өтеу мәселелері бойынша әуе кемесі тиесілі болатын әуе кемесін пайдланушымен (иесімен) өзара іс – қимыл жасау;

6) әуе кемесін тарату және тергеп-тексерудің даладағы кезеңі аяқталғаннан кейін сақтау үшін техникалық жайларды ұсыну;

7) азаматтық оқиғаны тергеп-тексеру мүддесінде басқа да жұмыстарды орындау жүктеледі.

4-параграф. Авиациялық оқыс оқиға кезіндегі лауазымды адамдардың іс-әрекеті

41. Авиациялық оқыс оқиға кезінде бастапқы іс-әрекеттер авиациялық оқыс оқиғаға тартылған немесе авиациялық оқыс оқиға белгілерін алып жүретін кез келген заттардың (объектілердің) жай-күйін сақтау және құжаттау үшін жүргізілуге тиіс.

42. Авиациялық оқиғадан кейін бастапқы іс-қимылдарды ұйымдастыру және жүргізу азаматтық әуе кемесін пайдаланушының (иесінің), әуеайлақты (тікұшақ айлағын), азаматтық авиация әуежайын пайдаланушының, қону алаңының иесінің, аэронавигациялық қызмет көрсетуді берушінің лауазымды адамдарына жүктеледі.

43. Әуе кемесін пайдаланушы (иесі), әуеайлақты (тікұшақ айлағын), азаматтық авиация әуежайын пайдаланушы және аэронавигациялық қызмет көрсетуді беруші авиациялық оқиға кезінде авиация персоналы мен жұмыскерлерінің іс-қимыл тәртібін айқындайды.

44. Авиациялық оқиғаларды тергеу жөніндегі уәкілетті ұйым:

1) авиациялық оқыс оқиғаның мән-жайларына байланысты авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның қызметшісін заттай дәлелдемелердің сақталуын қамтамасыз ету қажет болған кезде авиациялық оқыс оқиға орнына жібереді;

2) жүргізілетін бастапқы іс-қимылдарды бақылайды және үйлестіруді жүзеге асырады;

3) авиациялық оқыс оқиғаның мән-жайларына байланысты бастапқы әрекеттерді жүргізу туралы ауызша және (немесе) жазбаша тапсырмалар береді.

45. Азаматтық әуе кемесін пайдаланушы (иесі) :

1) әуеайлақты (тікұшақ айлағын), азаматтық авиация әуежайын пайдаланушымен, жүргізілетін бастапқы іс-қимылдарды үйлестіру үшін қону алаңының иесімен өзара іс-қимыл жасайды;

2) борттық өздігінен жазғыштар жазбаларының сақталуын қамтамасыз етеді;

3) әуе кемесі пайдалануға қайтарылған кезде жоғалуы мүмкін (конструкцияның зақымдануы, басқару органдарының жағдайы, жанар-жағармай материалдарының ағуы) немесе сыртқы орта (әуе кемесінің бетіндегі мұздың, күйенің шөгінділері, жасанды жабындағы іздер) әсер еткен кезде жойылуы мүмкін белгілерді құжаттамалық тіркеуді (суретке түсіру, бейнежазба, сызбалар жасау арқылы) ұйымдастырады;

4) егер авиациялық инцидент әуеайлақтан (тікұшақ айлағынан) немесе қону алаңынан тыс жерде болған жағдайда, әуе кемесінің авиациялық инцидент орнындағы жағдайын, оның жер бойынша қозғалыс іздерін құжаттамалық тіркеуді (суретке түсіру, бейнежазба, сызбалар жасау арқылы) ұйымдастырады;

5) әуе кемесінен алынған бөлшектерді, тораптарды, агрегаттарды және әуе кемесінен алынған басқа да заттарды сақтайды;

6) ұшу экипажының мүшелерін медициналық ұйымға медициналық тексеру жүргізу қажет болған кезде мас күйіне (алкогольдік, есірткілік немесе уытты) жібереді;

7) авиациялық оқиғаның куәгерлерін анықтайды.

46. Егер авиациялық оқыс оқиға болған әуе кемесін пайдаланушыдан (иесінен) ақаулықты техникалық қызмет көрсету және авиациялық техниканы жөндеу бойынша сертификатталған ұйым күшімен жоюға болады деген ақпарат келіп түссе, тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті орган осындай жұмыстарды жүргізуге рұқсат береді.

Әуе кемесін іске қосуды пайдаланушы авиациялық оқиғаларды тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға мынадай құжаттар мен материалдарды ұсынумен жүзеге асырады:

1) әуе кемесін пайдалануға енгізу туралы техникалық акті;

2) борттық өздігінен жазғыштардан ұшу деректері (24 сағат ішінде);

3) экипаж мүшелерінің түсіндірме жазбалары (сұрау салу бойынша);

4) егер оны жүргізу әуе кемесін дайындаушының немесе әзірлеушінің құжаттамасында көзделген болса, бақылау-сынау ұшуын немесе бақылаулық ұшу (ұшып шығуға) орындау туралы есеп (сұрау салу бойынша).

Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым оқиғаға байланысты басқа да құжаттарды сұратуы мүмкін.

Техникалық ұшуды қоса алғанда, әуе кемесінің ұшып шығуын орындау туралы шешімді авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі сертификатталған ұйым берген әуе кемесін пайдалануға енгізу туралы техникалық актінің негізінде пайдаланушы дербес қабылдайды.

Әуе кемесін пайдалануға енгізу туралы техникалық актінің нысаны осы Қағидаларға 4-қосымшада айқындалған.

47. Әуеайлақты (тікұшақ айлағын), азаматтық авиация әуежайын пайдаланушы, қону алаңының иесі:

1) әуе кемесін пайдаланушымен (иесімен), әуеайлақта (тікұшақ айлағында), қону алаңында аэронавигациялық қызмет көрсетуді жеткізушімен және әуеайлақта (тікұшақ айлағында), қону алаңында қызметін жүзеге асыратын ұйымдармен жүргізілетін бастапқы іс-қимылдарды үйлестіру үшін өзара әрекет жасайды;

2) әуеайлақты (тікұшақ айлағын), қону алаңын авиациялық оқиғадан кейін немесе сыртқы ортаның әсерінен (ұшу алаңының жабынындағы ластану сипаты мен ауданы, ұшу-қону жолағындағы ілінісу коэффициенті, мұз шөгінділері) пайдалану қайта басталған немесе жалғастырылған кезде жоғалуы мүмкін белгілерді құжат ретінде (суретке түсіру, бейнежазба, актілер жасау арқылы) белгілеуі ұйымдастырады;

3) авиациялық оқиға орнындағы әуе кемесінің жағдайын, ұшу алаңы бойынша, жер бойынша әуе кемесінің, көлік құралдарының және басқа да объектілердің қозғалыс іздерін құжат ретінде (суретке түсіру, бейнежазба, сызбалар жасау арқылы) белгілеуі ұйымдастырады;

4) сөйлеу, бейне немесе өзге де ақпаратты тіркеушілердің жазбаларын сақтайды;

5) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), қону алаңының аумағында өз қызметін орындайтын жердегі қызметтер мен ұйымдардың басшыларынан олардың иелігіндегі сөйлеу ақпаратын, бейнежазбаларды және өзге де ақпаратты тіркеушілерді алады;

6) ұшу алаңынан алынған басқа да заттарды сақтайды;

7) әуе кемесіне кондициялық емес отын құю куәлігі болған кезде, авиациялық оқыс оқиғаға тартылған әуе кемесіне құю жүзеге асырылған сыйымдылықтарға (отын құюшыларға) құюды тоқтатады және мөр басады;

8) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), қону алаңының аумағында қызметін жүзеге асыратын бағынысты авиациялық персонал мен ұйымдардың персоналын медициналық ұйымға қажет болған кезде мас күйіне (алкогольдік, есірткілік немесе уытты)медициналық бақылау жүргізуге жібереді;

9) авиациялық оқиғаның куәгерлерін анықтайды.

48. Аэронавигациялық қызмет көрсетуді жеткізуші:

1) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), азаматтық авиация әуежайының пайдаланушысымен, қону алаңының иесімен және азаматтық әуе кемесінің пайдаланушысымен (иесімен) жүргізілетін бастапқы әрекеттерді үйлестіру үшін өзара іс-қимыл жасайды;

2) әуе қозғалысын басқарудың автоматтандырылған жүйесінің және әуе қозғалысын басқаруды автоматтандыру жүйелерінің кешендерінің, сондай-ақ жаһандық навигациялық спутниктік жүйе құралдарының жабдықтарының құрамына кіретін дербес құжаттау аппаратурасымен немесе құжаттау аппаратурасымен құжатталған ақпаратты алып қоюды және сақтауды қамтамасыз етеді;

3) бақылау, радионавигация және қону құралдарының ақауларын жою, сондай-ақ авиациялық электр байланысын қамтамасыз ету кезінде жоғалуы немесе сыртқы орта әсер еткен кезде жойылуы мүмкін белгілерді құжат ретінде белгілеуді (суретке түсіру, бейнежазба, актілер жасау арқылы) ұйымдастырады;

4) метеорологиялық параметрлерді бақылауды жүзеге асыратын органдар арқылы оларды өңдеуді, әуе кемелерінің ұшуын қамтамасыз ету үшін метеорологиялық ақпарат беруді және (немесе) әуе кемелерінің ұшуын қамтамасыз ету үшін метеорологиялық ақпарат беретін органдарды, әуеайлақта (тікұшақ айлағында) метеорологиялық байқауды немесе егер авиациялық оқиға әуеайлақтан тыс жерде болған болса, метеорологиялық ақпарат жинауды ұйымдастырады;

5) бағынысты авиациялық персоналды медициналық ұйымға медициналық бақылау жүргізу қажет болған кезде мас күйіне (алкогольдік, есірткілік немесе уытты) жібереді.

49. Бастапқы әрекеттер барысында жиналатын құжаттар, заттар, тіркеушілердің жазбалары және басқа да ақпарат авиациялық оқыс оқиғаға тартылған адамдардың бұрмалануынан және оларға қол жеткізуінен қорғалуы тиіс.

50. Сөйлеу ақпаратын, қорғалған параметрлік ақпаратты немесе бейнеақпаратты тіркеушілердің жазбаларын комиссия жұмысы басталғанға дейін ашуға, тыңдауға, қарауға тыйым салынады және Комиссия төрағасының шешімі бойынша ғана жүргізілуі мүмкін.

5-параграф. Тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның жұмыс тәртібі

51. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп – тексеру жүргізілетін жерге келгеннен кейін Комиссия төрағасы – тергеп-тексеру жүргізу бойынша уәкілетті тұлға (бұдан әрі – Комиссия төрағасы) ұйымдастыру отырысын өткізеді, онда комиссияны тағайындау туралы бұйрықты оқиды, авиациялық оқиға орнында бастапқы әрекет жасайтын лауазымды адамдарды тыңдайды, тергеп-тексерудің бастапқы кезеңіндегі жұмыстардың негізгі бағыттарын белгілейді және қажетті жедел нұсқаулар береді.

Тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің өзімен бірге осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің куәлігі болады.

52. Комиссияға мынадай өкілеттіктер беріледі:

1) әуе кемесінің авиациялық оқиға болған жеріне және оның сынықтарына (фрагменттеріне) кедергісіз кіруге және оларды бақылауға;

2) авиациялық оқиғадан кейін әуе кемесін, оның құрамдас бөліктерін, осы мүліктің тиесілілігіне қарамастан, әуе кемесінің бортындағы мүлікті, сондай-ақ әуе кемелерінің ұшуларын қамтамасыз ету құралдар мен объектілерді

тергеп-тексеруге;

3) ғылым және техника салаларында тиісті білімді талап ететін міндеттерді шешу үшін олардың ұйымдастырушылық-құқықтық нысанына және меншік нысанына қарамастан ұйым қызметкерлерін тартуға;

4) авиациялық оқиғаның куәгерлерінен, авиациялық оқиғаға қатысы бар немесе оған қатысы бар адамдардан сұхбат алуға, құқық қорғау органдарынан қажетті ақпарат алуға;

5) авиациялық оқиға болған әуе кемесін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, өндіруге, пайдалануға және жөндеуге, сондай-ақ авиациялық персонал қатарынан адамдарды дайындауға, әуе қозғалысын ұйымдастыруға, әуе кемелерінің ұшуларын орындауға және қамтамасыз етуге қатысты барлық мәселелерді зерттеуге;

6) борттық өздігінен жазғыштардың, объективті бақылаудың жердегі құралдарының және өзге де ақпарат тасығыштардың жазбаларын оқуды және мағынасын ашуды жүргізуге;

7) авиациялық оқиғаға байланысты мәселелер бойынша мемлекеттік органдардан, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардан құжаттар мен материалдарды сұратуға және алуға;

8) әуе кемесімен авиациялық оқиға болғаннан кейін әуе кемесі экипажы мүшелерінің, сондай-ақ авиациялық персонал қатарынан тиісті адамдардың психофизиологиялық жай-күйіне зерттеу жүргізуге құқығы бар;

9) өз міндеттерін орындаудан әуе кемесінің экипажын, әуе кемесін ұшуға дайындауды, ұшуды қамтамасыз етуді және әуе қозғалысына қызмет көрсетуді тікелей жүзеге асырған жерүсті қызметтерінің персоналын түсініктемелер (сауалнама) беру, қажетті құжаттар мен материалдарды ұсыну не әрекеттер (әрекетсіздік) жасау үшін Комиссия төрағасының бірінші талабы бойынша келуден жалтарған кезде оларды шеттету жөнінде шаралар қабылдау, себепсіз объективті, жан-жақты және уақтылы тергеуге кедергі келтіреді. Аталған адамдар Комиссия төрағасының келісімі бойынша азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның шешімімен өз міндеттерін орындауға жіберіледі.

Тергеп-тексеру процесін орындауға байланысты емес адамдар борттық өздігінен жазғыштардың жазбаларын оқуға және мағынасын ашуға қатыспайды, сондай-ақ борттық өздігінен жазғыштардың жазбаларының ақпараты авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге жатпайтын мақсаттарда пайдаланылмайды.

Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия мүшелері мен сарапшылардың өкілеттіктері осы Қағидалардың 6-қосымшасында көзделген.

53. Комиссия төрағасы тергеп-тексерудің барлық кезеңдерін ұйымдастырады, жүргізеді және бақылайды, барлық тергеп-тексеруге қатысушылардың әрекеттерін үйлестіреді.

Авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің негізгі ұйымдастырушылық және әдістемелік мәселелері бойынша шешімдерді комиссия қабылдайды, бұл ретте Комиссия төрағасы түпкілікті шешім қабылдайды. Қабылданған шешіммен келіспеген Комиссия мүшелері өздерінің ерекше пікірлерін ауызша немесе жазбаша түрде көрсете алады.

54. Комиссия төрағасының авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты мәселелер бойынша нұсқаулары авиациялық тергеп-тексеруге және Комиссия жұмысын қамтамасыз етуге байланысты барлық лауазымдық адамдар орындайды.

55. Кіші комиссиялар мен жұмыс топтарын құру туралы шешімдер қабылданатын Комиссия отырыстары хаттамалармен ресімделеді. Комиссияның басқа отырыстары Комиссия төрағасының шешімі бойынша немесе Комиссия мүшелері арасында авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру мәселелері бойынша келіспеушіліктер болған кезде хаттамалармен ресімделеді. Хаттамаларға комиссия төрағасы қол қояды. Талқыланатын мәселелер бойынша келіспеушіліктер болған кезде хаттамада тараптардың ұстанымдары көрсетіледі. Мұндай жағдайда хаттамаға отырысқа қатысқан Комиссияның барлық мүшелері қол қояды.

Қажет болған жағдайда Комиссия отырысы видео, аудиожазбаларға жазылады, ол туралы хаттамаға тиісті жазбалар енгізіледі.

56. Комиссия отырыстарына пайдаланушының (иесінің), әзірлеушінің, жасаушының, Мемлекетаралық авиациялық комитеттің (МАК), Қазақстан Республикасы Бас көлік прокуратурасының (бұдан әрі – ҚР МЖӘ), ҚР ІІМ және Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің (бұдан әрі – ҚР ҰҚК) өкілдері қатыса алады.

Комиссия мүшелері Комиссия төрағасының келісімі бойынша тергеп-тексеруге қатысатын басқа да мамандарды Комиссия отырысына шақыра алады.

57. Комиссия төрағасының шешімі бойынша жұмыстың негізгі бағыттары бойынша мынадай кіші комиссиялар құрылуы мүмкін:

ұшу кіші комиссиясы;

инженерлік-техникалық кіші комиссия;

әкімшілік кіші комиссия;

комиссия штабы.

Кіші комиссияларда жұмыс топтары құрылуы мүмкін.

58. Комиссияда есептеу және талдау жұмыс тобы, сондай-ақ кіші комиссиялардың құрамына кірмейтін және тікелей Комиссия төрағасына бағынатын басқа да жұмыс топтары құрылуы мүмкін.

59. Кіші комиссиялар мен жұмыс топтарының жұмыс тәртібі, функциялары, жұмыс нәтижелері авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы бекіткен тергеп-тексеру жөніндегі тиісті рәсімдермен айқындалады.

60. Тергеп-тексеруге тартылатын мамандар олардың мамандандырылуына қарай кіші комиссиялардың немесе жұмыс топтарының құрамына кіреді немесе жекелеген мәселелер бойынша сарапшылар ретінде пайдаланылады.

Кіші комиссиялардың құрамын, олардың жұмыс жоспарларын, сондай-ақ жұмыс топтарының құрамын Комиссия төрағасы бекітеді.

61. Комиссияның жұмысы комиссия төрағасы бекіткен жоспар бойынша жүзеге асырылады. Жоспарда Комиссия қызметінің негізгі бағыттары, жұмысты орындау кезегі, зерттеулер, сондай-ақ жұмысты аяқтау мерзімдері көрсетілген жұмыс жүргізуге жауаптылар қарастырылады.

62. Комиссияның жұмыс жоспары кіші комиссиялар мен жұмыс топтарының жоспарларында нақтыланған. Кіші комиссиялар мен жұмыс топтары комиссиясының жұмыс жоспарлары алынған нақты деректерге байланысты тексеру барысында түзетіледі және толықтырылады.

63. Комиссия жұмысының жоспары бекітілгенге дейін оқиға болған жерде, сырттай тергеп-тексеруді, жоғалып кетуі мүмкін іздерді белгілеуді (мұздардың, күйенің және тағы сол сияқтының болуы, әуе кемесі қозғалысының іздері), жаралыларды және қаза болғандарды эвакуациялауды және борттық өздігінен жазатын құралдарды алуды есептемегенде, қандай да бір жұмыстарды жүргізуге тыйым салынады.

64. Комиссия мүшелері кіші комиссиялардың жасаған жұмыстарымен және олардың нәтижелерінде алынған нақты деректермен келіскен жағдайда, кіші комиссиялардың есептерін комиссия төрағасы бекітеді және тергеп-тексеру материалдары қоса тігіледі. Керісінше жағдайда кіші комиссияға (жұмыс тобына) пысықтауға қайтарылады.

65. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру кезінде ІІМ өкілдері сот-медициналық сараптамалар мен бақылаудың, экипаж мүшелерінің, жолаушылардың және авиациялық оқиғаға тартылған басқа да тұлғалардың патологиялық-анатомиялық ашылулары мен патологиялық-анатомиялық зерттеулерінің толық нәтижелерін дереу (дайындығына қарай) комиссияға береді. Дәрігерлік құпияны құрайтын мәліметтерді комиссия "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес сұратады.

66. Егер авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру барысында заңсыз араласу актісі орын алғаны белгілі болса немесе күдік болса, Комиссия төрағасы бұл туралы ҚР ЖКТ, ҚР ІІМ немесе ҚР ҰҚК дереу хабарлайды.

6-параграф. Басқа мемлекет жүргізетін авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысу

67. Шет мемлекеттің аумағында Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруді оқиға болған мемлекеттің тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті органы сол мемлекеттің заңнамасына сәйкес жүргізеді.

68. Шет мемлекеттен Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарлама алғаннан кейін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым хабарламаның алынғанын растайды.

69. ИКАО Конвенциясының 13-қосымшасына сәйкес авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым тергеп-тексеруге қатысу үшін өзінің уәкілетті өкілін тағайындай алады. Уәкілетті өкілге көмекші ретінде кеңесші (кеңесшілер) тағайындалуы мүмкін.

70. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге қатысу туралы шешім қабылдау бойынша авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым аумағында авиациялық оқиға болған мемлекеттің уәкілетті органының атына тегі, байланыс деректері және авиациялық оқиға болған жерге болжамды келу күні көрсетілген ресми хат жолдайды.

71. Уәкілетті өкіл және оның кеңесшілері келетін мемлекеттердегі Қазақстан Республикасының дипломатиялық өкілдіктері мен консулдық мекемелері тергеп-тексеруге қатысатын мамандар тобына, оның ішінде көлікпен, байланыспен, жұмыс істеуге арналған үй-жайлармен қамтамасыз етуге жан-жақты жәрдем көрсетеді.

72. Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесін пайдаланушы (иесі) шет мемлекеттің аумағында тергеп-тексеруге қатысатын уәкілетті өкілге және оның кеңесшісіне (кеңесшілеріне), оның ішінде көлікпен, байланыспен, жұмысқа, демалуға және тамақтануға арналған үй-жайлармен қамтамасыз етуге жан-жақты жәрдем көрсетеді.

73. Авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға болған Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесін пайдаланушы (иесі) уәкілетті өкілдің және оның кеңесшісінің (кеңесшілерінің) жұмысын қамтамасыз етуге қатысады және тергеп-тексеру мақсатында авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға орнындағы жұмыстарды үйлестіру және әуе кемесін немесе оның құрамдас бөліктерін авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға орнынан эвакуациялау жөніндегі уәкілетті өкілдің, сондай-ақ уәкілетті өкілдің тапсырмасы бойынша тиісті орындаушы ұйымдарға зерттеу үшін әуе кемесінің фрагменттерін (құрамдас бөліктерін) жөнелту жөніндегі ұйымның нұсқауларын орындайды.

74. Шет мемлекеттің аумағындағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру кезінде уәкілетті өкілдің және оның кеңесшісінің (кеңесшілерінің) өкілеттіктері ИКАО Конвенциясына 13-қосымшада айқындалады:

1) авиациялық оқиға болған жерге барады;

2) әуе кемесінің сынықтарын тексереді;

3) куәгерлерден жауаптары қамтылған ақпаратты алады және оларға сұрақ қою тақырыптарын ұсынады;

4) тергеп-тексеруге жататын барлық заттай дәлелдемелерге толық және жедел қол жеткізеді;

5) тергеп-тексеруге жататын барлық құжаттардың даналарын алады;

6) борттық өздігінен жазғыштардың жазбаларын оқуға қатысады;

7) тергеп-тексеру мақсатында агрегаттарды тергеп-тексеру және зерттеу, техникалық консультацияларды, сынақтарды жүргізу және модель үлгілерін жасау сияқты авиациялық оқиға болған жерден тыс жерлерде болатын тергеп-тексеру іс-шараларына қатысады;

8) тергеп-тексеру барысы, соның ішінде ақпаратты талдаумен, қорытындылар мен себептерді қалыптастырумен әсер ететін факторлармен және қауіпсіздік жөніндегі ұсынымдармен байланысты талқылаулар туралы кеңестерге қатысады;

9) тергеп-тексерудің әртүрлі аспектілеріне қатысты өтініштер жасайды.

75. Уәкілетті өкіл мен кеңесшілер тергеп-тексеруді жүргізетін мемлекетке оларда бар барлық тиісті ақпаратты береді және тергеп-тексеруді жүргізетін мемлекеттің келісімінсіз тергеп-тексерудің барысы мен нәтижелері туралы ақпаратты таратпайды.

76. Қазақстан Республикасы мен авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысатын мемлекеттер арасында ақпарат алмасуды және авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру барысында туындайтын мәселелерді шешуді уәкілетті өкіл авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізетін шет мемлекеттің тергеп-тексеру жөніндегі уәкілі арқылы жүзеге асырады.

77. Уәкілетті өкіл және оның кеңесшісі (кеңесшілері) авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізетін мемлекет ұсынған авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есептің жобасын қарайды және түпкілікті есептің жобасына ілеспе хатты алған күннен бастап күнтізбелік 30 күн ішінде көрсетілген жобаға елеулі және негізделген ескертулер (түсініктемелер) мен ұсыныстар дайындайды және жібереді есеп беру. Қажет болған жағдайда уәкілетті өкілдің авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізетін мемлекеттің тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті органынан қосымша уақыттың қажеттілігі туралы хабарлама жіберу арқылы тиісті ілеспе хаттың күнінен бастап ескертулерді (түсініктемелерді) беру мерзімін күнтізбелік 60 күнге дейін ұзартуды сұрайды. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізетін мемлекеттен мақұлдау алған жағдайда, тиісті ілеспе хаттың күнінен бастап 60 күннен артық мерзімді одан әрі ұзартуға болады.

78. Уәкілетті өкіл және кеңесші (кеңесшілер) түпкілікті есептің немесе оның кез келген бөліктерінің жобасын немесе авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру барысында алынған кез келген басқа құжаттарды, осындай есептер немесе құжаттар осы мемлекет жариялаған немесе берілген жағдайларды қоспағанда, осы тергеп-тексеруді жүргізген мемлекеттің ресми келісімінсіз таратпайды және жарияламайды.

79. Егер оқиға орнының мемлекеті авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға тергеп-тексеру жүргізуді Қазақстан Республикасына берсе, мұндай тергеп-тексеру ИКАО Конвенциясына 13-қосымшаның стандарттары мен ұсынылатын практикасы сақталған кезде осы Қағидалардың талаптарына сәйкес жүргізіледі.

80. Уағдаласушы мемлекет болып табылмайтын шет мемлекеттің аумағында болған Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен авиациялық оқиға болған жағдайда, ондай мемлекет өзара келісім бойынша тергеп-тексеру жүргізуді Қазақстан Республикасына толық немесе жартылай тапсыруы мүмкін. Қазақстан Республикасы өзінің тергеп-тексеруге қатысатыны жөнінде аталған мемлекетке растау құжатын жібереді. Тергеп-тексеру осы Қағидаларға сәйкес жүргізіледі. Бұл ретте оқиға болған мемлекет тергеп-тексеру жүргізуге көмек көрсету үшін барлық құралдарды пайдаланады.

81. Егер Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның орны қай мемлекеттің аумағында екенін нақты анықтау мүмкін болмаса, мұндай жағдайда Қазақстан Республикасы авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруді өзі жүргізеді немесе өзара уағдаластық бойынша тергеп-тексеру жүргізуді толық немесе жартылай басқа мемлекетке тапсыруы мүмкін.

82. Егер шет мемлекеттің аумағында авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға кезінде қаза тапқандардың немесе ауыр дене жарақатын алғандардың арасында Қазақстан Республикасының азаматтары болуына байланысты авиациялық оқиғаларды тергеу жөніндегі уәкілетті ұйым авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысу үшін сарапшы тағайындайды, ол:

1) авиациялық оқиға болған жерге баруға;

2) тергеп-тексеру жүргізетін мемлекет жариялау үшін бекіткен тиісті нақты ақпаратқа және тергеп-тексеру барысы туралы ақпаратқа қол жеткізуге;

3) түпкілікті есептің данасын алуға өкілетті.

7-параграф. Қазақстан Республикасының аумағындағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге басқа мемлекеттердің қатысуы

83. Қазақстан Республикасының аумағында шет мемлекеттің азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға кезінде әрбір тіркелген мемлекеттің, әуе кемесін пайдаланушы, әзірлеуші, жасаушының тергеп-тексеруге қатысу үшін өзінің уәкілетті өкілдері мен кеңесшілерін тағайындайды.

Басқа мүдделі мемлекеттер тергеп-тексеруге қатысу үшін сарапшыларды тағайындай алады. Шет мемлекеттердің уәкілетті өкілдері, олардың кеңесшілері мен сарапшылары, әдетте, комиссия құрамына кірмейді.

84. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді пайдаланушы мемлекетке немесе әуе кемесі тіркелген мемлекетке берген кезде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым тергеп-тексеруге қатысу үшін өзінің уәкілетті өкілін тағайындайды.

85. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым қажет болған жағдайда АОТӨҰ-ға немесе кез келген мемлекетке тергеп-тексеруге қатысу үшін мамандарды жіберуді, сондай-ақ борттық өздігінен жазғыштарды таратып жазуға жәрдемдесуді қоса алғанда, тергеп-тексеруге көмек көрсету және жәрдемдесу өтінішімен жүгінеді.

86. Егер тіркеу мемлекеттерінен, пайдаланушыдан, әзірлеушіден немесе жасаушыдан әуе кемесінің, ондағы барлық заттардың және кез келген басқа заттай дәлелдемелердің осы өтінішпен жүгінген мемлекеттің уәкілетті өкілі тексергенге дейін қол тигізбеуі туралы өтініш келіп түссе, онда авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым осындай өтінішті орындау үшін барлық қажетті шараларды қабылдайды. бұл іс жүзінде мүмкін және авиациялық оқиғаны тиісті түрде тергеп-тексеруге сәйкес келеді, бұл әуе кемесі адамдарды, жануарларды, поштаны және құндылықтарды құтқару үшін, өрттің салдарынан немесе басқа себептермен жойылудан сақтау үшін немесе әуе навигациясының, көліктің басқа түрлеріне немесе адамдарға кез келген қауіп-қатерді немесе кедергілерді жою үшін қажет болғанша жылжытылуы мүмкін және егер бұл қайтарудың негізсіз кешігуін тудырмаса егер бұл іс жүзінде мүмкін болса, бұл кеме пайдалануға беріледі.

87. Қосымша мәліметтер, жабдықтар алу немесе сарапшыларды тарту қажет болған кезде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым кез келген мемлекетке тергеп-тексеруді қамтамасыз ету үшін осындай мәліметтерді, жабдықтарды немесе сарапшыларды жіберу туралы тиісті сұрау жібереді.

Сұрау бойынша мәліметтерді, жабдықты немесе сарапшыларды жіберетін мемлекет авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге қатысу үшін өзінің уәкілетті өкілін тағайындай алады. Егер мемлекет тіркеуші, пайдаланушы, әзірлеуші, жасаушы тіркелген мемлекет болып табылмаса, ондай мемлекеттің уәкілетті өкілінің немесе сарапшыларының тергеп-тексеруге қатысу дәрежесі олар тергеп-тексеруге тартылған мәселелермен ғана шектеледі. Әрбір жеке оқиға бойынша өкілдердің қатысу дәрежесін Комиссия төрағасы белгілейді.

88. Кеңесшілер ИКАО Конвенциясына 13-қосымшаның стандарттары мен ұсынылатын тәжірибесіне сәйкес уәкілетті өкілдің басшылығымен тергеуге қатысуға құқылы.

89. Азаматтары авиациялық оқиға кезінде қаза тапқан немесе ауыр дене жарақатын алған мемлекет ИКАО-ның 13-қосымшасына сәйкес уәкілетті сарапшыны тағайындайды, ол:

1) авиациялық оқиға болған жерге баруға;

2) тергеп-тексеру жүргізіп отырған мемлекеттің жариялауы үшін бекітілген нақты ақпаратқа және тергеп-тексеру барысы туралы ақпаратқа қол жеткізуге;

3) түпкілікті есептің данасын алуға уәкілетті.

Сарапшының аталған өкілеттіктері азаматтары авиациялық оқиға кезінде қаза тапқан немесе ауыр дене жарақатын алған мемлекетке құрбандарды тануға және осы мемлекеттен тірі қалған жолаушылармен кездесулерді ұйымдастыруға көмек көрсетуге кедергі келтірмейді.

8-параграф. Авиациялық оқиға мен оқыс оқиғаны тергеп-тексеру кезінде зерттеулер жүргізу

90. Арнайы зерттеулер жүргізу қажеттілігін Комиссия белгілейді.

Авиациялық оқиға немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты зерттеулерді Комиссия белгілейтін зерттеулерді орындаушы ұйым жүргізеді және қажет болған жағдайда бірлесіп орындаушы мүдделі ұйымдардың қатысуымен жүргізеді..

Ғылыми-зерттеу ұйымдары, авиациялық техниканы әзірлеуші, жасаушы және пайдаланушы, жөндеу ұйымдары және басқа да мүдделі ұйымдар зерттеулерді орындаушы ұйым, сондай-ақ бірлесіп орындаушы ұйым болуы мүмкін.

91. Авиациялық техниканың объектілерін зерттеу (олардың жұмыс істеу қалпын тергеп-тексеру), Комиссияның жұмыс орнында эксперимент жасау жұмыстары алдын ала жасалған жоспар (бағдарлама) бойынша жүргізіледі, бұл жоспарларға (бағдарламаларға) тергеп-тексеруге қатысатын тараптардың өкілдері қол қояды, Комиссия төрағасы бекітеді және тергеп-тексеру материалдарына қоса тіркеледі.

92. Егер тергеп-тексеруге мүдделі әуе кемелері және оның агрегаттары басқа мемлекетте жасалған болса және сол мемлекетте зерттеулер жүргізу қажеттілігі туындаған жағдайда, мұндай зерттеулерді жүргізу туралы шешімді әуе кемесін мемлекеттердің уәкілетті өкілдерімен: пайдаланушы, тіркеуші, жасаушы, әзірлеушімен келісе отырып, Комиссия қабылдайды..

93. Басқа мемлекеттердің аумағында орналасқан орындаушы ұйымдардағы авиациялық техниканың объектілерін зерттеуді Комиссия төрағасының немесе мүшелерінің қатысуымен орындалады.

Зерттеуді ұйымдастыру тиісті мемлекеттің тергеп-тексеру саласындағы уәкілетті органының келісімі бойынша жүзеге асырылады.

94. Комиссияның техникалық тапсырмасы зерттеу жүргізуге негіз болып табылады, мұнда зерттеу жүргізудің мақсаты толық көрсетіледі, қажет болған жағдайда бірлесіп орындаушы ұйымдардың қатысуымен зерттеу жүргізілуі мүмкін.

Техникалық тапсырмаға авиациялық оқиғаның мән-жайлары қысқаша баяндалған анықтама, әуе кемесі және зерттеу объектісі, оларды жөндеу және оларға техникалық қызмет көрсету туралы деректер қоса беріледі..

95. Зерттеуге жататын объектілер зерттеу туралы шешім қабылданған сәттен бастап 20 күннен кешіктірілмей орындаушы ұйымның мекенжайына жіберіледі..

Орындаушы ұйым зерттеу жүргізу үшін объектіні алғаннан кейін зерттеу басталатын күнді белгілейді және зерттеуге қатысуға шақырып, ол туралы бірлесіп орындаушы ұйымдарға хабарлама жібереді.

96. Зерттеуді бастау мерзімі бірлесіп орындаушы ұйымдар өкілдерінің келу мүмкіндігін ескеріп белгілеуге және объектіні алған сәттен бастап 10 жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Бірлесіп орындаушы ұйым өкілдері көрсетілген мерзімде келмеген жағдайда орындаушы ұйым зерттеуді дербес жүргізеді..

Зерттеулер бірлесіп орындаушы ұйымдардың өкілдерімен келісіліп, Комиссия төрағасының немесе мүшесінің бақылауымен Комиссияға мәлімет үшін ұсынылатын жоспарлар (бағдарламалар) және әдістемелер бойынша жүргізіледі.

97. Зерттеуге қатысатын бірлесіп орындаушы ұйымдардың мамандары:

1) зерттеу жүргізу тәртібі, әдістемесі және көлемі бойынша өздерінің ұсыныстарын білдіреді;

2) зерттеу жүргізуге қатысады және оларға қатысты барлық материалдармен танысады;

3) зерттеу барысын және олардың нәтижелерін талдауға қатысады;

4) есепке қол қояды немесе қорытындының ажырамас бөлігі болып табылатын өзінің дәлелді пікірін оған қоса береді.

98. Орындаушы ұйым қажет болған жағдайда, қажетті материалдарды, құжаттарды немесе консультацияларды алу үшін зерттеуге ғылыми-зерттеу ұйымдарының, өнеркәсіптің, жөндеу және пайдалану ұйымдарының мамандарын қосымша тартады.

99. Егер орындаушы ұйымның зерттеу бағдарламасының жекелеген тармақтары бойынша жұмыстарды орындау үшін техникалық мүмкіндіктер болмаса, аталған жұмыстарды оның өтінімі бойынша зерттеуді орындаушы ұйым өкілдерінің қатысуымен олардың базасында басқа ұйымдар жүргізе алады.

Зерттеу жүргізу көлемін, орны мен мерзімін келісу бұл жағдайда зерттеуді орындаушы ұйымға жүктеледі.

100. Қазақстан Республикасының аумағында орын алған Қазақстан Республикасының әуе кемелерімен немесе шетелдік әуе кемелерімен болған авиациялық оқиғаларды немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру кезінде авиациялық техника объектілерін және борттық өздігінен жазғыштардың мағынасын ашуды аталған жұмыстарды жүргізуге рұқсаты бар тиісті азаматтық авиация ұйымдары жүргізеді. Қазақстан Республикасында борттық өздігінен жазғыштарды мағынасын ашу үшін техникалық мүмкіндіктер болмаған жағдайда, бұл жұмыс авиациялық оқиғаларды тергеу жөніндегі уәкілетті ұйымның сұрау салуы бойынша АОТӨҰ-да жүргізілуі мүмкін..

101. Борттық өздігінен жазғыштардың мағынасын ашу төрағаның немесе Комиссия мүшелерінің міндетті түрде қатысуымен аталған әуе кемесі әуе кемесін тіркеу мемлекетінде немесе пайдаланушы мемлекетінде жүргізілуі мүмкін.

Мағынасын ашу бойынша жұмыстар тиісті мемлекеттің тергеп-тексеру саласындағы уәкілетті органымен келісіліп, жүзеге асырылады.

102. Зерттеу нәтижелері бойынша осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша есеп жасалады.

Зерттеу нәтижелері бойынша есеп жасалады, оған зерттеуге қатысушылар қол қояды, оны орындаушы ұйымның басшысы бекітеді және Комиссияға жіберіледі. Есеп зерттеу материалдарының ажырамас бөлігі болып табылады. Зерттеу нәтижелері бойынша түпкілікті есеп зерттеу нәтижелері аяқталғаннан кейін, алынған нәтижелер ескеріліп, жасалады. Түпкілікті есепке зерттеу нәтижелері бойынша есеп алынғанға дейін қол қойылмайды және жарияланбайды.

103. Комиссияның техникалық тапсырмасына енетін, зерттеулердің барлық материалдарын, жүргізу бағдарламасын, арнайы әзірленген әдістемелерді және барлық жұмыс материалдарын (сынаулар, өлшемдер, зертханалық талдаулардың хаттамалары және т.б.) қамтылған барлық зерттеу материалдары зерттеуді орындаушы-ұйымда сақталатын есепке қоса беріледі.

Ұйым зерттеуді сапалы және объективті жүргізеді.

104. Зерттеуден өткен авиациялық техника объектілері, борттық өздігінен жазғыштар және авиациялық техниканың өзге де тасығыштары түпкілікті есеп бекітілгеннен кейін 3 ай ішінде зерттеудің орындаушы ұйымының базасында сақталады.

Көрсетілген мерзім өткеннен кейін әуе кемесінің пайдаланушысына (иесіне) авиациялық оқиғаға немесе инцидентке байланысты авиациялық техниканың тиісті объектілерін жою туралы сұраныс жіберіледі.

105. Әуе кемесін пайдаланушы (иесі) жою мәселесін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйыммен және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүргізетін құқық қорғау органдарымен келіседі және қабылданған шешім туралы зерттеуді орындаушы ұйымға хабарлайды.

106. Зерттеуден өткен авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға байланысты авиациялық техника объектілері әуе кемесін пайдаланушының (иесінің) келісімінсіз жойылмайды.

Борттық өздігінен жазғыштардың және өзге де ақпарат тасығыштардың ұшу деректері зерттеуді орындаушы ұйымның базасында тұрақты сақталады.

107. Комиссия төрағасы істен шыққан агрегатты (бөлшектерді) ауыстыруға және егер тергеп-тексеру барысында авиациялық оқыс оқиғаның орын алу себебі істен шыққан агрегатты (бөлшектерді) ауыстырғанда қалпына келуі мүмкін авиациялық техниканың істен шығуынан болып табылады деп анықталса, әуе кемесін әзірлеушінің және/немесе жасаушының, жөндеу ұйымының және әуе кемесі иесінің өкілдері келгенге дейін белгіленген тәртіпте іске қосуға рұқсат бере алады. Істен шыққан агрегат (бөлшектер) тергеп-тексеруге қатысатын мүдделі ұйымдардың өкілдері келгенге дейін қозғалмаған күйінде сақталады.

9-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша ұсынымдар мен іс-шараларды әзірлеу

108. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі Комиссия тергеп-тексеру барысында алынған ақпаратты талдау негізінде болашақта олардың алдын алу мақсатында ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде ұсынымдар әзірлейді.

109. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдар нақты авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға тікелей әсер еткен ғана емес, авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру кезінде анықталған және ұшу қауіпсіздігіне қатер төндіретін барлық қауіп факторларының ықпалын төмендетуге негізделген әзірленеді және жіберіледі.

110. Авиациялық оқиғаларды немесе оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру нәтижелерінен туындайтын ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдардан басқа, ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдар әртүрлі көздерден, соның ішінде ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі зерттеулерден туындайды.

111. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдар авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану жүйесін жетілдіруге, ұшу және жерүсті авиация персоналының кәсіптік даярлық деңгейін арттыруға, әуе қозғалысына қызмет көрсетуді және ұшуларды жерүсті қамтамасыз етуді дамыту мен жетілдіруге бағытталған шараларды, сондай-ақ авиациялық қызметтің өзге де аспектілерін қамтуы мүмкін.

112. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі әрбір ұсынымды адресат қарайды, қабылданады немесе негізді түрде қабылданбайды.

113. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде ұсыныс алатын мемлекеттік органдар мен ұйымдар тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала немесе түпкілікті есептерді алған күннен бастап күнтізбелік 30 күннен аспайтын мерзім ішінде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымды ұшу қауіпсіздігін арттыру жөнінде қабылданған немесе қаралатын іс-шаралар туралы немесе қандай да бір іс-шараларды қабылдамау себептері туралы хабардар етеді.

114. Азаматтық авиация ұйымдары, мемлекеттік органдар және ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша ұсынымдар алған өзге де ұйымдар өз құзыреті шегінде алдын алу шараларын қабылдауды көздейтін іс-шаралар жоспарларын әзірлейді және бекітеді.

115. Іс-шаралар жоспарлары немесе басқа да өкімдік құжаттар ұшу қауіпсіздігінің деңгейін арттыруға бағытталған алдын алу шараларын қабылдауды қарастырады. Іс-шаралар жоспарына ұсынымдарда көрсетілмеген тергеп-тексеру кезінде анықталған кемшіліктерді жоюға бағытталған қосымша шаралар енгізілуі мүмкін.

116. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды іске асыру жөніндегі ведомствоаралық іс-шаралар жоспарын орындаушылар бірлесіп орындаушылармен бірге әзірлейді. Жұмыстарды бірлесіп орындаушылар қарауға іс-шаралар жоспарының жобасын алғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде оны келісулері немесе өздерінің ескертулері мен ұсыныстарын жазбаша түрде ұсынады. Даулы мәселелер бойынша шешімді іс-шаралар жоспарын бекітетін басшылар қабылдайды.

117. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның ұсынымдарын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу мерзімі ішкі ведомстволық жоспарларға – 10 жұмыс күнін, ведомствоаралық жоспарлар үшін – 20 жұмыс күнін құрайды.

Мерзім ұшу қауіпсіздігі бойынша ұсынымдар алынған күннен бастап есептеледі.

118. Бекітілген іс-шаралар жоспары 3 жұмыс күні ішінде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға жіберіледі.

119. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдардың іске асырылуын бақылауды азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым жүзеге асырады.

120. Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды қадағалау үшін бақылау рәсімдерін енгізеді.

121. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің кез келген кезеңінде Комиссия немесе авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға, мемлекеттік органдар мен азаматтық авиация ұйымдарына ұшу қауіпсіздігінің деңгейін арттыруға бағытталған қажетті алдын алу шараларын қабылдауды ұсынады.

122. Жеке жағдайларда комиссияның ұсынымдары бойынша жедел іс-шаралар тергеп-тексеру аяқталғанға және түпкілікті есеп бекітілгенге дейін әзірленеді және енгізіледі, олардың іске асырылуын бақылау азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға жүктеледі.

123. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым қажет болған жағдайда авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия әзірлеген қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды басқа мемлекеттердің авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті органдарына ресми ілеспе хатпен жібереді.

Егер қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі ұсыныстар ИКАО-ның қолданыстағы құжаттарының ережелеріне қатысты болса, мұндай ұсынымдар ИКАО-ға ұсынылған түзетулерді баяндай отырып, ілеспе хатпен жіберіледі.

124. Авиациялық оқиғаларды тергеу жөніндегі уәкілетті ұйым ілеспе хатпен ИКАО-ға авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия әзірлеген ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды жібереді.

125. Қазақстан Республикасы тергеп-тексеру жүргізген мемлекеттен ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде ұсынымдар алған кезде азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым оларды алған кезден бастап күнтізбелік 90 күн ішінде осы мемлекетке қабылданған немесе қаралатын алдын алу шаралары туралы немесе қандай да бір шараларды қабылдамау себептері туралы хабарлайды.

126. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдардың, оларды қарау нәтижелерінің және ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралардың есебін жүргізеді.

10-параграф. Авиациялық оқиға туралы алдын ала есепті ұсыну

127. Қазақстан Республикасының аумағында болған, ең жоғарғы массасы 2250 кг-нан асатын азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға кезінде, егер тергеп-тексеру 30 күнтізбелік күн ішінде аяқталмаса, алдын ала есеп жасалады.

Алдын ала есепті авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым дереу жібереді:

1) тіркеу мемлекетіне;
2) пайдаланушы мемлекетіне;
3) әзірлеушінің мемлекетіне;
4) жасаушының мемлекетіне;
5) тергеу мәселелері бойынша ақпарат берген кез келген мемлекетке, негізгі жабдыққа немесе сарапшыларға;
6) ИКАО.

Алдын ала есеп жарияланбайды және мүдделі мемлекеттерге берілмейді, егер оны беру мерзімі аяқталған кезде тергеп-тексеру аяқталса және түпкілікті есепті дайындауға және жіберуге мүмкіндік болса.

Алдын ала есептің мақсатына, форматына және мазмұнына қатысты нұсқаулық материал Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі нұсқаулықтың (Doc 9756) "Есептерді ұсыну" IV бөлігінде қамтылған.

128. Қазақстан Республикасының аумағында болған, ең жоғары массасы 2250 кг-нан кем азаматтық әуе кемесімен болған авиациялық оқиға кезінде ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды іске асыру қажет болған кезде алдын ала есеп жасалуы мүмкін.

Ұшуға жарамдылық мәселелерін немесе комиссияның пікірінше, төменде көрсетілген мемлекеттер үшін қызығушылық тудыратын мәселелерді қозғаған кезде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым алдын ала есеп жібереді:

1) тіркеу мемлекетіне;
2) пайдаланушы мемлекетке;
3) әзірлеуші мемлекетке;
4) жасаушы мемлекетке;
5) тергеп-тексеру мәселелері бойынша ақпаратты, негізгі жабдықты немесе сарапшыларды ұсынған кез келген мемлекетке беріледі.

129. Алдын ала есеп тиісті мемлекеттерге және Халықаралық азаматтық авиация ұйымына ИКАО-ның жұмыс тілдерінің бірінде ұсынылады.

130. Болашақта авиациялық оқиғалардың немесе оқыс оқиғалардың алдын алу мүддесінде алдын ала есеп авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның ресми сайтында жарияланады.

131. Комиссия алдын ала есепте нақты ақпаратты, авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру барысы туралы мәліметтерді және қажет болған жағдайда ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдарды қамтиды. Алдын ала есепке енгізілетін нақты ақпарат пен мәліметтердің көлемі және алдын ала есепті жариялау мерзімдері туралы шешімді Комиссия төрағасы қабылдайды.

132. Егер тергеп-тексеру барысында авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалардың алдын алу бойынша жедел шаралар қабылдау үшін пайдалы болуы мүмкін ақпарат алынса, мұндай ақпаратты авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым басқа мемлекеттерге береді.

11-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есепті дайындау және шығару

133. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссия жұмысының қорытынды құжаты комиссия қол қойған тергеп-тексеру нәтижелері жөніндегі түпкілікті есеп болып табылады, ол кіші комиссиялар мен жұмыс топтарының материалдарын (бар болса), зерттеу нәтижелерін, сондай-ақ комиссия иелігіндегі басқа да ақпаратты ескере отырып жасалады.
Авиациялық оқиға мен оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есептің нысаны осы Қағидаларға 8-қосымшада айқындалған.

134. Қосымша материалдар авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны талдауға қатысы бар жағдайда түпкілікті есепке енгізіледі. Мұндай талдауға қатысы жоқ жазбалардың бөліктері жария етілмейді.

135. Түпкілікті есептің жобасын комиссия дайындайды және Комиссия отырысында қарайды.

Мазмұнымен келіскен кезде түпкілікті есепке комиссияның барлық мүшелері қол қояды.

Мазмұны бойынша келіспеушіліктер туындаған кезде түпкілікті есеп комиссия төрағасы ұсынатын редакцияда дайындалады.

Түпкілікті есептің мазмұнымен немесе қорытындыларымен келіспеген Комиссия мүшесі мүмкіндігінше қысқа мерзімде, бірақ комиссия отырысы өткізілген күннен бастап 3 жұмыс күнінен кешіктірмей комиссияға өзінің ойын жазбаша түрде ұсынады.

Ерекше пікірде келіспеушіліктің нақты себептері және олардың негіздемесі, сондай-ақ ұсынылған тұжырымдар көрсетіледі. Ерекше пікір комиссия отырысында қаралады және ол бойынша комиссия төрағасының дәлелді қорытындысы дайындалады.

Қорытынды есепке төраға және Комиссияның барлық мүшелері қол қояды.

136. Егер қарау нәтижесінде ерекше пікір ескерілмесе, оны ұсынған комиссия мүшесі "Ерекше пікірмен" деген белгімен түпкілікті есепке қол қояды.

Ерекше пікір ол бойынша дәлелді қорытындымен бірге түпкілікті есепке қоса беріледі және оның ажырамас бөлігі болып табылады.

Осындай тәртіп кіші комиссиялар мен жұмыс топтарының есептерін жасау және қол қою кезінде сақталады.

137. Комиссияның барлық мүшелері қол қойған, елеулі және негізделген ескертулер енгізу ұсынысымен түпкілікті есептің жобасын комиссияның төрағасы ресми ілеспе хатпен неғұрлым ыңғайлы және жылдам байланыс құралы арқылы жібереді:

1) тіркеу мемлекетіне;
2) пайдаланушы мемлекетке;
3) әзірлеуші мемлекетке;
4) жасаушы мемлекетке;
5) тергеп-тексеруге қатысқан кез келген мемлекетке беріледі.

138. Түпкілікті есептің жобасын пайдаланушы мемлекетіне жіберген кезде комиссия төрағасы осы мемлекеттің уәкілетті өкілі арқылы түпкілікті есептің жобасының данасын пайдаланушының түпкілікті есептің жобасы бойынша ескертулер беру мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында пайдаланушыға жібереді.

139. Түпкілікті есептің жобасын әзірлеуші мемлекетке немесе жасаушы мемлекетке жіберген кезде комиссия төрағасы осы мемлекеттердің уәкілетті өкілдері арқылы түпкілікті есептің жобасының данасын олардың түпкілікті есептің жобасы бойынша ескертулер беру мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында әуе кемесінің үлгісін құрастыруға және түпкілікті құрастыруға жауапты ұйымдарға жібереді.

140. Мемлекеттердің түпкілікті есеп жобасын қарау мерзімі ілеспе хат жіберілген күннен бастап күнтізбелік 30 күнді құрайды. Ескертулерді (түсініктемелерді) беру мерзімін, егер мемлекеттер осындай өтінішпен жүгінген болса, Комиссия төрағасы күнтізбелік 60 күнге дейін ұзарта алады. Егер комиссияның төрағасы мұндай ұзартуды негізді және қажет деп танитын болса, мемлекеттерден келіп түскен сұрау негізінде Комиссия төрағасының шешімі бойынша мерзімді күнтізбелік 60 күннен артық одан әрі ұзартуға болады.

Мемлекеттердің ескертулерін Комиссия қарайды, ол не алынған ескертулерді енгізу үшін түпкілікті есептің жобасына өзгерістер енгізеді не ескертулерді ұсынған мемлекеттің қалауы бойынша түпкілікті есепке ескертулерді қоса береді.

141. Комиссияның түпкілікті есепке қол қойған күні тергеп-тексеру аяқталған күн болып есептеледі.

142. Комиссия қол қойған қорытынды есепке мынадай материалдар қоса беріледі:

1) Комиссия тағайындау туралы бұйрықтың көшірмесі;

2) авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабарлама;

3) алдын ала есеп (бар болса);

4) борттық өздігінен жазғыштардың, өзге де ақпарат тасығыштардың және тергеп-тексеру кезінде пайдаланылған объективті бақылаудың басқа да құралдарының жазбаларын талдау нәтижелері;

5) жүргізілген зерттеулердің нәтижелері және сараптамалық қорытындылар;

6) ұшуды ұйымдастыруға, орындауға, қамтамасыз етуге немесе оған қызмет көрсетуге қатысқан лауазымды тұлғалардан, сондай-ақ авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның куәгерлерінен алынған мәліметтер (түсіндірмелер);

7) комиссия отырыстарының хаттамалары;

8) кіші комиссиялар мен жұмыс топтарының есептері (бар болса);

9) комиссияның кез келген мүшесінің бастамасы бойынша материалдар (құжаттар);

10) Комиссия төрағасының шешімі бойынша басқа да материалдар.

143. Қосымшалары бар түпкілікті есеп авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру ісіне бір данада ресімделеді және авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым қағаз және цифрлық жеткізгіште тұрақты сақтауға жатады.

144. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым комиссия түпкілікті есепке қол қойған сәттен бастап 10 жұмыс күні ішінде оның цифрлық көшірмесін жібереді:

1) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға;

2) әуе кемесін пайдаланушыға (иесіне);

3) тіркеу мемлекетіне;

4) пайдаланушы мемлекетке;

5) әзірлеуші мемлекетке;

6) жасаушы мемлекетке;

7) тергеп-тексеруге қатысқан кез келген мемлекетке;

8) тиісті ақпаратты, негізгі жабдықты және сарапшыларды ұсынған кез келген мемлекетке;

9) азаматтары қаза тапқан немесе ауыр дене жарақатын алған кез келген мемлекетке;

10) МАК;

11) ИКАО (авиациялық оқиға немесе ең жоғары салмағы 5700 кг асатын әуе кемесімен ауыр авиациялық оқыс оқиға болған жағдайда).

145. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есепті авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым тергеп-тексеру аяқталғаннан кейін қысқа мерзімде жариялайды.

Авиациялық оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есеп оған қол қойылған күннен бастап 10 жұмыс күнінен кешіктірілмей жарияланады.

Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есеп авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның ресми сайтында жарияланады.

146. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым авиациялық оқиға болған күннен бастап 12 ай ішінде түпкілікті есепті жариялау мүмкін болмаған кезде ресми сайтта ұшу қауіпсіздігіне қатысты туындаған кез келген мәселелер туралы ақпаратты қоса алғанда, тергеп-тексеру барысы баяндалған жыл сайынғы аралық хабарламаны жариялайды.

Авиациялық оқыс оқиғаны тергеп-тексеру кезінде аралық хабарлама жарияланбайды.

12-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді қайта бастау

147. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны аяқталған тергеп-тексеру авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның мән-жайларына қатысты жаңа маңызды фактілер анықталған (немесе ұсынылған) жағдайда қайта басталады. Тергеп-тексеруді қайта бастау туралы шешімді комиссияны құрған азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органның лауазымды адамымен келісім бойынша авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның басшысы қабылдайды.

148. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруді қайта бастау туралы өтініш авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға жазбаша түрде беріледі.

Өтініште бұрын қаралмаған жаңа фактілер және осы фактілердің комиссия жұмысының барысында анықталмауының себептері, сондай-ақ Комиссияның қорытындыларының қате екенін куәландыратын дәлелдемелер көрсетіледі.

Өтінішке жаңа фактілерді негіздейтін құжаттар мен есептер немесе зерттеу нәтижелері қоса беріледі.

149. Егер хабар-ошарсыз кетті деп есептелген әуе кемесі анықталса, тергеп-тексеру қайта басталады.

13-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруге қатысты жазбаларды қорғау

150. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру барысы туралы ақпарат тергеп-тексеру аяқталғанға дейін басқа тұлғаларға жария етілмейді.

Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге жатпайтын мақсаттарда пайдалануға жатпайды, мынадай ақпарат:

1) борттық өздігінен жазғыштардың жазбалары және визуалды жағдайдағы борттық тіркеушілердің жазбалары, сондай-ақ мұндай жазбалардың кез келген толық жазылуы;

2) тергеу барысында алынған адамдардың барлық өтініштері;

3) әуе кемесін дайындауға, орындауға, ұшуды қамтамасыз етуге және пайдалануға қатысы бар адамдар арасындағы барлық хат-хабарлар;

4) авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға қатысушы тұлғаларға қатысты комиссия алған медициналық немесе құпия мәліметтер;

5) аэронавигациялық қызмет көрсетуді жеткізушілердің жазбаларын жазу және мағынасын ашу;

6) сөйлеу, бейне және өзге де ақпаратты тіркеудің жерүсті құралдарының жазбаларын жазу және мағынасын ашу;

7) тексеру барысында Комиссия алған түсіндірме жазбалар, сауалнама хаттамалары, адамдардың өтініштері;

8) ақпаратты талдау кезінде Комиссия мүшелері, комиссия жұмысына тартылатын адамдар, сондай-ақ шетелдік тергеп-тексеруге қатысушылар (уәкілетті өкілдер мен кеңесшілер), борттық өздігінен жазғыштардың жазбаларын қоса алғанда, білдірген пікірлер;

9) авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есептің жобасы.

Осы тармақта көрсетілген ақпарат авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны талдауға қатысы болған жағдайда ғана түпкілікті есепке енгізіледі немесе оған қоса беріледі. Мұндай талдауға қатысы жоқ жазбалардың бөліктері жарияланбайды.

151. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің барлық қатысушылары авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға тартылған адамдардың тегін жария етпейді.

152. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің барлық қатысушылары тергеп-тексеру барысы туралы және алынған деректер туралы ақпаратты таратпайды және Комиссия төрағасының немесе комиссияны тағайындаған азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган басшысының рұқсаты болған жағдайларды қоспағанда, ешқандай түсініктеме бермейді. Ешқандай жағдайда бұл ақпаратты тергеп-тексеру процесіне зиян келтірмеу үшін рұқсат етілмеген адамдармен берілмейді немесе талқыланбайды. Тергеп-тексеруге қатысушылар авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның мән-жайларына қатысты ақпаратты өз ұйымдары үшін ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды немесе ұшу қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-қимылдарды әзірлеу мақсатында пайдалана алады.

153. Комиссияның ақпаратпен жұмысы төлнұсқалармен (көшірмелермен) жүзеге асырылуы мүмкін. Осы жазбаларды авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге жатпайтын мақсаттарда пайдалану туралы шешім қабылдаған кезде мұндай жазбаларды беру туралы сұрау салулар авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияға немесе уәкілетті ұйымға емес, олардың бастапқы көздеріне (иелеріне) жіберіледі.

154. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала немесе түпкілікті есеп, сондай-ақ олардың кез келген бөліктері:

1) нормативтік немесе нормативтік емес құқықтық актілер болып табылмайды;

2) бақылау (қадағалау) іс-шарасының нәтижесі болып табылмайды;

3) кінәні немесе жауапкершілікті белгілеу ретінде түсіндірілмейді;

4) қылмыстық, азаматтық, әкімшілік, тәртіптік немесе өзге де талқылауда дәлел ретінде пайдаланылмайды.

14-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды жіктеу және есепке алу

155. Авиациялық оқиғалар туындаған салдардың ауырлығына қарай мыналарға бөлінеді:

1) адам шығынымен болған авиациялық оқиғалар (апаттар);

2) адам шығынынсыз авиациялық оқиғалар (авариялар);

3) елеулі оқыс оқиға;

4) оқыс оқиға.

156. Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерімен тергеп-тексеруге жататын авиациялық оқиғаларды авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым есепке алады.

Авиациялық оқиғаларды есепке алуды әуе кемелерін пайдаланушылар (иелері) және азаматтық авиация ұйымдары да өз құзыреті шегінде жүзеге асырады.

157. Авиациялық оқиғаны жіктеу жөніндегі түпкілікті шешімді оның мән-жайларына, зардаптардың сипаты мен ауырлығына, сондай-ақ тергеп-тексеруге жататын, бірақ олармен шектелмейтін тізбеге жатқызылған оқиғаларды қоса алғанда, оқиғаның бастапқы жіктелуіне қарамастан, авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым ғана қабылдайды.

158. Екі немесе бірнеше әуе кемелерінің соқтығысуы (жақындасуы) туындаған салдарға сәйкес әрбір әуе кемесі үшін жіктеледі және есепке алынады, ал бір оқиға ретінде тексеріледі. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру нәтижелері бойынша жалпы түпкілікті есеп ресімделеді.

159. Авиациялық оқиғаларды есепке алу мыналарды қамтиды:

1) болған авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалардың саны, олардың жіктелуі және себептері (бар болса);

2) ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі ұсынымдар.

15-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы деректерді ұсыну

160. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы ақпарат жинауға жәрдемдесу мақсатында авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесін құрады.

161. Азаматтық авиацияны пайдаланушылар мен ұйымдар авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға есепті кезеңнен кейінгі айдың 10-күніне тоқсан сайын ұшу қауіпсіздігі бойынша талдау материалдарын, сондай-ақ келесі жылдың 10 қаңтарына өткен жылғы талдауды ұсынады.

162. Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган, авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым, азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым, азаматтық авиацияны пайдаланушылар мен ұйымдар болашақта авиациялық оқиғалардың алдын алу мақсатында ерікті қатынастарды пайдаланады.

163. Авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесі жазаны қолдануға бағдарланбаған және авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің мақсаты болашақта авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалардың алдын алу болып табылатындығына байланысты хабарламалардың құпиялылығын және ақпарат көздерін қорғауды көздейді.

Авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесі жаза қолдануға бағытталмаған және хабарламаның құпия болуын және ақпарат көздерін қорғауды көздейді, себебі авиациялық оқыс оқиғаны тергеп-тексеру мақсаты оқиға себебін анықтауға және келешекте оны болдырмау бойынша шаралар қабылдау болып табылады. Қазақстан Республикасы азаматының ар-намысы мен қадір-қасиетіне нұқсан келетін немесе оның заңды мүдделеріне зиян келтіретін авиациялық оқиғалар туралы ұсынылған деректерде түскен дербес деректері мен жеке өмірі жөніндегі мәліметтерді, осы азаматтың өз келісімінсіз, дерекқорға енгізілмейді және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, қолжетімділігі шектеулі ақпарат болып табылады.

164. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның барлық тұлғаларына ұшу қауіпсіздігіне теріс әсер етуі мүмкін оқиғалар туралы ақпаратты ерікті түрде ұсынуға жәрдемдесу және көтермелеу ұсынылады.

165. Авиациялық оқиғалар туралы ұсынылған деректерді қабылдау, оларды талдау және ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге теріс әсер ететін қауіпті факторларды жою жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу үшін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымда және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымда, сондай-ақ азаматтық авиация кәсіпорындары мен ұйымдарында міндетті және ерікті ұсыну жүйесінің жұмыс істеуіне жауапты лауазымды тұлғалар тағайындалады, жинауды, бағалауды, өңдеуді қоса алғанда, авиациялық оқиғалар туралы деректер, авиациялық оқиғалар туралы толық ақпаратты талдау және сақтау.

166. Кәсіпорындар мен ұйымдардағы авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесінің талаптарын орындау тәртібі олардың ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі нұсқаулықтарында регламенттеледі.

167. Авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесі арқылы ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы ақпарат қабылданады.

168. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы деректерді Қазақстан Республикасының кез келген жеке немесе заңды тұлғалары бере алады.

169. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы хабарлама жазбаша немесе ауызша нысанда мынадай тәсілдермен беріледі:

1) пошта байланысы арқылы;

2) электрондық пошта мекенжайына;

3) арнайы пошта жәшігі арқылы;

4) телефон немесе факсимильді байланыс арқылы;

5) авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның өкілдеріне жеке өзі жүгінген кезде.

170. Жіберуші туралы мәліметтерді көрсетпей келіп түскен хабарламалар (анонимді хабарламалар) назарға алынады және тіркеледі.

171. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы хабарлама келіп түскен кезде авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым хабарламаны есепке алуды және бастапқы өңдеуді жүзеге асырады.

Бастапқы өңдеу нәтижелері бойынша ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі нақты немесе ықтимал кемшіліктер туралы мәліметтер кейіннен қарау және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзырет шегінде тиісті шараларды қабылдау үшін ҚР МЖӘ, ҚР ІІМ не ҚР ҰҚК мекенжайына жіберіледі.

172. Алынған хабарламаларды авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілері қарайды және анықталған қауіпті факторды жою жөнінде шаралар әзірленеді.

173. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым алған авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесінің жұмыс нәтижелері туралы ақпарат авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның ресми сайтында орналастырылады, ұшу қауіпсіздігінің жай-күйіне жылдық және жартыжылдық талдауларға енгізіледі және Қазақстан Республикасының барлық жеке және заңды тұлғаларына қолжетімді.

3-тарау. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру функцияларын жүзеге асыратын авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның қызметшілеріне қойылатын біліктілік талаптары

1-параграф. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы

174. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалады және қызметтен босатылады.

175. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы лауазымына азаматтық авиация саласында жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар адам тағайындалады.

176. Жұмыс тәжірибесі мынадай талаптардың біріне сәйкес келуі керек:

1) азаматтық авиация саласында ұшу қауіпсіздігін, авиациялық қауіпсіздікті, әуе кемелері мен авиациялық қозғалтқыштарды техникалық пайдалану мен жөндеуді қамтамасыз ету, ұшуды ұйымдастыру және жүргізу, басшылық лауазымдарда кемінде 3 жыл жұмыс өтілі болған кезде қозғалысқа қызмет көрсету жөніндегі лауазымдарда кемінде 8 жыл жұмыс өтілі;

2) авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру органдарында не азаматтық авиация саласындағы реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын ведомстволарда, оның ішінде Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласының тұрақты дамуын, ұшу қауіпсіздігін және авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын квазимемлекеттік сектор субъектілерінде басшы лауазымдарда жұмыс өтілі 3 жылдан кем емес болған кезде кемінде 6 жыл жұмыс өтілі.

177. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру саласында кәсіби даярлыққа ие болуға, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласындағы заңнамасын, сондай-ақ ИКАО-ның халықаралық стандарттары мен ұсынылатын практикасын білуге, тергеп-тексеру жөніндегі комиссиялардың жұмысын ұйымдастыру мен үйлестірудің практикалық тәжірибесіне ие болуға тиіс.

178. Бірінші басшы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда таралуы шектеулі мәліметтерге рұқсат беру жөніндегі талаптарға сәйкес келуге тиіс.

2-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру мәселелеріне жетекшілік ететін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысының орынбасары

179. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым бірінші басшысының орынбасары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалады және қызметтен босатылады.

180. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым бірінші басшысының орынбасары лауазымына азаматтық авиация саласында жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар адам тағайындалады.

181. Жұмыс тәжірибесі мынадай талаптардың біріне сәйкес келуі керек:

1) азаматтық авиация саласында ұшу қауіпсіздігін, авиациялық қауіпсіздікті, әуе кемелері мен авиациялық қозғалтқыштарды техникалық пайдалану мен жөндеуді қамтамасыз ету, ұшуды ұйымдастыру және жүргізу, әуежай қызметін ұйымдастыру басшылық лауазымдарда кемінде 2 жыл жұмыс өтілі болған кезде қозғалысқа қызмет көрсету жөніндегі лауазымдарда кемінде 6 жыл жұмыс өтілі;

2) авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру органдарында не азаматтық авиация саласындағы реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын ведомстволарда, оның ішінде Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласының тұрақты дамуын, ұшу қауіпсіздігін және авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын квазимемлекеттік сектор субъектілерінде басшы лауазымдарда жұмыс өтілі 2 жылдан кем емес болған кезде кемінде 4 жыл жұмыс өтілі.

182. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйым бірінші басшысының орынбасары авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру саласында кәсіптік даярлыққа ие болуға, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласындағы заңнамасын, сондай-ақ ИКАО-ның халықаралық стандарттары мен ұсынылатын практикасын білуге тиіс.

183. Бірінші басшының орынбасары Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда таралуы шектеулі мәліметтерге рұқсат беру жөніндегі талаптарға сәйкес келуге тиіс.

3-параграф. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл

184. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалады және қызметтен босатылады.

185. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл лауазымына әуе кемелерін ұшу арқылы пайдалану, әуе қозғалысына қызмет көрсету және ұшуларды аэронавигациялық қамтамасыз ету, ұшу аппараттары мен қозғалтқыштарын техникалық пайдалану, авиациялық техника және технологиялар, авиациялық және радиоэлектрондық жабдықтарды техникалық пайдалану, әуежай қызметін ұйымдастыру мамандығы бойынша азаматтық авиация саласында немесе құқықтану мамандығы бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар адам тағайындалады.

186. Жұмыс тәжірибесі мынадай талаптардың біріне сәйкес келуі керек:

1) әуе кемелері мен авиациялық қозғалтқыштарды техникалық пайдалану және жөндеу, ұшуларды ұйымдастыру және өндіру, әуе қозғалысына қызмет көрсету, авиациялық медицина, авиациялық қауіпсіздік саласында кемінде 3 жыл жұмыс өтілі болған кезде, азаматтық авиация саласындағы жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес, сондай-ақ ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге адам факторының психоэмоционалдық жай-күйіне талдау жүргізу және әсерін бағалау;

187. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру саласында кәсіптік даярлыққа ие болуға, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация және авиациялық медицина саласындағы заңнамасын, сондай-ақ ИКАО-ның халықаралық стандарттары мен ұсынылатын практикасын білуге тиіс.

188. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда таралуы шектеулі мәліметтерге рұқсат беру жөніндегі талаптарға сәйкес келуге тиіс.

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
1-қосымша

Хабар беру міндетті болып табылатын авиациялық оқиғалар санаты

1) планердің күшсіз элементтерінің герметикалығын бұза отырып немесе бөлшектердің бөлінуімен бұзылуына немесе зақымдалуына жол берілмейді. Аэродинамикалық басқару беттерін, пилондарды, қозғалтқыштарды ілу тораптарын бүлінуі немесе зақымдануы;

2) әуе кемесінің кеңістіктік жай-күйін көзбен шолып айқындау мүмкін кстігіне әкеп соғатын экипаж кабинасының шынылануының зақымдануы немесе мөлдірлігінің бүлінуі;

3) ұшуда ашу үшін көзделмеген капоттарды, иллюминаторларды (терезелерді), жолаушылар және (немесе) жүк есіктерін (люктерді), траптарды ұшуда жыртып алу немесе ашу;

4) әуе винтінің қалақшасын бұзу (жұлыну);

5) көтергіш немесе рульдік бұранда, қисаю автоматы, көтергіш втулкасы немесе рульдік бұранда элементтерін бұзу (тікұшақтар үшін);

6) ұшу кезінде қозғалтқышты өшіру (өзін-өзі өшіру) ;

7) қозғалтқыштың, қосалқы күш қондырғысының локализацияланған немесе локализацияланбаған бұзылуы;

8) ұшуда қозғалтқышты іске қоспау;

9) беріліс қорабының бұзылуы немесе ажыратылуы, желдеткіш қондырғысының бұзылуы, редуктордың бұзылуы;

10) ұшуды пайдалану жөніндегі басшылықта көзделмеген ұшуда тартым реверсін қосу (әуе винттерін тіректен алу) ;

11) ұшуды пайдалану жөніндегі басшылықта көзделген шаралармен жойылмайтын отынды өндірмеу;

12) отынның шығынын, мөлшерін және (немесе) ұшуда отынның ағуын өлшеу жүйесінің отынның шығынын немесе қалдығын анықтауға мүмкіндік бермейтін істен шығуы;

13) авариялық (резервтік) жүйеден бір немесе одан да көп шасси тіректерін шығармау, жиналған шассимен қону;

14) шассидің амортизациялық тіректерінің, тіректердің, арбалардың, жүгірме шассидің элементтерін бұзу;

15) қону (ұшу) кезінде негізгі тежеу жүйесінің істен шығуы;

16) негізгі шасси тіректерінің барлық доңғалақ шиналарының бұзылуы. Шассидің алдыңғы тірегінің екі дөңгелегіндегі шиналардың бұзылуы. Қозғалтқыштың зақымдалуына әкелетін доңғалақ шинасының бұзылуы;

17) кептелу, рульдік беттердің талап етілетін бұрышқа ауытқуының мүмкін еместігі;

18) рульдік беттердің бір немесе одан да көп секцияларын флюгирлеу немесе өздігінен ауытқу;

19) басқару сымдарын бұзу немесе ажырату;

20) басқару органдарынан рульдік беттерге берудің берілу қатынасының өзгермеуі, өздігінен немесе қате өзгеруі;

21) биіктік рулінің немесе бағыт рулінің ауытқу бұрыштарының толық диапазонын шектемеу немесе қалпына келтірмеу. Әуе кемесінің басқару әсеріне қалыпты реакциясының бұзылуы;

22) тоқтатылған рульдермен ұшу;

23) күштердің рұқсат етілмеген ұлғаюы (азаюы), басқару органдарында қайта орнын толтыру;

24) гидро күшейту мүмкіндігінің болмауы (рульдік беттерді безбустерлі басқаруға көшу);

25) қанат механизациясын өздігінен шығару немесе жинау (қанатшалар, жабын, көтеру күшін сөндіргіштер (спойлерлерді), интерцепторлар, қалқаншалар);

26) тұрақтандырғыштың өздігінен ауытқуы, флюгирленуі;

27) аспаптар бойынша ұшу қағидаларына жіберілген әуе кемесіндегі авиажижиектер бойынша кеңістіктік жағдайды айқындаудың мүмкінностьстігі;

28) аспаптар бойынша ұшу қағидаларына жіберілген әуе кемесінде ұшудың салыстырмалы биіктігін, аспаптық немесе шынайы ұшу жылдамдығын айқындаудың мүмкінностьстігі;

29) аспаптар бойынша ұшу қағидаларына жіберілген әуе кемесінде борттық пилотаждық-навигациялық жабдықты пайдалана отырып, ұшудың ағымдағы орнын немесе бағытын айқындаудың мүмкінностьстігі;

30) ұшу кезінде радиобайланыстың жоғалуы;

31) кеңістіктік немесе навигациялық бағдарлаудың жоғалуы;

32) екі немесе одан да көп гидрожүйелердегі қысымның төмендеуі (ұшақтар үшін). Бір немесе одан да көп гидравликалық жүйелердегі қысымның төмендеуі (тікұшақтар үшін);

33) әуе кемесін токтан ажырату. Тұрақты немесе айнымалы токтың апаттық қуатына ауысу;

34) ұшу немесе қону кезінде ауа райының пайдалану минимумын бұзу;

35) қозғалтқыштың немесе жүйелердің кем дегенде біреуінің істен шығуына әкеп соққан әуе кемесінің ұшудағы атмосфералық электр разрядымен зақымдануы;

36) әуе кемесінің бұршақпен зақымдануы;

37) мұзданған әуе кемесінің ұшып шығуы, ұшуға шығарылуы;

38) әуе кемесінің герметикаланбауы, түтіннің пайда болуы, магистральдардан ыстық ауаның ағуы, гермокабинадағы ауа температурасының өзгеруі, гермокабинаға ауаның берілуінің төмендеуі, қысымның төмендеуі немесе авариялық оттегі жабдығын шұғыл төмендету немесе пайдалану қажеттілігіне әкеп соққан гермокабиналарды қайта үрлеу;

39) әуе кемесіндегі өрт және (немесе) өрт. Қозғалтқыштың, қосалқы электр станциясының өрті;

40) жол берілмейтін тербелістердің пайда болуы; "флаттер", "жер резонансы", "шимми" типті автокерулердің пайда болуы;

41) ең төменгі жабдықтар тізбесіне кірмейтін істен шығулар болған кезде әуе кемесінің ұшып шығуы (Minimum Equipment List – MEL);

42) аяқталмаған техникалық қызмет көрсетумен әуе кемесін ұшуға шығару;

43) әуе кемесіне осы әуе кемесіне арналған кондиционерленбеген немесе арналмаған жанар-жағармай материалдарын құю;

44) ұшуды пайдалану жөніндегі басшылық белгілеген орталықтандырудың шекті мәндерінің бұзылуына әкеп соққан жүктердің ұшуда орын ауыстыруы;

45) әуе қозғалысына қызмет көрсету органының келісімінсіз берілген ұшу биіктігі мен бағытын өзгерту;

46) аспаптар бойынша ұшу қағидалары бойынша ұшу кезінде қауіпсіз ұшу биіктігін бұзу, жермен соқтығысу немесе кедергілер қаупі;

47) ұшуды пайдалану жөніндегі Басшылықтың талаптарына сәйкес келмейтін конфигурациясы бар әуе кемесінің ұшуы, ұшуы немесе қонуы (істен шығу жағдайларын қоспағанда);

48) ұшуды пайдалану жөніндегі басшылық белгілеген қайта тиеу, шабуыл бұрышы бойынша пайдалану шектеулерінен шығу;

49) аспаптық жылдамдық, Мах саны, көтергіш винттің айналымы, тікұшақтың айналуының бұрыштық жылдамдығы бойынша кезекті ұшу алдында әуе кемесін әзірлеуші белгілеген жұмыстар кешенін жүргізбей әуе кемесін одан әрі пайдалануға жол бермейтін шамаға және (немесе) істен шығу жағдайында болған пайдалану шектеулерінен шығу;

50) ұшу кезінде басқаруды жоғалту, күрделі (ерекше) кеңістіктік жағдайға түсу. Ұшақты тоқтату. Тікұшақтың құйынды сақина режиміне енуі;

51) ұшуды пайдалану жөніндегі басшылық талап ететін ұшу сипаттамаларына ұшу кезінде ұшып көтерілу кезінде немесе биіктікке көтерілудің бастапқы учаскесінде қол жеткізбеу;

52) әуе кемелерінің белгіленгеннен аз аралықтарға жақындауы, әуе кемелерінің қауіпті жақындауы;

53) ұшу-қону жолағында, такси жолдарында, перрондарда, қону алаңдарында жердегі кедергілермен, адамдармен немесе көлік құралдарымен соқтығысу немесе соқтығысу қаупі;

54) рульдеу немесе сүйреу кезінде ұшу-қону жолағынан, такси жолынан немесе перроннан түсу;

55) әуе кемесінің жер бойынша бақыланбайтын қозғалысы;

56) ұшып көтерілу немесе қону кезінде фюзеляжбен, қанатпен, қозғалтқыш капотымен, бұранда қалақшасымен, құйрық өкшесімен жерге тигізу;

57) қонуға қайта кіруді орындауға мүмкіндік бермейтін жағдайлар;

58) алдын ала орнатылмаған немесе жұмыс істемейтін ұшу-қону жолағынан қону немесе ұшу. Такси жолына ұшу немесе қону (келісілген ұшу немесе қонуды қоспағанда). Жабық немесе бос емес ұшу-қону жолағынан, такси жолынан немесе тағайындалмаған ұшу-қону жолағынан үзілген ұшу (үзілген қону);

59) ұшу-қону жолағының (қону алаңының) шекарасынан тыс қону, ұшып көтерілу немесе қону кезінде оның шегінен тыс домалату;

60) шассидің алдыңғы немесе құйрық тірегіне алдын ала қону. Авиациялық оқиға ретінде жіктелмейтін әуе кемесінің зақымдануымен қону;

61) ұшу экипажы мүшесінің ұшу кезінде жұмыс қабілеттілігін жоғалтуы (өз функцияларын орындай алмауы);

62) мас күйінде (алкогольдік, есірткілік немесе өзге де уытты) болған ұшу экипажының мүшесін әуе кемесін басқару;

63) ұшу кезінде экипаж мүшелеріне немесе жолаушыларға уытты, радиациялық және басқа да зақымдаушы факторлардың әсер етуі, оларға стационарлық жағдайларда медициналық көмек көрсету қажеттілігіне әкеп соқтырған;

64) сыртқы аспада тасымалданатын жүкті немесе әуе кемесінің сыртқы жағынан тасымалданатын басқа жүкті өздігінен, байқаусызда немесе авариялық шара ретінде қасақана төгу. Сыртқы аспалы кабельдік жүйенің үзілуі;

65) радиобайланыстың, бағдарлаудың жоғалуына әкеп соққан немесе белгіленген пайдалану минимумынан төмен қонуға себеп болған әуе кемесінің ұшуын қамтамасыз ету кезінде жер үсті жабдығының істен шығуы;

66) экипажды және (немесе) жолаушыларды әуе кемесінен авариялық эвакуациялауды жүргізуге байланысты оқиғалар;

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
2-қосымша

Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның тергеп-тексеруіне жататын азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқыс оқиғалардың тізбесі

Деректерді міндетті түрде ұсыну жүйесі арқылы хабарлауға және тергеп-тексеруге жататын елеулі оқыс оқиғаларға мынадай санаттағы оқиғалар жатады:

1. Соқтығысуды немесе қауіпті жағдайды болдырмау үшін жалтару маневрін орындау немесе жалтару жөнінде орынды әрекеттерді жасау талап етілетін қауіпті жақындасулары.

2. Әуе кемелерінің жердегі соқтығысуы авиациялық оқиғалар ретінде жіктелмейді.

3. Жарамды ӘК жерге соғылуын болдырмауға мүмкіндік берген жағдай. Жердегі кедергілердің (діңгек, құбыр, антенна, электр беру желілері, ағаштар, рельефтің жергілікті көтерілуі және т.б.) ӘК конструкциясының кез келген элементімен жанасуы сияқты.

4. Жабық немесе бос емес ҰҚЖ, РЖ* немесе соған арналмаған ҰҚЖ тоқтатылған ұшып көтерілулер.

5. Жабық немесе бос емес ҰҚЖ, РЖ* немесе соған арналмаған ҰҚЖ ұшып көтерулер.

6. Жабық немесе бос емес ҰҚЖ, РЖ* немесе соған арналмаған ҰҚЖ қону немесе қонуды орындауға әрекет жасау.

Ескертпе: *Тікұшақтардың рұқсат етілген ұшуларын қоспағанда.

7. Авиациялық оқиға ретінде жіктелмеген, нәтижесінде тек қаптамасы ғана зақымданған шасси тіреуінің жиналуы немесе жиналған шассилермен қону, әуе кемесін шамалы жөндеуден немесе жамау орнатқаннан кейін толық қалпына келтіру үшін келесі одан да ауқымды жөндеу орнына ұшу орындауға қауіпсіз шығаруға болған жағдайда.

8. Қону кезінде қанат ұшымен, қозғалтқыштың гондоласымен немесе әуе кемесінің кез келген басқа бөлігімен жанасу, бұл авиациялық оқиға ретінде жіктелмеген жағдайларда.

9. Ұшып көтерілу немесе биіктіктің бастапқы учаскесіне көтерілуі кезінде екпін алу барысында қажетті сипаттамаларға әуе кемесінің қол жеткізу қабілетсіздігі.

10. Экипаж кабинасында, жолаушылар салонында, жүк қоятын бөліктерде өрттің шығуы немесе қозғалтқыштың өртенуі және түтін пайда болған жағдайлар, тіпті мұндай өрттер өрт сөндіргіштердің көмегімен сөндірілсе де.

11. Ұшу экипаж мүшелерінің апаттық оттегін пайдалану қажет болған жағдайлар.

12. Ұшуда әуе кемесінің басқаруын жоғалту немесе күрделі (ерекше) кеңістіктік жағдайға түсу жағдайлары. Оның ішінде:

1) ұшақты тоқтату;

2) тікұшақтың құйынды сақина режиміне түсуі.

13. Авиациялық оқиғалар ретінде жіктелмейтін қозғалтқыштардың локализацияланбаған істен шығуын қоса алғанда, әуе кемесі конструкциясының бұзылуы немесе қозғалтқыштың бұзылуы жағдайлары. Олар:

1) әуе кемесінің одан әрі зақымдануына әкеп соқпайтын қозғалтқыш капотын (желдеткішін немесе негізгі контурын) немесе реверсивті құрылғы элементтерін жоғалту;

2) компрессордың немесе турбина қалақшалары немесе қозғалтқыштың басқа да ішкі элементтері қозғалтқыштың түтін шығаратын түтігі арқылы шығаруға қатысты оқиғалар;

3) конструкцияның немесе жүйелердің басқа элементтерінің қатты зақымдануына алып келмейтін радиолокатор ағыстатқышының бүлінуі немесе жоғалуы, ұшу кезінде есіктердің, люктердің, сатылардың, капоттардың немесе ағыстатқыштардың жұлынуы немесе ашылуы;

4) конфигурациядан ауытқу тізіміне (CDL) сәйкес ұшып шығуға рұқсат берілетін жалғасқанатшаның, қанат алдының немесе көтеру күшін арттыратын басқа құрылғылардың, қанат шеттерінің және тағы басқаның қиралуы немесе жоғалуы;

5) басқарудың аэродинамикалық үстіңгі беті, пилондар және қозғалтқыштар жоғалтылмай ілмектері тораптарының бұзылуы немесе ажыратылуы;

6) тірек немесе рульдік бұрандалар элементтерінің, тірек немесе рульдік бұранда төлкесінің, редуктордың (тікұшақтарға арналған) бүлінуі және зақымдануы;

7) трансмиссияның (тікұшақтарға арналған) бүлінуі немесе ажыратылуы;

8) сыртқы аспаның үзілуі немесе жүкті өздігінен түсуі;

9) нәтижесінде конструкция беріктігі бұзылатын, техникалық немесе ұшу сипаттамалары нашарлайтын басқа да жағдайлар.

14. ӘК пайдалануға елеулі әсер ететін бір немесе бірнеше борт жүйелерінің бірнеше рет істен шығуы.

15. Ұшу кезінде ұшу экипажы мүшелерінің жұмысқа қабілеттілігін жоғалту жағдайлары:

бір ұшқышпен (сыртқы ұшқышты қоса алғанда) ұшақтарда ұшуға қатысты немесе

қолда бар экипаждың жұмыс жүктемесінің едәуір ұлғаюына байланысты ұшу қауіпсіздігі әлсіреген бірнеше ұшқыштармен ұшуға қатысты.

16. Отынның мөлшері немесе отынның таралуы, мысалы, отынның жеткіліксіз мөлшері, отынның толық өндірілуі, отынның жеткіліксіз жеткізілуі немесе борттағы отынды толық пайдалануына қатысты жағдай.

17. Маңыздылық салдары бойынша А санатына жатқызылған ҰҚЖ рұқсат етілмеген шығулар (Салдарының маңыздылығын жіктеуге қатысты ақпарат ҰҚЖ рұқсат берілмеген кіруді болдырмау бойынша нұсқаулықта көрсетілген, Doc. 9870).

Тергеуге жататын оқыс оқиғаларға мыналар жатады:

18. Жүйелердің істен шығуы (қуаттың немесе тартудың жоғалуын қоса алғанда), қауіпті метеоқұбылыстарының аймағына түсуі, рұқсат етілген шектеулерден шамадан тыс шығуы немесе немесе ӘК басқаруда қиыншылықтар туындататын басқа жағдайлар. Олар:

1) рульдік беттердің қажетті бұрышқа ауытқуының мүмкін еместігі;

2) рульдеу беттерінің бір немесе одан артық секцияларының флюгирлеуі немесе өздігінен ауытқуы;

3) басқару өткізгішінің бұзылуы немесе ажыратылуы;

4) басқару органдарынан рульдеу беттеріне берілетін байланыстың өзгермеуі, өздігінен немесе қате өзгеруі;

5) шектеуді енгізбеу немесе биіктік рулінің немесе бағыттау рулінің ауытқу бұрыштарындағы толық диапазонның қалпына келтірілмеуі. Басқарушылық ықпалға ӘК қалыпты әсерлесуінің бұзылуы;

6) стабилизаторының ауытқуының, өздігінен ауытқуының, флюгирлеуінің мүмкін болмауы;

7) ауытқу бұрыштары диапазондарының немесе қанат пен стабилизатор ауысу механизациясы жылдамдығының рұқсат етілмеген өзгеруі;

8) алдыңғы қанатшалардың, жалғасқанатшалардың, интерцепторлардың, көтеру күшін бәсеңдеткіштердің (спойлердің) секциялары арасындағы рұқсат етілмеген сәйкес келмеуі;

9) әуе кемесін басқаруда қиыншылықтар туындатқан кеңістік бағдарын жоғалтуы (эшелондау ережесiн бұзылуына және т.б. әкелген);

10) бір және одан да көп құрылғы арқылы ұшудың салыстырмалы биіктігін, ұшудың аспаптық немесе ақиқаттық жылдамдығының анықталмауы;

11) әуе кемесін басқаруда қиыншылықтар туындатқан қанат (алдыңғы қанатшалар, қанат сырты, көтерме күшін бәсеңдеткіш (спойлер), интерцептерлер, қалқан) механизациясының қате шығарылуы немесе жинастырылуы.

19. Ұшуды және навигацияны басқаруға міндетті болып табылатын резервтеу жүйесінде бір жүйеден артық істен шығулары. Соның ішінде:

1) үш және одан көп авиагоризонты бар ӘК екі және одан көп авиагоризонттың істен шығуы;

2) екі және одан да көп гидрожүйесі бар ӘК екі және одан да көп авиажүйенің істен шығуы.

3) екі немесе одан да көп гидравликалық жүйелерде (ұшақтар үшін) немесе бір немесе одан да көп (тікұшақтар үшін) қысымның төмендеуі.

20. Сыртқы аспа арқылы тасымалданатын жүкті, немесе әуе кемесінің сыртқы жағынан тасымалданатын басқа жүкті абайсыз немесе апаттық шара ретінде әдейі түсіру.

21. Әуеайлақтан тыс әуе кемесін, оның ішінде жеңіл және аса жеңіл ұшақтарды, сондай-ақ тікұшақтарды ауа райы ең төменгі деңгейден төмен болған кезде тікұшақ қонуды қоспағанда, ауадан алынған алаңға мәжбүрлі қону.

22. Әуе кемесін ҰҚЖ шекарасынан тыс жерге қондыру немесе әуе кемесін ҰҚЖ шегінен тыс жүгіруде және жүгіруде домалату.

23. Жерге қанатпен, бұрандалы қалақпен және ӘК конструкциясының басқа элементтерімен тию.

24. Тоқтатылған рульдермен ұшу.

25. Ұшу, қону немесе ұшу кезінде метеоминимумдарды бұзу;

26. әуе кемесінің немесе қозғалтқыштың, қозғалтқыштардың бірдей істен шығуын қоса алғанда, зақымдануы нәтижесінде консрукция беріктілігінің бұзылмауы, техникалық және ұшу сипаттамаларының нашарламауы. Оның ішінде:

1) ӘК конструкциясы элементтерінің зақымдануына, қозғалтқыштың істен шығуына немесе жүйелерінің біреуінің істемеуіне әкелетін ұшу кезінде ӘК атмосфералық электртогының разрядымен зақымдануы;

2) шассидің амортизациялық тіректері, тіреуіштері, арбашықтары элементтерінің қирауы;

3) ӘК конструкциясының бұзылуына немесе қозғалтқыштың бұзылуына (істен шығуына) әкелетін авиадөңгелектердің кез келген санының бұзылуы жатады;

27. ӘК жүйелерінің істен шығуы. Олар:

1) ұшу кезінде қозғалтқыштың сөндірілуіне әкелетін қозғалтқыш жұмысының берілген параметрлерінің өзгеруі (өзгермеуі) немесе ескертетін сигнализацияның қосылуы;

2) ұшу кезінде жанармайдың төгілуі;

3) негізгі жүйеден бір не одан да көп шасси тіректерінің шығарылмауы.

28. Ұшу кезінде қозғалтқышты өшіру (өзін-өзі өшіру).

29. Қатты қону.

Ескертпе: тиісті әуе кемесінің пайдалануына рұқсат етілген минимум құрылғы тізіміне (Minimum Equipment List – MEL) кіретін ӘК жүйелерінің, аспаптары мен құрылғыларының істен шығуы және ақаулығы авиациялық оқыс оқиғаларға жатпайды.

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
3-қосымша

Әуе кемелерін пайдаланушылар (иелері) және азаматтық авиация ұйымдары тергеп-тексеруге жататын азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқыс оқиғалардың тізбесі

1. Ұшу кезінде радиобайланыстың жоғалуы.

2. Маңыздылық салдары бойынша B, C, D санатына жатқызылған ҰҚЖ рұқсат етілмеген шығулар. (Салдарының маңыздылығын жіктеуге қатысты ақпарат ҰҚЖ рұқсат берілмеген кіруді болдырмау бойынша нұсқаулықта көрсетілген, Doc. 9870).

3. Ұшу кезінде шығыс багындағы отынның ең аз қалдығы туралы дабыл қағу.

4. Экипаж мүшелерінің ұшу алдындағы демалысты немесе жұмыс уақыты нормаларын бұза отырып ұшуды орындау. Алкогольдік немесе есірткілік мас күйінің қалдық құбылыстары бар немесе экипаж мүшелері ұшу барысында алкогольдік ішімдіктерді және/немесе есірткіні пайдалану кезінде ұшуды орындау.

5. Екінші айналымға немесе қосалқы әуеайлаққа кетуге әкелген ӘК ұшуын қамтамасыз ету кезінде жерүсті радиожарық техникалық жабдықтардың істен шығуы.

6. Нәтижесінде конструкцияның беріктігі бұзылмаса, техникалық немесе ұшу сипаттамалары нашарламаса қозғалтқыштардың оқшауланған істен шығуын қоса алғанда әуе кемесінің немесе қозғалтқыштың зақымдануы.Оның ішінде:

1) шасси тіректерінің бірінде жарты және одан да көп авиашиның бұзылуы;

2) планердің, қозғалтқыш элементтерінің зақымдануына немесе оның жұмыс режимінің бұзылуына алып келетін ұшу кезінде құстармен немесе басқа да объектілермен соқтығысу;

3) кішігірім жөндеуді қажет етететін ӘК конструкциясы элементтерінің зақымдауына немесе қозғалтқыштардың оқшауланған істен шығуына әкелген ӘК бұршақтан зақымдалуы;

4) әуе винті қалақтарының жөндеу үшін белгіленген рұқсатнамалардан тыс бүлінуі, әуе винтінің төлке сүңгуірінің немесе жылыту жапсырмаларының бұзылуы (әуе бұрандалары бар ұшақтар үшін).

7. ӘК жүйелерінің істен шығуы. Оның ішінде:

1) қозғалтқыштың, ККҚ немесе олардың агрегаттарының оқшауланған істен шығуы;

2) бір және одан да көп навигациялық жүйелердің істен шығуы немесе қосылмауы;

3) қозғалтқыштың отынмен қоректенуінің бұзылуы;

4) әуе кемесін басқаруда қиындықтар туғызбайтын экипаж кабинасының әйнегін тазарту жүйесінің істен шығуы;

5) шассидің алдыңғы тіреуі доңғалақтарын басқару жүйесінің істен шығуы;

6) экипажға отын жұмсалымын немесе оның қалдығын анықтау мүмкіндігін бермейтін, отын жұмсалымын немесе оның мөлшерін өлшеу жүйесінің істен шығуы;

7) қауіпті ауа райында ұшу жағдайларында радиолокатордың істен шығуы;

8) ҰПБ көзделген жойылмайтын шаралармен жеке бактардан отынның өндірілмеуі, оның біркелкі өндірілмеуі немесе бактарға таратылуы;

9) тартқыш реверсінің қосылмауы, өшірілмеуі, өздігінен қосылуы немесе өшірілуі;

10) күштердің рұқсат етілмеген ұлғаюы (азаюы), басқару органдарында қайта орнын толтыру;

11) басқару сымдары арасындағы байланысты бұзу (әк және қос сымды тікұшақтар үшін);

12) гидро күшейту мүмкіндігінің болмауы (рульдік беттерді безбустерлі басқаруға көшу), басқару органдарында күштерді треммирлеу мүмкіндігінің болмауы;

13) ПОС бас тартылған немесе өшірілмеген ӘК мұздану жағдайында ұшуға шектеулермен ӘК мұздану жағдайында ұшу;

14) қауіпті режимдер сигнал беруінің жалған іске қосылуы;

15) өрт сөндіру жүйесінің жалған іске қосылуы немесе өрт, түтін немесе жоғары температура туралы дабыл беру. ӘК ұшқыштар кабинасында түтіннің, жану иісінің, сұйықтық буларының, каустикалық заттар иістерінің пайда болуы;

16) жерге қауіпті жақындау жүйесінің іске қосылмауы.

8. Әуе кемесінің ұшуын қамтамасыз ету жүйелерінің, жабдықтары мен құралдарының жұмысындағы ақаулар, ақаулар және өзге де ауытқулар. Оның ішінде:

3) шасси тіреуінің қалпы сигнал беруінің іске қосылмауы немесе жалған іске қосылуы;

4) негізгі тежеу жүйесінің істен шығуы. Дөңгелектердің өз еркімен тежелуі немесе тежелмеуі;

5) қанат механизациясын жерде шығармау, жинамау, флюгирлеу, өздігінен шығару немесе жинау (қанатшалар, жабын, көтеру күшін сөндіргіштер (спойлерлерді), интерцепторлар, қалқаншалар);

6) стабилизатордың немесе қанат механизациясының қалпы сигнал беруінің және (немесе) индикациясының іске қосылмауы немесе жалған іске қосылуы;

7) бір немесе одан да көп шасси тіректерін жинамау. Шасси сөресін өздігінен босату немесе тазалау. Шасси қақпақтарын жабу немесе өздігінен ашу;

8) бір аспап арқылы салыстырмалы ұшу биіктігін, ұшудың аспаптық немесе шынайы жылдамдығын анықтаудың мүмкін болмауы;

9) бір немесе екі авиакөкжиегі бар ӘК бір авиакөкжиегінің істен шығуы; бақылау жүйесінің істен шығуын қоса бір авиакөкжиектің істен шығуы; сигнал пайда болмаған (немесе егер сигнал беру көзделмеген) кез келген авиакөкжиек санының істен шығуы; жалған сигналдарды бере отырып, авиакөкжиекті бақылау жүйесінің істен шығуы;

10) бір және одан да көп берілген ұшу параметрлерін (биіктік-жылдамдық өлшемдерін, артық жүктемені, жантаюды, тангажды, шабуылды, сырғуды, траекториялық параметрлерін) қабылдамауға әкелетін ұшуды автоматты басқару жүйесінің істен шығуы немесе өздігінен ажыратылуы;

11) гидрожүйенің герметикасыздануы. Бір немесе одан да көп герметикасыздандырусыз гидрожүйелердің қысымының түсуі;

12) эшелонды ауыстыру қажеттілігіне әкеп соқтыратын ыстық ауаның магистраль арқылы шығуы, гермокабина ішінде ауа температурасының өзгеруі, гермокабина ішіне ауаны беру азаюы, гермокабина қысымының төмендеуі немесе аса үрленуі;

13) электрмен жабдықтау жүйелерінің бір және одан көп таратқыш құрылғыларынан тұрақты және (немесе) айнымалы токпен қуаттандыру сипаттамаларын бұзу, тұрақты немесе айнымалы токпен авариялық қоректенуіне көшу;

14) тану жүйесінің немесе қауіпті жақындасу сигнализация жүйесінің іске қосылмауы.

9. Ұшуды орындау және әуе кеңістігін пайдалануды реттейтін басшылық құжаттардың талаптарын бұзу. Сол сияқты:

1) әк органдарының өтінімдерінсіз және рұқсатынсыз жүзеге асырылатын ӘК ұшуы;

2) биіктік, әуеайлақ аймағынан шығу, төмендеу немесе қонуға бет алу үшін белгіленген ережелері мен сызбаларын бұзу;

3) диспетчердің келісімінсіз берілген ұшу биіктігін өзгерту;

4) ӘК ұшып кеткеннен кейін ӘҚҚ органдарының келісімінсіз ұшу жоспары мен бағытын өзгерту;

5) белгіленген тік немесе бүйірлік эшелондау аралықты бұзу;

6) рұқсат етілген нормадан артық қашықтыққа, сондай-ақ ЖӘЖ шегінен тыс ӘҚҚ маршрутының осінен ауытқу;

7) ІЖМ трассалары (маршруттары) бойынша ұшу, қону немесе ұшу кезінде ауа райының ең төмен деңгейін бұзу;

8) ЖӘЖ трассалары (маршруттары) бойынша ұшып-көтерілу, қону немесе ұшу кезінде ауа-райы минимумын бұзу;

9) ұшу жоспарын өзгертуді талап ететін ұшу және қону пункттерінде ӘК бортына дауылдық ескертулерді немесе ұшу маршруты бойынша ауа райы жағдайы туралы ақпарат беру тәртібі мен мерзімін бұзу;

10) жоспарланбаған (белгіленбеген) әуеайлаққа (қону алаңына) отыру;

11) дайын болмаған ҰҚЖ ӘК қабылдау және шығару;

12) мұзданған ӘК ұшуға шығару;

13) техникалық қызмет көрсету аяқталмаған ӘК-ні ұшуға шығару;

14) жарамды деп саналмайтын ӘК ұшуы;

15) кондицияланбаған ЖЖМ ӘК-ге құю;

16) ӘК үлгідегі тиісті ҰПБ-да белгіленген ұшу үшін рұқсат етілген тізбеге кірмейтін істен шығулар болған жағдайда ӘК-нің ұшып шығуы;

17) ҰПН белгілеген ӘК жүктеу немесе ортаға дәл келтіру нормаларын бұзу, ортаға дәл келтірудің бұзылуына әкеп соқтырған ұшуда жүктің ығысуы;

18) ҰПБ талаптарына сәйкес келмейтін конфигурациямен ӘК ұшып шығуы, ұшуы немесе қонуы;

19) ҰПН-да айтылған шектеу сыртынан шығу (жылдамдық, қайта тиеу, шабуыл және жантаю бұрыштары бойынша, күштік қондырғылардың жұмыс режимдері, бұранданың айналымының құлдырауы және т.б. бойынша);

20) ӘК пайдаланушыларының әуе қозғалысына қызмет көрсету органының нұсқауларын орындамауы ұшу қауіпсіздігіне айқын қауіп төнген және авиациялық оқиғаның алдын алған жағдайларды қоспағанда.

9. Авиация персоналының қате әрекеттері. Оның ішінде:

1) тұрақтандырғыштың қате ауытқуы;

2) экипаждың шассидің алдыңғы тірегінің доңғалақтарының басқару жүйесін іске қоспауы;

3) шассиді қате шығару немесе жинау;

4) әуе кемесін басқаруда қиындық тудырмаған қанат механизациясын (қанат алдын, жабынды, көтеру күшін сөндіргіштерін (спойлерді), интерцепторларды, қалқаншаларды) қате шығару немесе жинау;

5) ұшудың бір және одан да көп берілген параметрлерінің (биіктік-жылдамдық өлшемдерінің, артық жүктеменің, жантаюдың, тангаждың, шабуылдың, сырғудың, траекториялық параметрлердің) ауытқуына алып келетін курс арналарының, жантаюдың, тангаждың немесе ұшуды автоматты басқару жүйесінің тартқыш автоматының қате сөнуі;

6) тартқыш реверсінің қате қосулуы немесе өшірілуі;

7) рульдеу немесе сүйрету кезінде ӘК-ні ҰҚЖ-дан (ұшып көтерілу мен қонудан басқа), БӨ-нен, перроннан тыс домалату;

8) ӘК жер бетіндегі объектілермен (адамдармен, жануарлармен, көлік құралдарымен немесе БӨ, перрондағы жер кедергілерімен) соқтығысуы немесе соқтығысу қаупі.

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
4-қосымша
Нысан

Әуе кемесін пайдалануға енгізу туралы техникалық акт

_______________ қаласы

Уақыты және күні ________________

1. Жалпы ақпарат
1.1	Әуе компаниясы
1.2	Әуе кемесінің түрі (бұдан әрі – ӘК деп аталады)
1.3	Мемлекеттік және тіркеу тану белгілері
1.4	Авиациялық оқиғаның күні мен уақыты (UTC)
1.5	Ұшу және бағыт
2. Жағдайлар (авиациялық оқиғаның қысқаша сипаттамасы
2.1
3. Орындалған жұмыстар (техникалық қызмет көрсету, жөндеу)
3.1
3.2
3.3
4. Қорытынды. Комиссия техникалық тексеру жүргізді
4.1	Авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету және жөндеу ұйымының атауы және нөмірі
4.2	Төрағаның лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
4.3	Комиссия мүшелерінің лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты (бар болса). Комиссия мүшелері берілген әуе кемесінің түріне уәкілетті (сертификатталған) персонал болуы тиіс
4.4	Көрсетілген жұмыстардың, егер басқаша көрсетілмесе, Қазақстан Республикасының 339-IV Заңының 48-бабына сәйкес орындалғанын және әуе кемесінің осы жұмыстарға қатысты пайдалануға бекітілгенін растайды
5. ӘК-нің ұшуға жарамдылығы туралы декларациясы
5.1	Жоғарыда аталған әуе кемесі тексеріліп, Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерінің ұшуға жарамдылық стандарттарына сәйкес ұшуларды орындауға жарамды деп танылды
5.2	Төрағаның лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)	Қолы және күні
5.3	Комиссия мүшелерінің лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты (бар болса). Ескертпе: Комиссия мүшелері берілген әуе кемесінің түріне уәкілетті (сертификатталған) персонал болуы тиіс	Қолы және күні

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
5-қосымша

Тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің куәлігі

Алдыңғы жағы (өлшемі 85 х 55 мм)

"Көліктік оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру орталығы" АҚ	Мемлекеттік рәміз		Тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің куәлігі
Куәлік иесінің суреті	Тегі:		Аты:
	Жынысы:	Азаматтығы:	Туған күні:
	Жұмыс орны:		Лауазымы:
	куәлік №		Жарамдылық мерзімі:
	Иесінің қолы:

Ескертпе: ағылшын тілінде толтыруға рұқсат етіледі

Артқы жағы

Қазақстан Республикасы Машина арқылы оқылатын аймақ (егер куәлік машинада оқуға арналмаған болса, толтырылмайды)
Осы рұқсаттаманың иесі "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 93 және 93-1-баптарына сәйкес қызметтік міндеттерді жүзеге асыру үшін ангарларды, отын қоймаларын, пайдаланушылардың қызметтік үй-жайларын және авиациялық оқу орталықтарын қоса алғанда, Қазақстан Республикасы әуежайларының барлық бақыланатын аймақтарына, әуе кемелеріне және азаматтық авиация ұйымдарының объектілеріне кедергісіз кіреді".
Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органның лауазымды адамы	Қолы	Тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
Берілген орны мен күні

Ескертпе: ағылшын тілінде толтыруға рұқсат етіледі

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
6-қосымша

Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның және сарапшылардың өкілеттіктері

1. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның төрағасы лауазымды тұлға болып табылады, оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты барлық тұлғалар оның өкімдері мен нұсқауларын міндетті түрде орындауы тиіс.

2. Комиссия төрағасы:

1) оқиғаның немесе оқыс оқиғаның орын алған жеріне келген кезде:

жергілікті атқарушы органдарына (әкімге) хабарлайды;

оқиға немесе оқыс оқиға туралы комиссия мүшелерін таныстыру үшін комиссияның ұйымдастырушылық отырысын жүргізеді, авиациялық оқиға орнында алғашқы әрекеттерін жүзеге асыратын тұлғаларды тыңдайды, кіші комиссияларды, жұмыс топтарын құрады және төрағаларын тағайындайды, комиссия жұмысына қосымша мамандарды тарту қажеттілігін анықтайды, жұмыс тәртібін және алдағы тәуліктің негізгі міндеттерін белгілейді;

авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның орнын қарайды, қажеттілігі болған жағдайда оны қорғау бойынша қосымша шаралар қабылдайды және дәлелді материалдарды сақтайды;

ІІМ органдарымен осы ұшуға қатысы бар объективті бақылайтын борт құралдарының ақпарат тасығыштарын, сурет тіркегіштерді, жердегі магнитофондарды, ұшу, техникалық және метеорологиялық құжаттаманы алып қояды және жауапты сақтауға беруді қамтамасыз етеді;

авиациялық оқиға орын алған жағдайда, тексерудің барлық қатысушыларын қауіпсіздік және еңбекті қорғау техникасымен, комиссия отырысы хаттамасының жазуымен таныстырады;

комиссия мен кіші комиссиялардың жұмыс жоспарын бекітеді;

2) Комиссия жұмысының барысында:

комиссия жұмысының негізгі бағыттарын айқындайды және оның жұмысын үйлестіреді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысатын барлық тұлғалардың бірлескен әрекеттерінің келісімі мен үйлесімін қамтамасыз етеді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің ұйымдастырушылық, әдістемелік және практикалық мәселелерін шешу мақсатында жүйелі түрде Комиссия отырысын жүргізеді;

кіші комиссияның жұмысын үйлестіреді және бақылайды, алынған нәтижелерді жинақтайды және талдайды;

авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның себептерін анықтау үшін қажетті зерттеулер мен сынақтарды жүргізу туралы уақытылы шешім қабылдайды, авиациялық техника объектілерін, басқа материалдарды зерттеу жүргізу үшін тиісті ұйымдарға жіберу туралы тапсырмалар береді;

комиссияның түпкілікті есебін белгіленген мерзімде жасауды қамтамасыз етеді;

авиациялық оқиғаларды тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның басшысына жұмыстардың барысы тікелей өзі хабарлап отырады;

тергеп-тексеру аяқталғаннан кейін авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның жағдайлары мен себебін талқылайды, тергеп-тексеру материалдарының рәсімделуін, көбейтілуін және таратылуын бақылайды.

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің барлық ұйымдастырушылық, әдістемелік және практикалық мәселелер бойынша қорытынды шешім қабылдайды;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты мәселелер бойынша Комиссияның барлық мүшелеріне және тергеп-тексеруге тартылған мамандар мен сарапшыларға, авиациялық ұйымдардың лауазымды тұлғаларына орындалуы тиіс өкімдер мен нұсқаулар береді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру барысында қажетті деп белгіленген ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша жедел іс-шараларды жүргізу туралы ұсыныстар береді;

авиациялық оқиғаның немесе оқыс оқиғаның себептерін анықтау үшін қажетті сынақтар мен зерттеулер жүргізуді белгілейді;

азаматтық авиацияның тиісті министрліктерінің, ведомстволары мен ұйымдарының басшылары арқылы Комиссияның жұмысына қажетті мамандар мен техникалық құралдарды тартады;

әрекеттері Комиссияның жұмысына кері әсер ететін тұлғаларды қызметтік міндеттерін орындаудан шеттетуге ұсынады;

Комиссияның шешіміне сәйкес, арнайы зерттеу жүргізу үшін әуе кемесінің материалдарын, жекелеген бөлшектерін, агрегаттарын және элементтерін, сондай-ақ олардың құжаттарын жолдайды;

ұйымдық-құқықтық нысанына қарамастан жергілікті атқарушы органдарының, авиакомпаниялар мен ұйымдардан авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға тергеп-тексеру жүргізуге байланысы бар, қажетті материалдар мен құжаттарды талап етеді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны көргендерден, авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға қатысы болуы мүмкін тұлғалардан сұрайды, қажетті ақпаратты алады;

апатқа ұшыраған әуе кемесін әзірлеудің, сынақтан өткізудің, жасаудың, пайдаланудың және жөндеудің, авиациялық персоналдың ішінен тұлғаларды дайындаудың, әуе қозғалысын ұйымдастырудың, әуе кемелерін орындау мен қамтамасыз етудің барлық мәселелерін зерттейді;

заттық дәлелдерді бүлдіруге немесе жоғалтуға, құжаттаманы әдейі бұрмалауға әкеп соққан әрекеттерге жол берген немесе комиссия төрағасының өкімдерін жүйелі түрде орындамайтын (комиссия мүшелерінен басқа) тұлғаларды авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруден шеттетеді, бұл туралы азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органдарға және атқарушы биліктің тиісті органының басшысына тез арада хабарлайды;

авиакомпаниялардың, кәсіпорындардың және ұйымдардың лауазымды тұлғаларына комиссия жұмысының барысында анықталған кемшіліктерді жою туралы нұсқау береді;

комиссия төрағасының орынбасарын тағайындайды және оның жұмыс тәртібін анықтайды.

Комиссияның төрағасы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексерудің объективтілігін, сапасы мен мерзімдерін, құжаттардың дұрыс рәсімделуін, авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру мәселелері бойынша қабылданған шешімдердің және берілген ұсыныстардың негізділігін қамтамасыз етеді.

3. Комиссия төрағасының орынбасары оған Комиссия төрағасы тапсырған жұмыстардың жүргізілуін қамтамасыз етеді, ал Комиссия төрағасы болмаған кезде төрағаның функцияларын орындайды.

4. Комиссия штабының бастығы:

кіші комиссиялардың, жұмыс топтарының өзара іс-қимылын ұйымдастырады, комиссияның материалдық-техникалық қамтамасыз етілуіне бақылауды жүзеге асырады;

комиссия отырыстарын ұйымдастырады және хаттама жүргізеді, ал Комиссия төрағасы хаттамаға қол қояр алдында – онымен комиссия мүшелерін таныстырады;

құжаттар мен материалдарды дұрыс рәсімдеуге қатысты кіші комиссиялардың төрағаларына нұсқау береді;

құжаттарды дайындауда Комиссия, кіші комиссия мүшелеріне және сарапшыларға көмек көрсетеді;

кіші комиссиялар сапалы тергеп-тексеру материалдарын уақытылы ұсынуын бақылайды;

тарату үшін авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру материалдарын жинақтайды және рәсімдейді;

түпкілікті есептің жобасын дайындайды;

кіші комиссиялар мен жұмыс топтарына дұрыс рәсімделмеген материалдарды толықтырып жасауға қайтарады.

комиссия штабы бастығы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру материалдарын таратуды жүзеге асырады.

5. Кіші комиссияның төрағасы:

авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру бойынша кіші комиссиялар мен жұмыс топтары жұмысының негізгі бағыттарын анықтауға;

кіші комиссия мен жұмыс топтарының құрамы бойынша ұсыныстар дайындауға, кіші комиссияның жұмыс жоспарын жасауға, оны Комиссия төрағасына бекітуге ұсынуға және жұмыс топтарының жұмыс жоспарларын бекітуге;

комиссияның, кіші комиссияның және жұмыс топтарының жұмыс жоспарларына сәйкес, жұмыс топтарының қызметін ұйымдастыруға және үйлестіруін қамтамасыз етуге;

үнемі кіші комиссияның отырыстарын өткізуге;

авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің толықтығы мен объективтілігін, кіші комиссияның есептерін ұсынуды, жұмыс тобының есептерін және басқа құжаттарды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның штабына белгіленген мерзімде ұсынуды қамтамасыз етуге;

авиациялық техниканың объектілері мен басқа да элементтердің зерттеуге бағытталғаны туралы Комиссияға ұсыныс енгізуге;

авиациялық оқиға орнында жұмыс істейтін мамандардың қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқау жүргізуге міндетті.

кіші комиссияның және оның жұмыс топтарының құрамына кіретін барлық мамандарға, сарапшыларға кіші комиссияның құзыретіне қатысты тергеп-тексеру мәселелері бойынша нұсқаулар береді;

комиссия төрағасы арқылы лауазымды тұлғалар мен ұйымдардан қажетті материалдарды сұратады;

басқа кіші комиссиялар төрағаларының келісімі бойынша осы кіші комиссиялардың мамандарын сараптама жүргізуге және кіші комиссиялардың, жұмыс топтарының мәжілістеріне қатысу үшін тартады;

авиациялық оқиғаны тергеп-тексерудің барлық материалдарымен танысады.

6. Комиссия Мүшелері:

кіші комиссиялардың немесе жұмыс топтарының бірінің жұмысына қатысады;

комиссия, кіші комиссия (жұмыс топтары) басшылығының өкімдері мен нұсқауларын орындайды;

өзінің барлық іс-қимылдарын кіші комиссияның төрағасымен (жұмыс тобының басшысымен) келісе отырып, авиациялық оқиғаға толық және жан-жақты тергеп-тексеру жүргізеді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі құжаттарды жасауға қатысады, кіші комиссияның (жұмыс тобының) есептеріне қол қояды.

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысы бар барлық материалдармен танысады;

Комиссия жұмысын жақсартуға бағытталған ұсыныстар енгізеді;

тергеп-тексеруге мамандар мен сарапшылардың қатысуы, қажетті материалдардың талап етуі, зерттеудің мақсаттарын көрсете отырып, әуе кемесінің қосалқы бөлшектерін зерттеу туралы, сондай-ақ авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруге байланысты өзге де мәселелер бойынша ұсыныс енгізеді;

комиссия (кіші комиссия) отырысының хаттамаларында өз пікірін білдіруге, қорытындылар мен шешімдердің нақтылап келтірілуін талап етеді;

авиациялық оқиғаны тергеп-тексеру актісінің мазмұнымен келіспеген жағдайда ерекше пікірін жазбаша түрде қоса береді;

қосымша материалдар мен құжаттарды қорытынды есепке қосуды талап етеді.

7. Кіші комиссияның (жұмыс тобының)мүшелері:

комиссия, кіші комиссия (жұмыс тобы басшысы) төрағасының авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеруге байланысты нұсқауларын орындайды;

қажетті зерттеулер жүргізеді, зерттеуге (сынақ жасауға) жіберу үшін заттай дәлелдерді алады, сынақтардың (зерттеулердің) бағдарламаларын жасайды және оларды өткізуге қатысады;

тергеп-тексеру бойынша құжаттарды жасауға қатысады, кіші комиссияның есебіне қол қояды.

кіші комиссияның төрағасы арқылы тергеп-тексеруге байланысты материалдармен танысады;

кіші комиссияның төрағасы (жұмыс тобының басшысы) арқылы жұмысқа қажетті қосымша материалдардың ұсынылуын талап етеді;

жұмыс жоспары және оларды өткізу тәртібі, арнайы зерттеулер мен сынақтар жүргізу, мамандарды тарту қажеттілігі бойынша өз ұсыныстарын береді;

кіші комиссияның (жұмыс тобының) шешімімен келіспеген жағдайда кіші комиссия отырысының хаттамасында немесе кіші комиссияның (жұмыс тобының) есебіне ерекше пікірінде өз ерекше пікірін білдіреді;

кіші комиссияның (жұмыс тобының) есебіне қосымша құжаттардың қосылуын талап етеді.

8. Сарапшы:

өз құзыретіне жататын мәселелер бойынша заттай дәлелдемелерді, материалдар мен құжаттарды толық және объективті зерттеу жүргізеді;

комиссия (кіші комиссия)қойған мәселелер бойынша жазбаша сараптамалық қорытынды береді;

авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру мәселелері бойынша комиссия төрағасының (кіші комиссия төрағасының, жұмыс тобы басшысының) өкімдерін орындайды.

комиссия төрағасы (кіші комиссия төрағасы, жұмыс тобының басшысы) арқылы қорытындыны дайындау үшін қажетті заттай дәлелдемелермен, материалдармен және құжаттармен танысады;

олардың мақсатын көрсете отырып, зерттеулер жүргізу туралы ұсыныстар енгізеді.

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
7-қосымша
Нысан
Орындаушы кәсіпорынның
басшысы
_______________________
(тегі, аты, әкесінің аты
(болған жағдайда)
______________
(қолы)
"__" _________ 20__ жыл

Зерттеу нәтижелері бойынша есеп

_______________________________________________________________________

зерттеледі

(зерттелетін объектінің толық атауы көрсетіледі)

1. Зерттеу объектісі

(жақшада зерттеу объектісі туралы мәліметтің келтірілуіне негіз болатын құжаттың

атауы, құжаттың шығыс нөмірі және күні келтіріледі)

__________________________________________________________________________Бөлімде мына мәліметтер келтіріледі:

зерттеу объектісінің атауы, қайда келіп түсті, ұшақ (тікұшақ) үлгісі;

зауыт нөмірі, дайындаған зауыт және авиатехниканы дайындау күні;

пайдалану ұзақтығы (жалпы жұмыс істеуі, соңғы жөндеуден кейін жұмыс істеуі,

регламенттеу жұмыстарын орындағаннан кейін жұмыс істеуі).

Мақсатқа лайықты болған жағдайда зерттеу басталған кездегі объектінің суреті

ұсынылады.

2. Істен шығу, бұзушылық анықталған жағдайлар

(жақшада істен шығу жағдайлары туралы мәліметтердің келтірілуіне негіз болатын құжаттың атауы, құжаттың шығыс нөмірі және күні келтіріледі)

__________________________________________________________________________

Бөлімде істен шығу жағдайлары мен салдары туралы негізгі мәліметтер келтіріледі:

істен шығу күні;

істен шығу сипаты, орны және орын алған немесе анықталған жағдайлар

(бұзушылықтар);

істен шығу салдары;

объекті зерттеуге жіберілгенге дейін тергеп-тексеру барысында қандай алдын алу жұмыстары жүргізілді және нәтижелері.

Бұған дейін орын алған осындай істен шығулар саны туралы деректер келтіріледі

немесе мұндай жағдайдың болмағаны немесе олар туралы мәліметтердің келіп түспегені көрсетіледі.

3. Зерттеу мақсаты

(жақшада зерттеу мақсаты қойылған құжаттың атауы, шығыс нөмірі және күні келтіріледі)

__________________________________________________________________________

Бөлімде келіп түскен құжаттамада баяндалған зерттеу мақсаты көрсетіледі. Егер келіп

түскен құжаттамада зерттеу мақсаты белгіленбеген болса, оны бас бөлім бастығы анықтайды.

4. Зерттеу нәтижелері

Аталған бөлімде жүйелі түрде толығымен объектіні зерттеу жүргізу барысында

орындалатын негізгі жұмыстардың нәтижелері баяндалады.

Мысалы:

бұзбайтын әдістермен бақылауды есепке алғанда, объектінің сыртқы жағдайын

толығымен және оның бөліктерін талдау;

агрегаттарды, құралдарды немесе объекті бөлшектерін зерттеу;

геометриялық өлшемдердің өзгеруі;

материалдардың физика-механикалық қасиеттерін бақылау талдау және зерттеу;

беріктігіне арналған есеп, статистикалық деректерді талдау және т.б.

5. Зерттеу материалдарын талдау (қорытынды)

Аталған зерттеу бойынша материалдар көлемі жеткілікті болған кезде орындалады.

6. Қорытынды

Зерттеу бойынша қорытынды зерттеудің мақсатындағы мәселелерге сай болуы тиіс.

Қорытынды нақты, бір мәнді және қосымша түсіндіруді талап етпейтін бөлек тармақтар нысанында жасалды.

7. Ұсыныстар

Ұшу қауіпсіздігін сөзсіз қамтамасыз ету мақсатында бөлімде істен шығулардың алдын алу және конструкцияларды жөндеу бойынша өнеркәсіптік кәсіпорындар мен ұйымдарға қойылатын талаптар мен ұсыныстар баяндалады.

Пайдаланушы және жөндеу жүргізетін азаматтық авиация кәсіпорындарына берілетін ұсыныстар нақты және олардың іске асырылу мүмкіндігі ескерілуі тиіс. Конструкторлық бюроларға, өнеркәсіптік кәсіпорындарға (ұйымдарға) берілетін ұсыныстар техникалық талаптар түрінде жазылуы тиіс.

Ұсыныстар тікелей қорытынды мен тұжырымда келтірілген жұмыстардың негізгі нәтижелеріне негізделуі тиіс.

8. Есепті тарату

Қорытынды жіберілетін ұйымдар мен кәсіпорындар тізбектеледі. Тізбені себептерді, жағдайларды және соңғы істен шығуды есепке ала отырып, орындаушы-ұйым анықтайды.

Қолдар ___________________________

Ескертпе:

1. Зерттеу объектісіне мыналар жатады: құрылым бөлшегі, торабы, элементі, ақпаратты немесе істен шығудың бастапқы себебін қамтитын онымен функционалды түрде байланысқан элементпен бірге агрегат немесе бұйым.

Құрылымның әрбір бөлшегінің, элементінің, агрегаттың немесе бұйымның атауы, қосалқы бөлшегі мен анықталған орны көрсетілген биркасы болуы қажет.

2. Зерттеуге жіберілген объектілерді бөлшектеп, жууға және консервациялауға болмайды. Оларда контровка мен пломба сақталуы тиіс. Бұзу кезінде туындаған барлық бұзылулар туралы техникалық тапсырмаға қоса берілетін анықтамада көрсетілуі тиіс.

3. Егер қабаттасқан немесе объектімен функционалды түрде байланысқан элементтерді зерттеуге жіберуге болмайтын болса, онда техникалық тапсырмаға өзара жағдайлар туралы толық түсінік қалыптастыруға және істен шығудың туындау және өрбу ерекшелігіне талдау жасауға мүмкіндік беретін суреттер, өлшемдер, сызбалар мен сипаттамалар қоса беріледі.

4. Сынықтарды, өзгерістерді және басқа да бұзылуларды анықталған күйінде сақтау үшін барлық шараларды қолдану қажет. Сондай-ақ объекті қуысында немесе сүзгілерде анықталған тозған бөлшектер, жоңқа немесе басқа да заттарды сақтау қажет.

5. Техникалық тапсырмаға қоса берілетін анықтамада істен шығу немесе ақаудың

анықталуы, ерекшеліктер, әуе кемесі және объекті туралы деректер, олардың жөнделуі және техникалық қызмет көрсетілуі, жұмыс істеуі және арнайы жұмыстары, істен шығуының немесе ақауының болжалды себебі, оның ішінде өнеркәсіп және жөндеу зауыттары өкілдерінің пікірі баяндалады.

6. Зерттеуге жіберуге дайындалған объектілер тасымалдау барысында зақымданбауы, қоршаған ортаның әсеріне түспеуі және басқалай өзгермеуі үшін ыдысқа жинақталуы тиіс.

Ыдыста және көлік құжаттамасында объектілер жіберілетін мекен жай жабыстырылып және үлкен әріптермен "ЗЕРТТЕУГЕ" деген сөз жазылуы тиіс.

Азаматтық және эксперименттік
авиацияда деректерді ұсыну
және авиациялық оқиғалар мен
оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру
қағидаларына
8-қосымша
Нысан

Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғаны және оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есеп

Авиациялық оқиғаның түрі: ____________________________________________

Әуе кемесінің түрі: ____________________________________________________

Мемлекеттік және тіркеу тану белгілері: __________________________________

Меншік иесі: _________________________________________________________

Пайдаланушы: ________________________________________________________

Рейс нөмірі: __________________________________________________________

Ұшу бағыты: _________________________________________________________

Оқиға орны: __________________________________________________________

Оқиға күні мен уақыты: ________________________________________________

ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТ

Бөлім авиациялық оқиға жағдайларын қысқаша баяндаудан басталады. Авиациялық оқиғаны тергеп-тексеруді жүргізетін өкілетті органның атауы, тергеп-тексеру бойынша комиссия құрамы, тергеп-тексеруге қатысатын уәкілетті өкіл (өкілдер).

Авиациялық оқиға туралы хабарлама жіберілген мекен-жайлар көрсетіледі.

Тергеп-тексеруді ________________________________________ ______ № __
(комиссияны тағайындаған лауазымды тұлға) (күні)

бұйрығымен тағайындалған мына құрамдағы комиссия:

Төраға____________________________________________________________
(лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда)

Төраға орынбасары

____________________________________________________________________
(лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда)

Комиссия мүшелері___________________________________________________
(лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда) жүргізді.

Тергеп-тексеру жүргізу мерзімі:

басталуы____________________
(күні)

аяқталуы__________________
(есепті бекіту күні)

      Тергеп- тексеруге__________________________________________________________
                        (министрліктерді, мемлекеттік комитеттерді, ведомстволарды,
                        мекемелерді, кәсіпорындарды, ұйымдарды тізбектеу)

өкілдері қатысты алдын ала тергеп-тексеруді________________________________
(құқық қорғау органының атауы)
жүргізді.

1. НАҚТЫ АҚПАРАТ

1.1. Ұшу тарихы

Төмендегі ақпаратты қамтитын қысқаша сипаттама келтіріледі:

оқиға болған күн, әуе кемесінің үлгісі, мемлекеттік тіркеу белгісі, әуе кемесінің және экипаждың (авиакомпанияның) қосымша құралдары;

орындалатын тапсырма, рейс нөмірі, ұшу бағыты, борттағы адам саны, олардың азаматтығы, коммерциялық тиеу сипаты, оның сандық және сапалық сипаттамасы;

ұшып шыққан соңғы әуежай, ұшып шыққан уақыт (жергілікті немесе UTC бойынша), қонуы тиіс пункт;

оқиға орын алған ұшу кезеңі, уақыты (жергілікті немесе UTC бойынша, күн, түн), метеожағдайлар (қарапайым, қиын);

ұшуға дайындалу, ұшудың және авиациялық оқиға жағдайының сипаттамасы;

тез анықталатын географиялық пунктіге қатысты оқиға орны (ені, ұзындығы), оның теңіз деңгейіндегі биіктігі, жердің қысқаша сипаттамасы.

1.2. Дене жарақаты

Төмендегі бланк толтырылады (сандармен).

Дене жарақаты	Экипаж	Жолаушылар	Басқа тұлғалар
Қаза болғандар
Елеулі
Елеусіз/ жоқ

Әрбір себеп бойынша саны көрсетіле отырып, борттағы адамдардың қаза болу себептері туралы деректер келтіріледі.

1.3. Әуе кемесінің зақымдануы

Авиациялық оқиға кезінде әуе кемесіне келтірілген зақымның қысқаша сипаттамасы келтіріледі (қираған, маңызды зақымданған, маңызды емес зақымданған, зақымданбаған).

1.4. Басқа да бұзылулар

Әуе кемесінен басқа объектілерге келтірілген залалдардың қысқаша сипаттамасы келтіріледі..

1.5. Жеке құрам туралы мәлімет

Экипаж туралы деректер.

Экипаждың әрбір мүшесі туралы төмендегідей мәліметтер келтіріледі:

лауазымы;

тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда);

туған күні;

жалпы және арнайы білімі (оқу орындарының атаулары және оларды тәмамдаған жылдар);

метеоминимум (әуе кемелерінің командирлері үшін);

жалпы ұшу, аталған үлгідегі, аталған лауазымда ұшу, аталған жұмыс түрі бойынша ұшу (авиациялық жұмыстар үшін);

бұған дейін орын алған авиациялық оқиға және оқыс оқиғалар (егер бұған дейін орын алған болса қашан және қандай себеппен болғанын көрсету);

куәліктің нөмірі, берілген күні және әрекет ету мерзімі;

міндетті тексерістерден өтуі;

жұмыс уақыты туралы ақпарат (ұшқан және жалпы жұмыс уақыты); экипаждың кәсіби дайындығының қысқаша бағасы.

Жерде қызмет ету және әуе қозғалысына қызмет көрсету қызметтерінің персоналы туралы деректер (авиациялық оқиға осы қызметтердің дұрыс әрекет етпеуіне байланысты орын алған жағдайларда ғана келтіріледі):

лауазымы;

тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда);

туған күні;

жалпы және арнайы білімі (оқу орындарының атауы және оларды тәмәмдаған жылдары);

аталған лауазымдағы жұмыс уақыты, арнайы дайындық, біліктілігі.

Әуе қозғалысына қызмет көрсету қызметінің персоналы туралы, бұдан басқа төмендегілер көрсетіледі: өткен шақта әуе қозғалысына қызмет көрсету бойынша бұзушылықтардың болуы, кезекшілікке кірісер алдында медициналық бақылаудан және нұсқамадан өтуі, теориялық білімі мен практикалық дағдысын соңғы тергеп-тексеру.

1.6. Әуе кемесі туралы мәліметтер

үлгісі, мемлекеттік тіркеу айқындауыш белгілері;

зауыт нөмірі, дайындаған зауыт және шығарылған күні;

ұшуға дайындығы туралы қысқаша мәлімет (пайдалануға және тіркеуге дайындығы туралы куәліктің болуы және оның әрекет ету мерзімі);

ресурс: бірінші жөндеуге дейін берілген кепілдеме, жөндеу аралығында;

пайдаланылғаннан бастап ұшу, неше рет қонғаны;

жүргізілген жөндеу саны, жөндеу зауыты соңғы жөндеу жүргізілген күн, соңғы жөндеуден кейінгі ұшу және қону саны;

соңғы мерзімдік және жедел қызмет көрсету түрлері;

жанар-жағар май материалдарының мөлшері және үлгісі, олардың кондициялығы;

әуе кемесінің салмағы және орталықтандырылуы, олардың рұқсат етілген шектерде болуы туралы мәліметтер;

экипаждың авиатехниканы соңғы ұшуға дайындығы және оның жұмысы бойынша ескертулерінің болуы (немесе болмауы), авиациялық оқиғаға қандай да бір қатысы болатын болса ұшуға дейінгі және ұшу уақытындағы кез-келген бұзушылықтардың болуы;

Егер оқиға қозғалтқыштың жұмыс істеуіне байланысты болатын болса, осы қозғалтқыштар бойынша мыналар қарастырылады:

зауыт нөмірі, дайындаған зауыт және шығарылған күні;

ресурс: бірінші жөндеуге дейін берілген кепілдеме, жөндеу аралығында;

пайдаланылғаннан бастап жұмыс істеуі, соңғы жөндеуден кейін жұмыс істеуі, жүргізілген жөндеулер саны, жөндеу жүргізетін зауыт, соңғы жөндеу жүргізілген күн;

әуе кемесінің техникалық пайдаланылуының белгіленген талаптарға сәйкес келуінің қысқаша бағасы, техникалық сипаттамалары туралы мәлімет.

1.7. Метеорологиялық ақпарат

Авиациялық оқиға орын алған орында болатын болжамды және нақты ауа райы келтіріледі: авиациялық оқиға кезіндегі табиғи жарық жағдайлары, көлденең және тік жағы, жауын-шашынның болуы, желдің бағыты және жылдамдығы, ауа температурасы, шөп өсетін жер, ауа ылғалдығы, атмосфералық қысым, қауіпті метеоқұбылыстардың болуы, ҰҚЖ арналған ілініс коэффициенті. Қажет болған жағдайда, сондай-ақ, негізгі және қосалқы әуеайлақтарға арналған ұшу бағыты бойынша болжамды және нақты ауа райы көрсетіледі, синоптикалық жағдай талдауы ұсынылады.

Ұшудың метеоқамтамасыз етілуін қысқаша бағалау, экипажда метеоақпараттың болуы.

1.8. Навигациялық құралдары

Табель бойынша жабдықталуы, жарамдылығы, пайдаланылуы. Бас тартатын немесе Ұшудың радиотехникалық қамтамасыз ету құралдарын дұрыс пайдаланбау жағдайлары да орын алады.

1.9. Байланыс

Авиациялық байланыс құралдары туралы ақпарат, олардың жұмысқа қабілеттілігінің бағасы.

1.10. Әуеайлақ туралы деректер (егер авиациялық оқиға оның шегінде орын алатын болса)

Жағдайы, жабын түрі, көлбеу беті, ҰҚЖ, тежеудің бос аймақтарының, кедеогілерден бос жолақтарының, бос аймақтарының ұзындығы және ені (егер оқиға оның шегінен шығуымен байланысты болса), кедергілердің әуеайлақ ауданында орналасуы, жарық сигнал жабдықтары және т.б. (егер оқиға әуеайлақ аймағында алдын ала төмендеуімен немесе кедергімен соқтығысуымен байланысты болса).

1.11. Борттық өздігінен жазғыш құралдар

Әуе кемесіне орнатылған өздігінен жазғыш құралдардың үлгілері, анықталғаннан кейінгі жағдай және олар арқылы алынған деректер.

1.12. Әуе кемесі элементтері мен соққы туралы мәліметтер.

Оқиға орны және құрылым элементтері шашылуының сипаттамасы туралы жалпы мәліметтер.

Бұл бөлімге оқиға орнының сызбасы және оның сипаттамасы қосылуы мүмкін.

1.13. Медициналық және патологиялық мәліметтер

Жүргізілген зерттеулер мен анықталған тиісті деректер нәтижелерінің қысқаша сипаттамасы.

1.14. Өрт

Экипаж, жолаушылар мен басқа тұлғалардың орналасқан орындары және олар алған дене жарақаты туралы қысқаша сипаттама.

Тергеп-тексерудің техникалық аспектілері үшін маңызы бар келесі медициналық ақпарат келтіріледі:

әуе кемесінің бортындағы тұлғаларға әсер ететін күштер мен ауыстырып тиеулер;

кедергіге тап болған сәттегі әуе кемесінің жағдайы;

дене жарақатының креслолар құрылымдарының ерекшеліктеріне, әуе кемесі құрылымы элементтерінің бұзылуына, түтінді тыныстаумен, қайта герметизациялаумен байланысты болуы.

1.15. Өмір сүру факторлары

Авиациялық оқиға болған орын анықталған, апаттан құтқару командасының және оның құрамының келу, борттағы тұлғаларды әуе кемесінен эвакуациялау уақыты туралы деректер келтіріледі. Өрттің пайда болу себептері мен сипаты, оны жою уақыты, апаттан құтқару жұмыстарының және өрт сөндіру жүйелерінің тиімділігі көрсетіледі.

1.16. Сынау және зерттеу

Сынау және зерттеу нәтижелерінің қысқаша сипаттамасы келтіріледі.

1.17. Оқиғаға қатысы бар ұйымдар мен әкімшілік қызмет туралы ақпарат

Әуе кемесін пайдалануға қатысы бар ұйымдар мен олардың әкімшілік қызметі туралы тиісті ақпарат келтіріледі.

Ұйымдарға, мысалы әуе кемесін пайдаланушы және оның иесі, әуе қозғалысына қызмет көрсету органдары, әуеайлақтарды пайдалану қызметтері, метеоқызметтер және т.б., сондай-ақ регламенттейтін өкілетті органдар жатады.

Ақпарат экономикалық мәртебе, құрылымдар, функциялар, ресурстар, әкімшілік қызметтер және ұйымдардың нормативтік құжаттары туралы мәліметтерді қамтуы мүмкін.

1.18. Қосымша ақпарат

Оқиға себептері туралы қорытынды негіздемесі үшін қажетті және есептің бұған дейінгі бөлімдерінде айтылмаған барлық нақты ақпарат келтіріледі. Қажет болған жағдайда тергеп-тексерудің басқа да материалдарына нақты сілтемелер жасалады.

1.19. Тергеп-тексерудің пайдалы немесе тиімді әдістері

Пайдалы немесе тиімді тергеу әдістері. Тергеп-тексеру барысында тергеп-тексерудің жаңа әдістерін қолданған жағдайда, осы әдістерді қолдану үшін қысқаша негіздеме беріңіз және олардың негізгі тармақтарын осында көрсетіңіз, сонымен қатар нәтижелерді тиісті пп-да көрсетіңіз. 1.1–1.18.

2. ТАЛДАУ

Аталған бөлім комиссия қорытынды есебінің негізгі бөлімі болып табылады және толығымен оқиға себептері туралы қорытындылар мен комиссия ұсыныстарына негізделуі тиіс.

Бөлім мыналарды қамтуы тиіс:

олардың арасындағы себептік тергеп-тексерулік байланыстарды аша отырып, ерекше жағдайдың туындауы және өрбуі барысында орын алған оқиғаның хронологиялық сипаты;

мұндай ауытқушылықтардың ұшулар нәтижесіне әсер ету дәрежесін анықтап және жою бойынша профилактикалық іс-шараларды әзірлеу қажеттілігін негіздей отырып, тергеп-тексеру барысында лауазымды тұлғалардың әрекеттерінен, авиатехниканың жұмысынан, жобалау, дайындау және пайдалану нормаларынан анықталған барлық ауытқушылықтардың мен ұшулар дайындығы және оларды қамтамасыз ету, басшылық құжаттары және т.б. кемшіліктерінің талдауы;

ерекше жағдайдың туындауына және өрбуіне, ұшу нәтижесіне әсер еткен ауытқушылықтардың туындау себептерінің талдауы және негіздемесі.

Талдауда сондай-ақ ұшу нәтижесіне немесе авиациялық оқиға салдарына жағымды әсер еткен факторлар келтірілуі тиіс.

Талдауды түсініп, оған негізделу үшін қажетті барлық нақты ақпарат тікелей мәтінге немесе Түпкілікті есепке қосымша ретінде беріледі. Қажет болған жағдайда тергеп-тексерудің басқа материалдарына нақты сілтемелер жасалады.

3. ҚОРЫТЫНДЫ

Ерікті түрде толтырылатын нысанда авиациядағы оқиға себебінің (себептері) тұжырымдамалары келтіріледі. Тұжырымдамада ерекше жағдайлардың туындауына және өрбуіне әкеліп соққан барлық ауытқушылықтар қарастырылуы тиіс.

Себептер тұжырымдамаларынан кейін себептердің жинақталған топтары мен ұшу нәтижесіне әсер еткен факторлар келтіріледі.

Оқиға себептерінің тұжырымдамасынан кейін жинақталған себептер тобы мен "Қауіпсіздік" МАСУ пайдалану бойынша басшылыққа сәйкес ұшулар нәтижесіне әсер еткен бөлек себептер, олардың туындауының хронологиялық тәртібі бойынша беріледі.

4. ҚАУІПСІЗДІКТІ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ БОЙЫНША ҰСЫНЫСТАР

Бөлімде тергеп-тексеру барысында анықталған кемшіліктерді жоюға бағытталған ұсыныстар (орындаушылар мен орындау мерзімдері көрсетілмейді) келтіріледі. Бөлім екі бөліктен тұрады:

Ерекше оқиғалардың орын алуына, өрбуіне және ұшулар нәтижесіне әсер еткен кемшіліктерді жоюға бағытталған ұсыныстар.

Ерекше оқиғалардың орын алуына, өрбуіне және ұшулар нәтижесіне әсер етпейтін, алайда толығымен ұшулар қауіпсіздігіне әсер ететін кемшіліктерді жоюға бағытталған ұсыныстар.

Комиссия төрағасы ________________________(қолы, күні)
(тегі, аты-жөні)

Комиссия мүшелері________________________(қолы, күні)
(тегі, аты-жөні)

Есептің жеке бөліктерін ресімдеу қажет болмаған жағдайда, бөліктерде тек толтырылмау себебі ғана көрсетіледі.

Тергеп-тексерудің түпкілікті есебіне авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру материалдары қоса беріледі.

Материалдар авиациядағы оқиға немесе оқыс оқиға туралы іске төмендегідей тәртіппен орналастырылады:

Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру туралы түпкілікті есеп.

Тергеп-тексеру материалдары:

тергеп-тексеру бойынша комиссия тағайындау туралы бұйрық;

комиссия отырысарының хаттамалары;

кіші комиссияның және олардың жұмыс топтарының қосымшалары бар есептері (болған жағдайда);

кіші комиссияның құрамына енбейтін жұмыс топтарының қосымшалары бар есептері (болған жағдайда);

тергеп-тексеру комиссиясының тиісті тапсырмаларының қосымшалары бар арнайы зерттеулердің және сараптамалық қорытындылар нәтижелері (болған жағдайда).

Правила представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Порядок представления данных и расследования авиационных происшествий и инцидентов в гражданской и экспериментальной авиации

Параграф 1. Уведомление об авиационном происшествии или инциденте

Параграф 2. Организация расследования авиационных происшествий и инцидентов

Параграф 3. Действие лиц при авиационном происшествии

Параграф 4. Действие лиц при авиационном инциденте

Параграф 5. Порядок работы Комиссии по расследованию

Параграф 6. Участие в расследовании авиационного происшествия или инцидента, проводимого другим государством

Параграф 7. Участие других государств в расследовании авиационного происшествия или инцидента на территории Республики Казахстан

Параграф 8. Проведение исследований при расследовании авиационного происшествия и инцидента

Параграф 9. Разработка рекомендаций и мероприятий по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента

Параграф 10. Представление предварительного отчета об авиационном происшествии

Параграф 11. Подготовка и выпуск окончательного отчета по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента

Параграф 12. Возобновление расследования авиационного происшествия или инцидента

Параграф 13. Защита записей, относящихся к расследованию авиационного происшествия и инцидента

Параграф 14. Классификация и учет авиационных происшествий и инцидентов

Параграф 15. Представление данных об авиационных происшествиях и инцидентах

Параграф 1. Первый руководитель уполномоченной организации по расследованию авиационных происшествий

Параграф 3. Уполномоченный по расследованию

Категория авиационных событий, уведомление о которых является обязательным

Технический акт на ввод воздушного судна в строй

Удостоверение уполномоченного по расследованию

Полномочия комиссии по расследованию авиационного происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации и экспертов

Отчет по результатам исследования

Окончательный отчет по результатам расследования авиационного происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации

ОБЩИЕ СВЕДЕНИЯ

1. ФАКТИЧЕСКАЯ ИНФОРМАЦИЯ

2. АНАЛИЗ

3. ЗАКЛЮЧЕНИЕ

4. РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ БЕЗОПАСНОСТИ

Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру тәртібі

1-параграф. Авиациялық оқиға немесе оқыс оқиға туралы хабар беру

2-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруді ұйымдастыру

3-параграф. Авиациялық оқиға кезіндегі лауазымды адамдардың іс-әрекеті

4-параграф. Авиациялық оқыс оқиға кезіндегі лауазымды адамдардың іс-әрекеті

5-параграф. Тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның жұмыс тәртібі

6-параграф. Басқа мемлекет жүргізетін авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге қатысу

7-параграф. Қазақстан Республикасының аумағындағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруге басқа мемлекеттердің қатысуы

8-параграф. Авиациялық оқиға мен оқыс оқиғаны тергеп-тексеру кезінде зерттеулер жүргізу

9-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша ұсынымдар мен іс-шараларды әзірлеу

10-параграф. Авиациялық оқиға туралы алдын ала есепті ұсыну

11-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есепті дайындау және шығару

12-параграф. Авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеруді қайта бастау

13-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеруге қатысты жазбаларды қорғау

14-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды жіктеу және есепке алу

15-параграф. Авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы деректерді ұсыну

1-параграф. Авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның бірінші басшысы

3-параграф. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл

Хабар беру міндетті болып табылатын авиациялық оқиғалар санаты

Әуе кемесін пайдалануға енгізу туралы техникалық акт

Тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің куәлігі

Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғаны немесе оқыс оқиғаны тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның және сарапшылардың өкілеттіктері

Зерттеу нәтижелері бойынша есеп

Азаматтық және эксперименттік авиациядағы авиациялық оқиғаны және оқыс оқиғаны тергеп-тексеру нәтижелері бойынша түпкілікті есеп

ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТ

1. НАҚТЫ АҚПАРАТ

2. ТАЛДАУ

3. ҚОРЫТЫНДЫ

4. ҚАУІПСІЗДІКТІ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ БОЙЫНША ҰСЫНЫСТАР

Окончательный отчет по результатам расследования авиационного
происшествия или инцидента в гражданской и экспериментальной авиации