On combating corruption

The Law of the Republic of Kazakhstan dated 18 November 2015 № 410-IV LRK.

Unofficial translation

This Law regulates social relations in the field of combating corruption and is aimed at implementing the anti-corruption policy of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 1. GENERAL PROVISIONS

Article 1. Explanation of some definitions contained in this Law:

The definitions contained in this Law are used to mean the following:

1) administrative and economic functions - the right to manage and dispose the property which is on the balance sheet of the organization, granted in the manner established by the law of the Republic of Kazakhstan;

1-1) a person holding a responsible government position, – a person holding a position established by the Constitution of the Republic of Kazakhstan, constitutional and other laws of the Republic of Kazakhstan for the direct performance of state functions and the powers of state bodies, including a deputy of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan, a judge of the Constitutional Court of the Republic of Kazakhstan, a judge, a Commissioner for Human Rights in the Republic of Kazakhstan, as well as a person holding according to the legislation of the Republic of Kazakhstan on public service, a political public position or an administrative public position of the "A" corps, or an elected government position;

1-2) personal interest – the interest of a person holding a responsible public position, a person authorized to perform public functions, a person equated to persons authorized to perform public functions, an official in acquiring, obtaining or extracting benefits, rewards or advantages of a property and (or) non-property nature for themselves, their close relatives, spouse(s), relatives and (or) other related persons.

For the purposes of this Law:

close relatives of the person referred to in part one this subparagraph shall mean parents (parent), children, adoptive parents, adopted children, full and half brothers and sisters, grandparents, and grandchildren;

in-laws of the person referred to in part one of this subparagraph shall mean the full and half brothers and sisters, parents, and children of the spouse;

other persons associated with the person referred to in part one of this subparagraph shall mean:

spouses of children adopted;

spouses and children of full and half brothers and sisters;

full and half brothers and sisters of parents and their children;

persons who run a joint household with him/her;

persons who are dependent on him/her;

ex-spouse (ex-spouse);

a legal entity whose shares (shares of participation in the authorized capital) are owned by the person specified in part one of this subparagraph and (or) his close relatives, spouse, relatives;

a legal entity managed by the person specified in part one of this subparagraph and (or) his/her close relatives, spouse, relatives;

2) an official - a person who permanently, temporarily or by special authority fulfills the functions of a representative of power or performs organizational and administrative or administrative and economic functions in state bodies, local self-government bodies, as well as in the Armed Forces, other troops and military formations of the Republic of Kazakhstan;

2-1) a person performing managerial functions in a state organization or a subject of a quasi-public sector - a person who permanently, temporarily or by special authority performs organizational and administrative or administrative and economic functions in these organizations;

3) an individual authorized to perform state functions - a person who shall be in the public service, a deputy of the maslikhat, a person who temporarily performs the duties provided for by the state position until his appointment to the public service, as well as a person temporarily appointed to the military position of military personnel under a contract of officers or temporarily acting his duties;

4) a person equated to persons authorized to perform state functions, - a person elected to local government bodies (with the exception of a deputy of the maslikhat); a citizen registered in accordance with the procedure established by the law of the Republic of Kazakhstan as a candidate for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, akims of cities of regional significance, settlements, villages, rural districts, as well as members of an elected local government body; a member of the territorial election commission exercising his/her powers on a professional permanent basis, whose remuneration is made from the budget of the Republic of Kazakhstan; an employee permanently or temporarily working in a local government body, whose remuneration is made from the state budget of the Republic of Kazakhstan; a person performing managerial functions in a state organization or quasi-public sector entity, as well as a person authorized to make decisions on the organization and conduct of procurement, including public procurement, or involved in the selection or financing, or implementation, or monitoring of projects and (or) programs funded from the state budget and (or) The National Fund of the Republic of Kazakhstan, holding a position not lower than the head of an independent structural unit in these organizations, employees of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and its departments; employees of the authorized organization in the field of civil aviation, acting in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on the use of the airspace of the Republic of Kazakhstan and aviation activities, employees of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations; employees of the “Government for Citizens” State corporation who directly provide public services, or whose official duties are related to the provision of public services, or who have access to personal data of individuals and (or) other information to which access is restricted; persons who carry out technical and author supervision on highways; members of collegial bodies involved in the selection of projects and (or) programs funded from the state budget, or involved in making decisions on financing projects and (or) programs from the state budget or providing state support measures;

5) conflict of interest – the contradiction between the personal interests of persons holding a responsible public position, persons authorized to perform public functions, persons equated to them (with the exception of candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, akims of cities of regional significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local governments), officials and their official powers, in which the personal interests of these persons lead or may lead to non-fulfilment and (or) improper fulfilment of their official duties.

Types of conflict of interest:

potential conflict of interest is a situation in which the personal interests of a person specified in part one of this subparagraph may conflict with his/her official powers;

a real conflict of interest is a situation in which the personal interests of a person specified in part one of this subparagraph conflict with his/her official powers;

an actual conflict of interest is a situation where the personal interests of the person indicated in part one of this subparagraph conflict with his/her official powers, as a result of which contracts or transactions were concluded, acts or other decisions were adopted;

6) corruption – illegal use by persons holding a responsible public position, persons authorized to perform public functions, persons equated to persons authorized to perform public functions, officials, officials of a foreign state or international organization of their official (service) powers and related opportunities in order to obtain or extract property personally or through intermediaries (non-property) benefits and advantages for oneself or third parties, as well as bribing these individuals by providing benefits and advantages;

6-1) combating corruption – activities aimed at detecting, suppressing, uncovering and investigating corruption offenses;

6-2) an authorized anti–corruption body - the state body responsible for combating corruption and its territorial bodies;

7) anti-corruption policy - legal, administrative and organizational measures aimed at reducing corruption risks, increasing public confidence in the activity of state bodies and other measures in accordance with this Law;

8) an authorized body for anti–corruption policy is the central state body responsible for the formation and implementation of the anti-corruption policy of the Republic of Kazakhstan, coordination in the field of combating corruption, minimizing and eliminating the causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses, and its territorial divisions;

9) anti–corruption restrictions - restrictions established by this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan aimed at preventing corruption offenses;

10) anti–corruption means the activities of anti-corruption entities within their powers to prevent corruption, including the formation of an anti-corruption culture in society, the identification and elimination of causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses, as well as the identification, suppression, disclosure and investigation of corruption offenses and elimination of their consequences;

11) corruption offence - an unlawful culpable act (action or inaction) with elements of corruption, for which administrative or criminal liability is established by law;

12) corruption risk – the likelihood of emergence of causes and conditions facilitating the commission of corruption offences;

13) prevention of corruption – the activities of anti-corruption entities aimed at creating an atmosphere of intolerance towards corruption in society, identifying and eliminating the causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses, through the development and implementation of a system of preventive measures;

14) organizational and administrative functions - the right, granted in the manner prescribed by the law of the Republic of Kazakhstan, to issue orders and instructions that are binding for the subordinates in the service, as well as to apply incentives and disciplinary sanctions in relation to the subordinates.

Footnote. Article 1 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.04.2016 № 484-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day its first official publication); dated 19.04.2019 № 249-VI (shall be enforced from 01.08.2019); dated 03.07.2019 № 262-VI (shall be enforced from 01.01.2020); dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 06.10.2020 № 365-VI (shall come into effect upon the expiration of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 29.12.2021 № 91-VII (shall enter into force upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 05.11.2022 № 157-VII (shall enter into force from 01.01.2023); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 23.12.2023 № 50-VIII (effective from 01.01.2025); dated 30.06.2025 № 204-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 03.01.2026 № 251-VIII (shall take effect sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 09.01.2026 № 256-VIII (shall take effect six months after the date of its first official publication); dated 19.05.2026 № 291-VIII (effective as of 01.07.2026); dated 11.06.2026 № 306-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 2. Scope of this Law

1. This Law shall apply in the Republic of Kazakhstan in respect of individuals and legal entities. Outside the Republic of Kazakhstan, this Law shall apply in respect of citizens of the Republic of Kazakhstan and legal entities registered in the Republic of Kazakhstan, unless otherwise provided for by the international treaty ratified by the Republic of Kazakhstan.

2. Criminal liability and punishment for corruption crimes are provided for by the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan, administrative liability and penalties for administrative corruption offences – by the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences.

Article 3. Legislation of the Republic of Kazakhstan on combating corruption

1. Legislation of the Republic of Kazakhstan on combating corruption is based on the Constitution of the Republic of Kazakhstan and consists of this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan.

2. If the international treaty ratified by the Republic of Kazakhstan establishes rules other than those contained in this Law, the rules of the international treaty shall apply.

Article 4. Basic principles of combating corruption

Combating corruption is based on the following principles of:

1) legality;

2) priority of protecting the rights, freedoms and legitimate interests of a human and a citizen;

3) publicity and transparency;

4) cooperation of the state and civil society;

5) systemic and integrated use of anti-corruption measures;

6) priority use of measures to prevent corruption;

7) protection and encouragement of individuals assisting in combating corruption;

8) inevitability of punishment for the commission of corruption offences.

Footnote. Article 4 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Article 5. The purpose and tasks of combating corruption

1. The purpose of combating corruption is to eliminate corruption from the society.

2. To achieve the purpose of combating corruption requires the tackling of such tasks as:

1) creation of an atmosphere of intolerance towards corruption in the society;

2) identification of conditions and causes facilitating the commission of corruption offences, elimination of their consequences;

3) boosting cooperation between anti-corruption entities;

4) development of international cooperation for combating corruption;

5) detection, suppression, solution and investigation of corruption offences.

Chapter 2. MEASURES TO COMBAT CORRUPTION

Article 6. Set of measures to combat corruption

The set of anti-corruption measures includes:

1) anti-corruption monitoring;

2) analysis of corruption risks;

3) fostering an anti-corruption culture;

3-1) carrying out scientific anti-corruption expertise of draft regulatory legal acts in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

4) identification of corruption-related provisions in the course of a legal review in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

5) development of and compliance with anti-corruption standards;

6) financial control;

7) anti-corruption restrictions;

8) prevention and resolution of conflicts of interest;

9) anti-corruption measures in the field of entrepreneurship;

10) identification, suppression, solution and investigation of corruption offences;

11) a report on corruption offences;

12) elimination of the consequences of corruption offenses and conflicts of interest;

13) elaboration and publication of the National Report on Combating Corruption.

Footnote. Article 6 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced from 01.01.2020); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 7. Anti-corruption monitoring

1. Anticorruption monitoring is an activity of anti-corruption agencies on the collection, processing, compilation, analysis and evaluation of information related to the effectiveness of the anti-corruption policy, the state of law enforcement practice in the field of combating corruption, as well as perception and assessment of the corruption level by the society.

2. The goal of anti-corruption monitoring is the assessment of law enforcement practices in the field of combating corruption.

3. Sources of anti-corruption monitoring are legal statistics and communications of individuals and legal entities, information from non-governmental and international organizations, data from sociological surveys and publications in the media, as well as other sources of information not prohibited by law.

4. The results of anti-corruption monitoring may be a ground to conduct the analysis of corruption risks and also improve measures aimed at fostering an anti-corruption culture.

4-1. The procedure for conducting anti-corruption monitoring shall be determined by the authorized body for anti-corruption policy.

5. The provisions of this article shall not apply to the activity of special state bodies.

Footnote. Article 7 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 8. Analysis of corruption risks

1. Analysis (external and internal) of corruption risks is identification and study of causes and conditions facilitating the commission of corruption offences.

2. External analysis of corruption risks shall be carried out by the authorized body for anti-corruption policy in accordance with the procedure determined by the authorized body for anti-corruption policy in coordination with the Administration of the President of the Republic of Kazakhstan in the following areas:

1) identification of corruption risks in legal and other acts affecting the activities of state bodies and organizations, entities of the quasi-public sector;

2) identification of corruption risks in organizational-and-management activity of state bodies and organizations, quasi-public entities.

The authorized body for anti-corruption policy shall have the right to involve specialists and (or) experts from other anti-corruption entities in conducting an external analysis of corruption risks.

Based on the results of an external analysis of corruption risks, state bodies, organizations and quasi-public sector entities shall take measures to eliminate the causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses.

The heads of state bodies, organizations and quasi-public sector entities shall be subject to disciplinary responsibility, as established by the laws of the Republic of Kazakhstan, for failure to eliminate the causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses.

3. Paragraph 2 of this article does not apply to relations in the areas of:

1) supreme supervision exercised by the prosecutor’s office;

2) pre-trial proceedings in criminal cases;

3) proceedings in cases for administrative offences;

4) justice;

5) operational- investigation activity;

6) criminal executive activity;

7) control over compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on state secrets.

4. The provisions of paragraph 2 of this article do not apply to the activity of special state bodies.

5. State bodies, organizations and quasi-public entities shall conduct an internal analysis of corruption risks and pursuant to it, take measures to eliminate causes and conditions facilitating the commission of corruption offences.

The standard procedure for conducting an internal analysis of corruption risks shall be determined by the authorized body for anti-corruption policy.

Footnote. Article 8 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2017 № 86-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day its first official publication); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.04.2023 № 223-VII (shall be enforced ten calendar days after the date of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 9. Fostering an anti-corruption culture

1. Fostering an anti-corruption culture is the activity carried out by anti-corruption agencies, within their competence, on the preservation and promotion of the set of values reflecting intolerance to corruption in the society.

2. An anti-corruption culture is fostered through a set of educational, information and organizational measures.

3. Anti-corruption education is a continuous process of upbringing and training aiming at moral, intellectual, cultural development and to foster an active anti-corruption attitude in a person.

4. Awareness-raising and organizational activity is performed through explanatory work by the mass media, arrangement of socially significant events, state social order in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan and other measures provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Article 10. Anti-corruption standards

1. Anti-corruption standards are a set of recommendations for a separate area of social relations aimed at preventing corruption.

2. Anti-corruption standards approved by state bodies, organizations and quasi-public sector entities shall be developed with the participation of the public based on the methodology for the formation of anti-corruption standards approved by the authorized body for anti-corruption policy.

Anti-corruption standards shall be taken into account in law enforcement practice and should be updated taking into account changes in the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 10 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 11. Measures of financial control

1. To implement financial control measures, persons specified in this article shall submit declarations for individuals such as:

1) candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan and maslikhats, akims of cities of regional significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local government bodies and their spouses – before registration as a candidate;

2) an asset and income declaration.

2. Declaration of assets and liabilities shall be submitted by:

1) candidates for the Presidency of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Parliament of the Republic of Kazakhstan and maslikhats, akims of districts, cities of regional significance, cities of district significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local self-government bodies and their spouses - before registration as a candidate;

2) persons who are candidates for a public position or a position related to the performance of public or equivalent functions, and their spouses, except for the persons specified in subparagraph 1) of this paragraph - until the issuance of an act of an official (body) having the right appointment to a position, on appointment to a position (as of the first day of the month in which the declaration is submitted).

3. An asset and income declaration shall be submitted by:

1) persons holding a responsible civil service position and their spouses;

2) persons authorized to perform public functions and their spouses;

3) officials and their spouses;

4) persons equated to persons authorized to perform public functions and their spouses.

4. If property specified in the tax legislation of the Republic of Kazakhstan has been acquired during a natural business year, the persons specified in paragraph 3 of this article shall disclose information on the sources of covering expenses for the acquisition of the said property in their asset and income declaration.

Note!
Paragraph 4 as provided for to be added with parts second, third, fourth, fifth, sixth, seventh and a note in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force from 01.01.2027).

5. A declaration of assets and liabilities shall be drawn up in accordance with the tax legislation of the Republic of Kazakhstan and shall be submitted in the form and manner specified in the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

6. An asset and income declaration shall be drawn up in accordance with the tax legislation of the Republic of Kazakhstan and shall be submitted in the form, in the manner and within the timeframe specified in the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

7. Information on the submission of a declaration of assets and liabilities or an asset and income declaration by individuals specified in paragraphs 2 and 3 of these articles shall be posted on the official Internet resource of the state body in charge of collecting taxes and other mandatory payments to the budget, according to the procedure provided for by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

8. Failure to provide information or false information in the declaration of assets and obligations by individuals specified in subparagraph 1) of paragraph 2 of this Article, if the deed does not contain signs of a criminal offense, shall be the basis for refusing to register or canceling decisions on registration.

Failure to submit a declaration of assets and obligations and (or) a declaration of income and property or the submission of incomplete, inaccurate information in such declarations, if the deed does not contain signs of a criminal offense:

by individuals specified in subparagraph 2) of paragraph 2 of this Article – shall be the basis for refusal to grant the person the appropriate powers;

individuals specified in paragraph 3 of this Article – shall entail liability provided for by the Code of Administrative Offenses of the Republic of Kazakhstan.

9. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication);

10. The requirements of paragraph 7 of this Article shall not apply to information constituting state secrets.

11. Individuals and legal entities that participate in the performance of state property managing functions shall submit reports on all property transactions and financial activity related to state property, to the state body exercising proprietary rights to state property, in the manner and within the time frames established by the authorized state property management body.

12. Information referred to in this article, received by state revenue bodies, is a secret protected by law in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan. Its disclosure entails liability in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

13. Information constituting official and tax secrets shall be submitted to the financial monitoring authority for the purposes and in the manner required by the Law of the Republic of Kazakhstan “On Combating Legalization (Laundering) of Proceeds from Crime, Financing of Terrorism and Financing of the Proliferation of Weapons of Mass Destruction”.

14. The provisions of this Article shall not apply to persons carrying out technical and design supervision on highways and members of collegial bodies involved in the selection of projects and (or) programs funded from the state budget, or involved in making decisions on financing projects and (or) programs from the state budget or providing state support measures except for persons holding a government position or a position in a government organization or quasi-public sector entity, related to the performance of functions equivalent to state functions).

Footnote. Article 11 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 26.11.2019, № 273-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 03.07.2020 № 359-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 29.12.2021 № 91-VII (shall enter into force upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 05.11.2022 № 157-VII (shall enter into force from 01.01.2023); dated 19.04.2023 № 223-VII (shall be enforced ten calendar days after the date of its first official publication); dated 19.09.2025 № 219-VIII (effective sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 11.06.2026 № 306-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 12. Anti-corruption restrictions

1. Persons holding responsible public positions, persons authorized to perform public functions, persons equated to them (with the exception of candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, akims of cities of regional significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local government bodies), officials, taking into account the specifics established by the Articles 13, 14, 14-1, 15, 15-1, 15-2, 15-3, 15-4 and 15-5 of this Law, shall assume anti-corruption restrictions on:

1) implementation of the activity incompatible with the performance of public functions;

2) the inadmissibility of joint service (work) of close relatives, spouses, relatives and (or) other persons related to them;

3) the use of official and other information that is not subject to official dissemination in order to obtain or extract property and non-property benefits and advantages for oneself and (or) others;

4) acceptance of material remuneration, gifts, benefits or services for actions (inaction) in favour of the persons who provided them, or persons represented by them, if such actions fall within the official powers of the persons specified in the first paragraph of this paragraph, or these persons, by virtue of their official position, may contribute to such actions (inaction);

5) opening and holding accounts (deposits) in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan, keeping cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan;

6) participation in gambling and (or) betting in gambling establishments that fall under the definition provided for by the Law of the Republic of Kazakhstan "On Gambling Business", as well as participation in gambling and (or) betting in places not designated for this purpose or in gambling and (or) betting, conducted through the use of telecommunications networks, including the Internet;

7) the use of official powers in personal interests.

2. The laws regulating the procedure for the performance of certain public functions may establish other legal norms providing for restrictions aimed at preventing corruption.

3. The consent of the persons specified in the first paragraph of paragraph 1 of this Article to the adoption of anti-corruption restrictions shall be recorded by the personnel management services (HR departments) of the relevant organizations in writing.

4. Failure to comply with anti-corruption restrictions by the persons specified in the first paragraph of paragraph 1 of this Article shall entail refusal to accept a position or dismissal (dismissal from office, termination of powers), their non-compliance shall be the basis for dismissal (dismissal from office, termination of powers), unless otherwise provided by this Law.

5. Family members of the person indicated in the first paragraph of paragraph 1 of this Article shall not be entitled to receive financial remuneration, gifts, benefits or services provided for the actions (inaction) of this person in favour of the persons who provided them or the persons they represent, if such actions fall within the official powers of this person or it is by virtue of their official position may contribute to such actions (inaction).

Note. In this Law, the family members of the person specified in the first paragraph of paragraph 1 of this Article refer to his/her spouse, parents, children, including adults, and persons who are dependents and permanently residing with him.

6. Money received to the account of the persons specified in the first paragraph of paragraph 1 of this Article, and (or) their family members without their knowledge, as well as funds received by them in violation of subparagraph 4) of paragraphs 1 and 5 of this Article, not more than within two weeks after their discovery, shall be subject to transfer to the republican budget with the submission of an explanation to the relevant state revenue authority on the circumstances of receipt of such funds.

Gifts received without the knowledge of the persons specified in the first paragraph of paragraph 1 of this Article and (or) their family members, as well as received by them in violation of subparagraph 4) of paragraph 1 and paragraph 5 of this Article, shall be subject to gratuitous transfer to the authorized body for the management of state property within seven calendar days from the date of receipt of the gift or from the day when the person indicated in the first paragraph of paragraph 1 of this Article became aware of the receipt of the gift, and the benefits provided to the said persons under the same circumstances, the services must be paid for by transferring money to the republican budget within seven calendar days from the date of granting the benefit, service, or from the day when the person indicated in the first paragraph of paragraph 1 of this Article became aware of the provision of benefits, services.

A person who has given a gift to the authorized state property management body shall have the right to redeem such a gift in accordance with the procedure established by the Law of the Republic of Kazakhstan "On State Property". The proceeds from the sale of gifts shall be transferred to the republican budget.

7. The provisions of paragraphs 1, 3 and 4 of this Article shall not apply to persons who carry out technical and design supervision on highways, and members of collegial bodies involved in the selection of projects and (or) programs funded from the state budget, or involved in making decisions on financing projects and (or) programs from the state budget. budget or provision of state support measures (with the exception of persons holding a public position or a position in a state organization or a quasi-public sector entity, related to the performance of functions equivalent to state functions).

The persons specified in part one of this paragraph, when performing functions equated to state functions, taking into account the specifics established by Articles 15, 15-1, 15-2, 15-3 and 15-4 of this Law, shall be required to comply with anti-corruption restrictions on:

1) the use of official and other information that is not subject to official dissemination in order to obtain or extract property and non-property benefits and advantages for oneself and (or) others;

2) accepting material remuneration, gifts, benefits or services for actions (inaction) in favour of the persons who provided them or the persons they represent, if such actions fall within the authority of the persons specified in part one of this paragraph, or these persons, by virtue of their position, may contribute to such actions (inaction);

3) the use of authority in personal interests.

The provisions of paragraphs 5 and 6 of this Article shall apply to the persons referred to in part one of this paragraph when performing functions equivalent to State functions and their family members.

Footnote. Article 12 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 06.10.2020 № 365-VI (shall come into effect upon the expiration of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 19.12.2020, № 384-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 05.11.2022 № 157-VII (shall enter into force from 01.01.2023); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 08.07.2024 № 116-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 11.06.2026 № 306-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 13. Activity inconsistent with the performance of public functions

1. Persons holding responsible government positions, persons authorized to perform government functions (with the exception of deputies of maslikhats who do not carry out their activities on a permanent or exempt basis), officials, members of territorial election commissions exercising their powers on a professional permanent basis, whose remuneration is made from the budget of the Republic of Kazakhstan, employees of the National Bank of the Republic of Kazakhstan Kazakhstan and its departments, employees of the authorized organization for the investigation of aviation accidents, an authorized organization in the field of civil aviation operating in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on the use of the airspace of the Republic of Kazakhstan and aviation activities, employees of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations, as well as persons equated to persons authorized to perform government functions operating in national management holdings, national holdings, national companies, national and regional development institutions, their subsidiaries shall be prohibited:

1) participate in the management of a commercial or non-commercial organization, except in cases, when it is their official duties under the legislation of the Republic of Kazakhstan or is necessary for the management of the shares, specified in subparagraph 4) of this paragraph, or is provided for in paragraph 2-1 of this article, or is gratuitous participation in the management of a political party, trade union, consumer or housing construction cooperative;

2) engage in business activity;

3) to engage in other paid activities, except teaching, scientific, creative activities, military service in the reserve;

4) acquire securities, with the exception of the acquisition and (or) sale, in accordance with the procedure, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, of units of open-end and interval mutual investment funds, bonds, shares of commercial organizations (common shares in an amount not exceeding five percent of the total number of voting shares of organizations).

Contract military personnel performing military service in positions corresponding to a medical military speciality shall have the right to engage in paid medical activities that do not interfere with the performance of military service duties.

1-1. Persons equated to persons authorized to perform state functions who are not subject to the requirements of paragraph 1 of this Article (with the exception of candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, akims of cities of regional significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local government bodies), shall not have the right to participate independently in the management of a commercial organization, engage in entrepreneurial and other paid activities:

1) if the relevant activity interferes with the performance of official duties;

2) if the relevant activity entails the use of official property

3) in the presence of a conflict of interest.

1-2. Restrictions on the performance by persons, specified in paragraph 1 of this article of activities, incompatible with the performance of state functions is established by this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan.

2. is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication).

2-1. Persons equivalent to persons, authorized to perform state functions, operating in national management holdings, national holdings, national companies, national and regional development institutions and their subsidiaries shall have the right to hold paid positions in the management bodies, supervisory boards, and executive bodies of subsidiaries, dependent entities, other legal entities, affiliated with the relevant national management holdings, national holdings, national companies, national and regional development institutions and their subsidiaries, in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

3. Excluded by Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2026 № 251-VIII (shall take effect sixty calendar days after the date of its first official publication).

4. The chairman of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and his deputies, the chairman of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations and his deputies, employees of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and its departments, as well as employees of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations shall not have the right to acquire units of investment funds, bonds, shares of commercial organizations.

Within thirty calendar days from the date of their appointment to positions the persons, referred to in the first part of this paragraph shall be obliged to transfer to trust management, as established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the units of investment funds, bonds, shares of commercial organizations, belonging to them and submit to the human resources department (personnel department) at their place of work a notarized copy of the trust management agreement for the units of investment funds, bonds and shares of commercial organizations belonging to them.

5. Within thirty calendar days from the date of assuming office the persons, referred to in paragraph 1 of this article shall transfer to trust management for the period of performance of these functions, as established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the property belonging to them by ownership right or other property right, the use of which entails the receipt of income, with the exception of money, bonds, shares of open and interval mutual investment funds, shares of commercial organizations (common shares in an amount not exceeding five percent of the total number of voting shares of organizations), digital assets, legally owned by these persons, as well as property transferred for property lease (rent), and submit within the specified period to the human resources service (personnel service) at the place of work a notarized copy of the trust management agreement of the property.

6. Excluded by Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2026 № 251-VIII (shall take effect sixty calendar days after the date of its first official publication).

7. In the event of the emergence of ownership right or other titles to property, the use of which entails the receipt of income, with the exception of shares of open-end and interval mutual investment funds, bonds, shares of commercial organizations (common shares in an amount not exceeding five percent of the total number of voting shares of organizations), digital assets, acquired in the manner, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan the persons, referred to in paragraph 1 of this article shall be obliged to transfer it to trust management within thirty calendar days from the date of emergence of the ownership right or other property title in the manner, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, and submit within the specified period to the human resources department (personnel department) at the place of work a notarized copy of the trust management agreement of the property.

The chairman of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and his deputies, the chairman of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations and his deputies, employees of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and its departments, as well as employees of the authorized body for regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations shall be obliged to transfer their investment fund units, bonds, shares of commercial organizations, received by acceptance of an inheritance or on the basis of court decisions or in other cases beyond the control of the said persons, into trust management within thirty calendar days from the date of emergence of the ownership right or other property title in the manner, established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, and submit within the specified period to the human resources department (personnel department) at the place of work a notarized copy of the property trust management agreement.

7-1. The persons, referred to in paragraph 1 of this article shall have the right to lease (rent) residential property, owned by them and to receive income from such lease, as well as from property transferred into trust management and from other legal sources.

8. Failure to fulfill the obligations, stipulated by paragraphs 4, 5, and 7 of this article by the persons, referred to in paragraph 1 of this article shall constitute the ground for termination of their civil service or other relevant activities.

Footnote. Article 13 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 22.01.2016 № 446-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day its first official publication); dated 03.07.2019 № 262-VI (shall be enforced from 01.01.2020); dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 05.11.2022 № 157-VII (shall enter into force from 01.01.2023); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.04.2024 № 74-VIII (shall come into effect upon the expiration of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 18.03.2025 № 175-VIII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 03.01.2026 № 251-VIII (shall take effect sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 11.06.2026 № 306-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 14. Inadmissibility of joint service (work) of close relatives, spouses, relatives and (or) other related persons

1. Persons holding responsible government positions, persons authorized to perform government functions (with the exception of deputies of maslikhats who do not carry out their activities on a permanent or exempt basis), persons equated to persons authorized to perform government functions (with the exception of candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, mayors of cities district significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected local government bodies), officials may not have close relatives, spouse, relatives and/or other related persons directly subordinate to them, or be directly subordinate to such persons.

2. Their close relatives, spouses, relatives and (or) other related persons may not hold positions in the structural divisions of state bodies, national management holdings, national holdings, national companies, national and regional development institutions, and their subsidiaries supervised and headed by the persons specified in paragraph 1 of this Article.

Notes:

1. For the purposes of this paragraph, a State body means a state body registered as an independent legal entity.

2. The requirements of this paragraph shall not apply to:

1) persons referred to in paragraph 1 of this Article who work in rural settlements, border offices, as well as institutions stationed in closed and isolated military towns and other closed facilities, in the absence of direct subordination with close relatives, spouse, relatives and (or) other related persons;

2) cases of joint service (work) of the persons referred to in paragraph 1 of this Article in foreign institutions of the Republic of Kazakhstan, with accompanying members of their families, determined in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on diplomatic service, in the absence of direct subordination with accompanying family members.

3. The positions of heads of independent structural or territorial divisions of a state body, organization, or quasi-public sector entity, as well as heads of subordinate organizations of a state body, may not be held by close relatives, spouse, relatives of the first head of a state body, organization, or quasi-public sector entity, or any other official who has the right to be appointed to a position in the relevant state body, an organization or a quasi-public sector entity, and (or) other persons related to them.

4. Persons who violate the requirements of paragraphs 1, 2 and 3 of this Article, if they do not voluntarily eliminate it within three months of the discovery of the said violation, shall be subject to transfer to positions excluding such subordination. If such transfer is not possible, one of these office workers (employees) shall be subject to resignation or other dismissal from the specified functions.

5. If the person referred to in paragraph 1 of this Article holds the position of head of the Personnel management service (HR service), the internal security service, the internal audit service or any other independent structural unit exercising internal control over the activities of territorial divisions of the state body or subordinate state bodies in a state body, then his/her close relatives, a spouse, relatives, and/or other related persons may not hold positions of:

1) heads of independent structural divisions in the specified territorial divisions of a state body or subordinate state bodies controlled by the specified person;

2) deputy heads of territorial divisions of a state body or subordinate state bodies in charge of the work of the structural divisions specified in subparagraph 1) of this paragraph;

3) heads of territorial divisions of a state body or subordinate state bodies.

Persons who violate the requirements of part one of this paragraph, if they do not voluntarily eliminate it within three months of the discovery of the said violation, shall be subject to transfer to positions that exclude such control. If such transfer is not possible, one of these office workers (employees) shall be subject to resignation or other dismissal from his/her position.

6. The persons specified in paragraph 1 of this Article shall be prohibited from holding positions with their close relatives, spouse, relatives and (or) other related persons specified in part two of subparagraph 1-2) of Article 1 of this Law in the same governing body (supervisory board), the executive body of a quasi-governmental entity. sectors.

Persons who violate the requirements of part one of this paragraph, if they do not voluntarily eliminate it within three months of the discovery of the said violation, shall be subject to transfer to positions that exclude joint service (work) in one management body (supervisory board), the executive body of a quasi-public sector entity, and if such transfer is not possible, one of these employees shall be subject to resignation or other dismissal from these functions.

Notes:

1. In this Article, direct subordination means the presence of one person in direct subordination to another person holding the next higher position, who is authorized to give instructions, orders to a subordinate person, monitor their implementation and (or) organize the activities of a subordinate person, unless otherwise provided by the job description or other document defining official duties of a subordinate.

2. The restrictions provided for in this Article on the joint service (work) of the persons referred to in paragraph 1 of this Article with their former spouses shall apply for one year from the date of the dissolution of the marriage.

Footnote. Article 14 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 14-1. Inadmissibility of opening, holding accounts (deposits), keeping cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan

1. Persons holding a responsible public position, persons authorized to perform state functions (except for deputies of maslikhats), officials shall be prohibited from opening and having accounts (deposits) in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan, to keep cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan.

Note. The restriction provided for by this paragraph shall not apply to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan located in the territory of the Republic of Kazakhstan.

2. The persons specified in paragraph 1 of this Article, within six months from the date of holding the position or the disappearance of the circumstances specified in paragraph 4 of this Article, shall be obliged to close accounts (deposits) in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan, and (or) stop keeping cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan.

If the persons specified in paragraph 1 of this Article cannot fulfil the requirements provided for in part one of this paragraph, in connection with the arrest, prohibition of disposal imposed by the competent authorities of a foreign state in accordance with the legislation of this foreign state in whose territory the accounts (deposits) are located and (or) cash and valuables are stored in a foreign bank, or due to force majeure (natural phenomena, hostilities, a state of emergency, the impossibility of early termination of the bank account (deposit) agreement and other circumstances), independent of the will of the persons specified in paragraph 1 of this Article, such requirements must be met within six months from the date of termination of the arrest, prohibition of the order or termination of other circumstances with the submission of documents confirming the relevant facts.

3. In case of receipt, as a result of acceptance of inheritance in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan or the legislation of a foreign state, by the persons specified in paragraph 1 of this Article, accounts (deposits), cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan, into possession and (or) use, these persons shall be obliged, within six months from the date of acceptance of the inheritance, to close accounts (deposits) and (or) stop storing cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan.

4. The provisions of paragraphs 1, 2 and 3 of this Article shall not apply to persons referred to in paragraph 1 of this Article, sent to work in foreign institutions, representative offices of the Republic of Kazakhstan and international organizations from the Republic of Kazakhstan, as well as seconded to these organizations, for the period of work in these organizations or studying abroad, or undergoing an internship abroad, or being on a business trip abroad, or undergoing treatment abroad, or staying abroad as a legal representative of a minor child or as a guardian or custodian of an adult person for the period of study or treatment of the relevant persons.

5. Within the time limits provided for in this Article, the persons referred to in paragraph 1 of this Article shall have the right to apply for the termination of public service or other relevant activities at their request.

Footnote. Chapter 2 is supplemented by Article 14-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.12.2020 № 384-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 15. The inadmissibility of using official powers in personal interests

1. Persons holding responsible government positions, persons authorized to perform government functions, persons equated to persons authorized to perform government functions (with the exception of candidates for President of the Republic of Kazakhstan, deputies of the Kurultai of the Republic of Kazakhstan or maslikhats, akims of cities of regional significance, towns, villages, rural districts, as well as members of elected bodies local government), in order to prevent them from using their official powers in their personal interests, officials shall be required to take measures to prevent and resolve conflicts of interest.

2. The persons referred to in paragraph 1 of this Article shall be prohibited to:

1) participate in the consideration, discussion, preparation or adoption of decisions or otherwise influence decisions in the presence of personal interests;

2) exercise official powers in the presence of a conflict of interests, except for the cases provided for in the second part of paragraph 4 of Article 15-3 of this Law.;

3) be a representative on matters of third parties in a state body, organization, or quasi-public sector entity in which he/she is employed (works) or in a position directly subordinate or controlled by him/her;

4) use the advantages of own current (previously held) position in personal interests.

Footnote. Article 15 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 15-1. Prevention and resolution of conflicts of interest

1. Conflict of interest prevention is expressed in:

1) compliance by the persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law with the prohibitions and requirements provided for in Articles 14 and paragraph 2 of Article 15 of this Law;

2) declaration of personal interests;

3) explaining to the persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law the provisions of legal acts regulating the prevention and resolution of conflicts of interest;

4) identification and resolution of potential conflicts of interest;

5) a statement of recusal (self-recusal) of the persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law.

2. In state bodies, organizations and quasi-public sector entities, the Ethics commissioner shall be responsible for clarifying the requirements of regulatory legal acts regulating the prevention and resolution of conflicts of interest, making conclusions on the presence or absence of conflicts of interest, as well as ensuring that the persons referred to in paragraph 1 of Article 15 of this Law comply with measures to prevent and resolve conflicts of interest, the anti-corruption compliance service, and in their absence – to the Personnel Management Service (HR department) or a person designated by the head of a state body, organization, or quasi-public sector entity.

3. The identification of a conflict of interest shall be carried out by the means of:

1) analyzing declarations of personal interests;

2) anti-corruption monitoring or analysis of corruption risks;

3) consideration of appeals, messages, notifications or other information about a conflict of interest;

4) conducting inspections, inspections or audits;

5) monitoring the digital personnel system (if any).

A conflict of interest may be identified based on the results of criminal, civil, or administrative proceedings, or proceedings in cases of administrative offences.

If, based on the results of inspections, audits, criminal, civil, administrative proceedings or proceedings on administrative offenses, the facts of concluding contracts or transactions, adopting acts or other decisions in conditions of a conflict of interests are revealed, the relevant authorized body or organization shall send supporting materials to the authorized body on anti-corruption policy for taking measures provided for by this law.

4. If there are circumstances for recusal (self-recusal) established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the person specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law shall be obliged to declare recusal (self-recusal) in writing in accordance with the procedure and terms established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

A member of a collegial body who participates in the selection of projects and (or) programs funded from the state budget, or who participates in making decisions on financing projects and (or) programs from the state budget or providing state support measures, must recuse himself from the collegial body in the event of personal interests, as well as other circumstances affecting the right to objectivity, independence or impartiality when considering the relevant issue by a collegial body.

The person carrying out technical supervision on highways shall be obliged to recuse himself to the customer if this person and (or) his close relatives, spouse, relatives and (or) other persons related to him were directly or indirectly involved in the preparation of design estimates and (or) during the construction works, reconstruction and repair of highways that are subject to technical supervision.

The self-dismissal of the persons specified in parts two and three of this paragraph must be motivated and stated in writing before the issue is considered (before technical supervision is carried out). An application for self-recusal may be filed during consideration of an issue (during technical supervision) if the grounds for self-recusal became known to the person filing the recusal during consideration of the issue (during technical supervision).

5. Resolving a potential or real conflict of interests shall be carried out in the manner and within the time limits provided for in Articles 15-2 and 15-3 of this Law, unless a different procedure is established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

6. In the event of a conflict of interests that has resulted in a violation of the rights and legitimate interests of individuals, legal entities or the State, the measures provided for in paragraph 3 of Article 26 of this Law shall be taken.

Footnote. Chapter 2 has been supplemented by Article 15-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 15-2. Resolving potential conflicts of interest

1. The persons referred to in paragraph 1 of Article 15 of this Law shall independently take measures to eliminate potential conflicts of interest.

2. In case of difficulty in establishing the existence or absence of a potential conflict of interests, the persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law shall have the right to send a written request to the persons or services specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law.

3. The persons and services specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law shall immediately, but no later than three working days from the date of receipt of a request or other information about a potential conflict of interest, shall issue a conclusion on the presence or absence of a potential conflict of interest.

In the event of a potential conflict of interest, an opinion with recommendations for its resolution shall be submitted to the person authorized to take the measures provided for in paragraph 4 of this Article, with simultaneous notification to the person who has a potential conflict of interest, his/her immediate supervisor and (or) other interested parties.

In the absence of a potential conflict of interest, the report shall be submitted to the person who sent the request or to other interested parties.

4. A person who has the right to make a decision must immediately, but no later than ten working days from the date of receipt of the conclusion on the existence of a potential conflict of interest, take any of the following measures within his/her competence to resolve it:

1) to assign another office worker (employee) to perform the official duties of the office worker (employee) on an issue in connection with which a conflict of interests may arise;

2) change the official powers of an office worker (employee) who may have a conflict of interest;

3) take other measures provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan and (or) internal acts of a state body, organization or quasi-public sector entity.

5. The first head of a state body, organization, or quasi-public sector entity shall be obliged to delegate timely powers for objective decision-making on an issue on which he/she may have a conflict of interest to his/her deputy or another authorized person.

Footnote. Chapter 2 has been supplemented by Article 15-2 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 15-3. Resolving a real conflict of interest

1. The persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law shall be obliged to immediately, but not later than two working days from the moment when they became aware of their conflict of interest, notify the persons or services specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law in writing, while simultaneously notifying their the immediate supervisor (if any), except in cases where the legislation of the Republic of Kazakhstan establishes a different procedure for notification of a conflict of interest.

2. The persons and services specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law, based on the results of consideration of a notification or other information about a conflict of interest, immediately, but no later than three working days, shall issue a conclusion on the presence or absence of a real conflict of interest.

In the event of a real conflict of interest, an opinion with recommendations for its resolution shall be submitted to the person authorized to take the measures provided for in paragraph 3 of this Article, with simultaneous notification to the person who has a real conflict of interest, his/her immediate supervisor or other interested parties.

In the absence of a real conflict of interest, the conclusion shall be submitted to the person who sent the notification of the conflict of interest to his/her immediate supervisor or other interested parties.

3. The person having the right to make a decision shall be obliged to immediately, but not later than ten working days from the date of receipt of the conclusion on the existence of a real conflict of interest, within the limits of his competence, take any of the following measures to resolve it:

1) to assign another office worker (employee) to perform the official duties of the office worker (employee) on the issue in connection with which a conflict of interest has arisen;

2) change the official powers of an office worker (employee) who has a conflict of interest;

3) take other measures provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan and (or) internal acts of a state body, organization or quasi-public sector entity.

4. A person who has a conflict of interest shall be obliged, as soon as he becomes aware of it, to temporarily suspend the exercise of official powers on the issue related to the conflict of interest, until receiving instructions from the person authorized to take measures provided for in paragraph 3 of this Article, but not more than ten working days.

After the expiration of the period provided for in paragraph 3 of this Article, the person who has not received instructions on further actions continues to exercise his/her official powers on the relevant issue.

5. If it is impossible to resolve a real conflict of interest within the period specified in paragraph 3 of this Article, the person who has a real conflict of interest shall be appointed to an equivalent position excluding a conflict of interest no later than three months from the date of receipt of the relevant conclusion, and if such appointment is not possible, this person may be offered another position in these the same state body, organization, or quasi-public sector entity, provided that it meets the established qualification requirements.

In case of refusal of the proposed position, the person who has a real conflict of interest shall be subject to resignation or other dismissal from his/her position, as well as his/her powers shall be terminated within the period established by part one of this paragraph.

6. The first head of a state body, organization, or quasi-public sector entity shall be obliged to delegate timely powers for objective decision-making on the issue on which he/she has a conflict of interest to his/her deputy or another authorized person.

Footnote. Chapter 2 has been supplemented by Article 15-3 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 15-4. Responsibility for failure to take or untimely taking measures to prevent and resolve conflicts of interest

1. Failure to take or untimely taking measures to prevent and resolve conflicts of interest in the manner and within the time limits provided for in Articles 15, 15-1, 15-2 and 15-3 of this Law, including the exercise of official powers in the presence of a conflict of interest that has not resulted in a violation of the rights and legitimate interests of individuals, legal entities or the State, shall entail disciplinary liability of persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law, as well as persons (employees of services) specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law.

2. The persons referred to in paragraph 1 of Article 15 of this Law, as well as the persons (service employees) referred to in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law, with the exception of the persons referred to in paragraph 3 of this Article, shall bear administrative responsibility for failure to take or untimely taking measures to resolve known cases of conflict of interests, including the implementation of if there is a conflict of interest, as a result of which contracts or transactions have been concluded, acts or other decisions have been taken that have resulted in a violation of the rights and legitimate interests of individuals, legal entities or the State, if these actions do not contain signs of a criminally punishable act.

3. The persons (employees of the services) specified in paragraph 2 of Article 15-1 of this Law who do not hold a public position or a position in a state organization or quasi-public sector entity related to the performance of functions equivalent to state functions shall be subject to resignation or other dismissal from their positions for failure to take or untimely taking measures to resolve known cases of conflict of interests, as a result of which contracts or transactions were concluded, acts or other decisions were adopted that resulted in a violation of the rights and legitimate interests of individuals, legal entities or the state.

Note. The persons specified in paragraph 1 of Article 15 of this Law shall not be subject to liability provided for in this Article in the event of notification of a conflict of interest or a request for recusal (self-recusal) in accordance with the procedure and terms established by this Law and the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Chapter 2 has been supplemented by Article 15-4 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 15-5. Declaration of personal interests

1. The persons referred to in paragraph 1 of Article 15 of this Law, with the exception of the persons referred to in paragraph one of paragraph 7 of Article 12 of this Law, within fifteen working days from the date of admission to a public position or a position related to the performance of state or equivalent functions, or transfer to service (work) shall be obliged to fill out a declaration of personal interests in the manner and in the form determined by the Government of the Republic of Kazakhstan.

2. The declaration of personal interests shall be submitted in writing to the Personnel management service (HR department) at the workplace.

The Personnel management service (HR Department) shall enter information from the declaration of personal interests into the digital personnel system (if any).

3. If incomplete or unreliable information is reflected in the declaration of personal interests, the persons referred to in paragraph 1 of this Article shall have the right to submit an additional declaration of personal interests within ten working days from the date of filing the declaration.

4. In state bodies, organizations or quasi-public sector entities, employees of the Personnel management service (HR service) shall be appointed responsible for collecting declarations of personal interests.

5. The declaration of personal interests shall be attached to the personal file of the person referred to in paragraph 1 of this Article.

6. The persons referred to in paragraph 1 of this Article shall be subject to disciplinary liability for failure to submit or late submission of a declaration of personal interests, taking into account the deadline for submitting an additional declaration.

Footnote. Chapter 2 has been supplemented by Article 15-5 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 16. Anti-corruption measures in the area of entrepreneurship

1. Conducting their activity, business entities take measures to prevent corruption and also to minimize causes and conditions facilitating the commission of corruption offences, by way of:

1) the establishment of organizational and legal mechanisms ensuring accountability, controllability and transparency of decision-making procedures;

2) the observance of the principles of fair competition;

3) prevention and resolution of conflicts of interest;

4) the adoption of and compliance with business ethics standards;

5) taking measures to foster an anti-corruption culture;

6) cooperation with state bodies and other organizations on the issues of corruption prevention.

2. Standards for the prevention of corruption for business entities may be developed and adopted by alliances (associations, unions) of business entities.

3. The entity of the quasi-public sector shall define a structural subdivision or responsible individual performing the functions of the anti-corruption compliance service, the main task of which shall be to ensure compliance by this organization and its employees with the legislation of the Republic of Kazakhstan on combating corruption. At the same time, the responsible person performing the functions of the anti-corruption compliance service shall be determined taking into account the potential conflict of interest.

The head, employees of the anti-corruption compliance service or the responsible person performing the functions of the anti-corruption compliance service exercise their powers independently of the executive body, officials of the quasi-public sector entity, shall be accountable to the board of directors, the supervisory board (if any) or other independent management body and are independent in ensuring compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on combating corruption. The competence, organization and working procedure of the anti-corruption compliance service or the responsible person performing the functions of the anti-corruption compliance service shall be determined by an internal act of a quasi-public sector entity based on the model provision on anti-corruption compliance services in quasi-public sector entities.

A model regulation on anti-corruption compliance services in quasi-public sector entities shall be developed and approved by the authorized body for anti-corruption policy in coordination with the authorized body for entrepreneurship.

Business entities that are not subjects of the quasi-public sector shall have the right to create anti-corruption compliance services.

The Anti-corruption compliance service or the responsible person performing the functions of the anti-corruption compliance service interacts with the authorized body for anti-corruption policy in accordance with the procedure provided for in the model regulation on anti-corruption compliance services in quasi-public sector entities.

Footnote. Article 16 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.10.2020 № 365-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 08.06.2021 № 48-VII (shall come into effect from 01.01.2022); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 17. National report on combating corruption

1. National report on combating corruption is a document containing analysis and assessment of the state and trends of the spread of corruption at international and national levels, proposals for the development, implementation and improvement of the anti-corruption policy.

2. The authorized body on Anti-corruption policy forms a National report on combating corruption and submits it to the President of the Republic of Kazakhstan.

3. The national Anti-corruption report shall be formed on the basis of the results of the work of the authorized body for anti-corruption policy, the authorized body for combating corruption and the activities of state bodies, individuals and legal entities on anti-corruption issues.

4. The procedure for developing and submitting the National report on combating corruption to the President of the Republic of Kazakhstan and its publication is approved by the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 17 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.04.2016 № 484-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day its first official publication); dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Chapter 3. ANTI-CORRUPTION AGENCIES AND THEIR POWERS

Article 18. Subjects of anti-corruption

The subjects of anti-corruption include:

1) an authorized body on anti-corruption policy;

2) the authorized body for combating corruption and its department;

3) other anti–corruption entities - state bodies, quasi-public sector entities, public associations, as well as other individuals and legal entities.

Footnote. Article 18 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 19. Employees of the authorized body for combating corruption

Employees of the authorized body for combating corruption in the performance of their official duties shall have the powers established by the Law of the Republic of Kazakhstan "On Special State Bodies of the Republic of Kazakhstan" and other laws of the Republic of Kazakhstan, as well as acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 19 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 20. Competence of the authorized body on anti-corruption policy

Footnote. Title of Article 20 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

The authorized body for Anti-corruption policy shall perform the following functions:

1) development and approval of regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan in the field of combating corruption in accordance with the purpose and objectives of this Law and the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) identification of causes and conditions facilitating the commission of corruption offences in the activity of state bodies, organizations and quasi-public entities in accordance with this Law;

2-1) identification and suppression of administrative corruption offenses, preparation of protocols on administrative corruption offenses;

2-2) formation and implementation of the anti-corruption policy of the Republic of Kazakhstan, coordination in the field of anti-corruption;

3) submission to the Government of the Republic of Kazakhstan of recommendations on minimizing and eliminating causes and conditions of emergence of corruption in the activity of state bodies, organizations and quasi-public entities for its consideration;

4) submission of the National anti-corruption report to the President of the Republic of Kazakhstan;

4-1) coordination of the activities of state bodies, organizations and quasi-public sector entities in the prevention of corruption, minimizing and eliminating the causes and conditions conducive to the commission of corruption offenses, and the formation of an anti-corruption culture in society;

4-2) assessment of the level of corruption and the conduct of sociological research necessary to determine the level of corruption in the public and private sectors;

4-3) coordination of the activities of anti-corruption compliance services in the subjects of the quasi-public sector within the framework of methodological support, training activities and the exchange of information on combating corruption in the subject of the quasi-public sector;

5) monitoring of implementation by state bodies, organizations, quasi-public entities of recommendations on eliminating causes and conditions facilitating the commission of corruption offences made as a result of external analysis of corruption risks;

6) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication);

7) study and dissemination of positive anti-corruption experience;

8) development of proposals for the improvement of educational programs in the field of fostering an anti-corruption culture;

9) assistance and rendering methodical assistance to anti-corruption agencies in implementation of educational programs on anti-corruptiontraining and upbringing, information and awareness-raising activities, execution of the state social order aimed at fostering an anti-corruption culture;

10) interaction with other state bodies, individuals and legal entities in the main areas of activity of the authorized body on anti-corruption policy;

11) participation in the drafting of international treaties on combating corruption, anti-corruption cooperation with relevant foreign bodies, participation, within their powers, in the activity of international organizations;

12) other functions assigned by the laws of the Republic of Kazakhstan, as well as acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 20 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.04.2016 № 484-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day its first official publication); dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 20-1. Competence of the authorized body for combating corruption

The authorized anti-corruption body shall perform the following functions:

1) development and approval of regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan on anti-corruption issues in accordance with the purpose and objectives of this Law and the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2)detection, suppression, disclosure and investigation of corruption crimes;

3) identification and suppression of administrative corruption offenses, preparation of protocols on administrative corruption offenses;

4) interaction with others state bodies, individuals and legal entities in the main areas of activity of the authorized body for combating corruption;

5) participation in the preparation of drafts of international treaties on anti-corruption issues, interaction with relevant authorities of foreign states on anti-corruption issues, participation within the limits of their powers in the activities of international organizations;

6) other functions assigned by the laws of the Republic of Kazakhstan, as well as acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

The department of the authorized body for combating corruption shall carry out its activities within the competence of this authorized body.

Footnote. Chapter 3 has been supplemented by Article 20-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforce upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 21. Powers of the authorized body on anti-corruption policy

1. The authorized body for anti-corruption policy, when performing the functions assigned to it shall:

1) have the right to:

request information and materials from state bodies, organizations, quasi-public sector entities and officials in accordance with the procedure established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.;

seize documents or other property in accordance with the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences;

2) be obliged to:

in case of detection of violations of the legislation of the Republic of Kazakhstan on combating corruption, take measures in accordance with the procedure established by law to eliminate them;

carry out proceedings on cases of administrative offences in accordance with the procedure established by the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences.

2. The authorized body on anti-corruption policy shall exercise other powers assigned by the laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 21 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 21-1. Powers of the authorized anti-corruption body

The authorized anti-corruption body, while performing its functions shall:

1) have the right to:

request information and materials from state bodies, organizations, quasi-public sector entities and officials, including from digital resources, in accordance with the procedure established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

according to the criminal cases in progress, bring in the persons who evade appearing on a call;

seize or search and seize documents, goods, objects or other property in accordance with the criminal procedure legislation of the Republic of Kazakhstan and (or) the legislation of the Republic of Kazakhstan on administrative offenses;

use temporary detention facilities and pre-trial detention facilities in accordance with the procedure provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

submit proposals to state bodies and other organizations or persons performing managerial functions in them on taking measures to eliminate the circumstances that contributed to the commission of a criminal offense or the elimination of other violations of the law, in accordance with the procedure established by the criminal procedure legislation of the Republic of Kazakhstan;

require inspection, tax and other audits, audits and assessments from authorized bodies, officials and subjects of the quasi-public sector in cases provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan, create and use digital systems that ensure the solution of the tasks assigned to it, organize research during the pre-trial investigation, proceedings on administrative offenses in accordance with the procedure established by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

escort detainees and persons in custody;

analyze the practice of operational investigative and investigative activities, pre-trial investigation of corruption crimes;

2) be obliged to:

identify, prevent, disclose and investigate corruption crimes;

improve the forms and methods of combating corruption crimes, determine the strategy and tactics of operational investigative activities, develop and implement measures to improve its effectiveness;

carry out proceedings on cases of administrative offences in accordance with the procedure established by the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences.

2. The authorized body for combating corruption shall exercise other powers assigned by the laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Chapter 3 has been supplemented by Article 21-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 22. Powers of state bodies, organizations, quasi-public entities and officials in combating corruption

1. All state bodies, organizations, quasi-public entities and officials are obliged to combat corruption within their competence.

1-1. Heads of state bodies, organizations, and quasi-public sector entities shall be subject to disciplinary responsibility in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan for failure to perform or improper performance of official duties to combat corruption, as well as to prevent the commission of corruption offenses by subordinates and heads of subordinate organizations.

2. The detection, suppression, disclosure, investigation and prevention of corruption offenses within their competence shall be carried out by the Prosecutor's office, national security, internal affairs, military police, and the economic investigation service.

Footnote. Article 22 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 28.12.2018 № 210-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 26.11.2019 № 273-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 23. Public participation in combating corruption

Combating corruption, individuals, public associations and other legal entities shall apply measures such as:

1) reporting committed corruption offences known to them according to the procedure provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) coming up with proposals on improving the legislation and law enforcement practices in terms of combating corruption;

3) involvement in fostering an anti-corruption culture;

4) interact with other anti-corruption entities and the authorized body on anti-corruption policy;

5) requesting and receiving information on the anti-corruption activity from state bodies, according to the procedure provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

6) conduct of research, including scientific and sociological one, on anti-corruption issues;

7) awareness-raising work in the mass media and arrangement of socially significant anti-corruption events.

Footnote. Article 23 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 24. Reporting corruption offences

1. A person holding a responsible public position, a person authorized to perform public functions, a person equated to persons authorized to perform public functions, an official who has information about a corruption offense that is being prepared, committed or committed, must immediately inform the higher-level head and (or) the management of the state body about this in writing, the organization or entity of the quasi-public sector, of which he/she is an employee, and (or) authorized state bodies.

Other individuals shall have the right to report an impending, committing or committed corruption offense to the persons and bodies specified in part one of this paragraph.

2. The higher-level head of the person referred to in paragraph 1 of this Article, the management of a state body, organization, quasi-public sector entity, and authorized state bodies shall be required to take measures upon notification of a corruption offense in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

3. The person who reported the fact of a corruption offense or otherwise provided assistance in combating corruption shall be protected by the State in accordance with the Criminal Procedure Code of the Republic of Kazakhstan, the Labour Code of the Republic of Kazakhstan, the Law of the Republic of Kazakhstan "On State Protection of Persons involved in Criminal Proceedings" and this Law and shall be encouraged in accordance with the procedure determined by the authorized body for combating corruption.

The provisions of the first part of this paragraph shall not apply to individuals who have reported deliberately false information about the fact of a corruption offense, who shall be liable established by the Laws of the Republic of Kazakhstan.

The provisions of the first part of this paragraph in terms of incentives shall not apply to:

1) an individual who shall cooperate on a confidential basis with the body carrying out operational-search or counterintelligence activities, in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) an individual who reported the fact of a corruption offense or assisted in identifying, suppressing, disclosing and investigating a corruption offense for which it was an executor or accomplice.

3-1. Anti-corruption assistance shall include:

1) reporting the fact of committing a corruption offense;

2) providing information on the whereabouts of the wanted person who committed a corruption offense;

3) other assistance that had (subsequently) significance for the detection, suppression, disclosure and investigation of a corruption offense.

4. Information on the person's appeal to the superior head and/or management of the state body or organization of which it shall be an employee (being), and/or to authorized state bodies for the purpose of reporting the fact of a corruption offense or providing information about the whereabouts of a wanted person who committed a corruption offense or providing other assistance (which was subsequently) important for the detection, prevention, disclosure and investigation of a corruption offense, shall be confidential information in the event of an agreement on non-disclosure of this information and shall be provided in accordance with the procedure established by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Disclosure of this information shall entail liability established by the Laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 24 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.10.2020 № 365-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.04.2023 № 223-VII (shall be enforced ten calendar days after the date of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (for the procedure of entry into force, see Art. 2).

Article 24-1. State-guaranteed protection measures for individuals providing (providing) assistance in combating corruption

State-guaranteed protection measures for individuals providing (assisting) in countering corruption shall include:

1) protection of the person providing (providing) assistance in countering corruption from violations of rights and legitimate interests in the field of labor relations within three years from the date of receipt by authorized state bodies of a report on the fact of a corruption offense or from the moment the person shall provide other assistance in countering corruption;

2) ensuring confidentiality of information on the person's appeal to the superior head and (or) management of the state body or organization of which it shall be (was) an employee, and (or) to the authorized state bodies in order to assist in combating corruption in the presence of an agreement on non-disclosure of information on the provision of assistance by this person in combating corruption.

Footnote. Chapter 3 as added by Article 24-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Article 24-2. Protection of the person providing (providing) assistance in combating corruption from violations of rights and legitimate interests in the field of labor relations

1. An individual labour dispute, the party to which is the person providing assistance in combating corruption in the organization of which he/she is (was) an employee, by informing the superior head and (or) the management of the organization, shall be considered by the conciliation commission established in accordance with the Labour Code of the Republic of Kazakhstan, with the mandatory invitation of a representative of the authorized body on anti-corruption policy.

In state bodies, with the exception of special state bodies, as well as organizations in which there shall be no conciliation commissions, the person providing (providing) assistance in combating corruption in the state body or organization to which it is an employee by informing the superior and (or) the leadership of a state body or organization, cannot be disciplined or dismissed (relieved of his position), or transferred to another position without the recommendations of a disciplinary commission or other collegial body of a state body or organization created for the comprehensive, complete and objective establishment of the circumstances of the disciplinary offense committed by the specified person, as well as the establishment of the validity of dismissal (dismissal) of a person or transfer to another position (hereinafter referred to as the collegial body).

A representative of the authorized body for anti-corruption policy shall be necessarily invited to participate in the meeting of the collegial body at which the issues specified in part two of this paragraph are considered.

2. The state body or other organization specified in paragraph 1 of this Article shall send to the authorized body for anti-corruption policy materials on the issues specified in paragraph 1 of this Article at least three working days before the day of the meeting of the conciliation commission or collegial body.

A representative of the authorized body for anti-corruption policy may take part in this meeting.

At the same time, if an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption provided for in paragraph 3 of Article 24-3 of this Law has been concluded between a state body or another organization specified in paragraph 1 of this Article and an authorized state body, then an invitation to participate in a meeting of the conciliation commission or collegial body and materials on issues specified in paragraph 1 of this Article shall be sent to the authorized body for anti-corruption policy after receiving the written consent of the relevant authorized state body to consider the issues specified in paragraph 1 of this Article in accordance with the procedure established by this Article.

3. The resolution of the conciliation commission or the minutes of the meeting of the collegial body shall be signed by its (its) members who participated in the meeting.

A copy of the decision of the conciliation commission or the minutes of the meeting of the collegial body shall be sent to the authorized body for anti-corruption policy within three working days from the date of the decision.

4. If the authorized body on anti-corruption policy does not agree with the decision taken following the meeting of the conciliation commission or the collegial body, the authorized body on anti-corruption policy shall, within two working days from the date of receipt of a copy of the decision of the conciliation commission or the minutes of the meeting of the collegial body, send to the territorial subdivision of the authorized state body on labour or the prosecutor's office a notification of violation of rights and the legitimate interests of the employee.

At the same time, the sending of this notice shall not be an obstacle to the appeal to the court by the person providing (providing) assistance in combating corruption.

Footnote. Chapter 3 as added by Article 24-2 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 08.07.2024 № 116-VIII (shall come into force ten calendar days after the date of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 24-3. Ensuring confidentiality of anti-corruption assistance information

1. Confidentiality of information about the person's contact with the superior manager and (or) the management of a state body or organization of which it is an employee (was), and/or to authorized state bodies for the purpose of reporting the fact of a corruption offense or providing information about the whereabouts of a wanted person who committed a corruption offense or providing other assistance (subsequently) important for the detection, prevention, disclosure and investigation of a corruption offense shall be provided by a higher manager and (or) the management of the state body or organization in which the person works, members of the conciliation commission or collegial body in the event of assistance in combating corruption in the relevant state body or organization, as well as authorized state bodies in the presence of an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption.

2. When a person applies to the superior head and/or management of a state body or organization of which he is an employee, in order to report the fact of a corruption offense in this state body or organization or to provide other assistance in combating corruption in this state body or organization, the superior head and (or) the management of a state body or organization shall be obliged to enter into a non-disclosure agreement with the specified person to assist in combating corruption if his intention exists.

When a person applies to an authorized state body in order to report the fact of a corruption offense or to provide other assistance in combating corruption, the authorized state body shall be obliged to conclude an agreement with the specified person on non-disclosure of information on assisting in combating corruption if his intention exists.

3. An agreement on non-disclosure of information on anti-corruption assistance shall also be concluded with the manager specified in the first part of paragraph 2 of this Article, who has entered into a non-disclosure agreement with the employee on anti-corruption assistance, who has applied to the authorized state body to take action on the received report of the employee on corruption offense, and the relevant authorized state body.

4. When a person applies to the authorized anti-corruption body to exercise the right provided for in subparagraph 4) paragraph 1 of Article 24-4 of this Law, on the basis of written consent to the transfer of confidential information provided for in subparagraph 3) According to paragraph 1 of Article 24-4 of this Law, the authorized anti-corruption body shall be obliged to conclude a non-disclosure agreement with this person on assistance in combating corruption.

The head of a state body or organization who has received a notification from the authorized anti-corruption body provided for in paragraph 2 of Article 24-4 of this Law shall be obliged to conclude a non-disclosure agreement on assistance in combating corruption with the person who provided assistance in combating corruption, if such an agreement was previously concluded between this person and the authorized state body.

5. The procedure for concluding an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption and its form shall be determined by the authorized body for combating corruption.

Footnote. Chapter 3 as added by Article 24-3 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Article 24-4. Rights of individuals providing (providing) assistance in combating corruption

1. The person providing (providing) assistance in combating corruption may:

1) receive information on the decision taken on the basis of consideration of his report on a corruption offense;

2) appeal against the decisions of the authorized state body adopted on the basis of consideration of its report on a corruption offense, in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on administrative offenses or the criminal procedure legislation of the Republic of Kazakhstan;

3) apply to the authorized state body with which an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption was previously concluded in order to obtain written consent to transfer confidential information to exercise the right provided for in subparagraph 4) of this paragraph;

4) within three years from the date of receipt by authorized state bodies of a report on the fact of a corruption offense or from the moment a person provides other assistance in combating corruption, apply to the authorized body for anti-corruption policy if he believes that bringing him to disciplinary responsibility or dismissal, or transfer to another position is related to his reporting on the fact of a corruption offense or providing other assistance in combating corruption, provided, that these issues have not previously been considered by a conciliation commission or a collegial body in accordance with the procedure provided for in Article 24-2 of this Law.

2. When a person applies on the basis of subparagraph 4) of paragraph 1 of this Article, the authorized body for anti-corruption policy shall review the submitted materials and, if the validity of the application of the person who assisted in combating corruption is established, within fifteen calendar days from the date of receipt of the application, shall notify the head of the state body or other organization of the need for reconsideration of the issues indicated in subparagraph 4) of paragraph 1 of this Article, in accordance with the procedure established by Articles 24-2 and 24-3 of this Law.

The notification must contain:

1) the name and initials of the head of the state body or organization to which the notification shall be sent;

2) the surname, first name and patronymic (if it is indicated in the identity document) of the person who assisted in combating corruption;

3) a brief plot of a corruption offense;

4) warning about the obligation of the head of a state body or organization to conclude an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption with a person, providing assistance in combating corruption, if earlier an agreement on non-disclosure of information on assistance in combating corruption was concluded between this person and the authorized state body, as well as liability for disclosure of information on the provision of assistance by a person in combating corruption in the event of such an agreement.

At the same time, the head of a state body or organization shall be obliged to hold a meeting of the conciliation commission or a collegial body and make a decision on the issue under consideration within a period not exceeding thirty calendar days from the date of receipt of the request of the person who assisted in combating corruption to the authorized body on anti-corruption policy.

Footnote. Chapter 3 as added by Article 24-4 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the date of its first official publication).

Chapter 4. ELIMINATION OF CONSEQUENCES OF CORRUPTION OFFENSES and conflict of interests

Footnote. Title of Chapter 4 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall enter into force from 01.01.2027).

Article 25. Recovery (return) of illegally obtained property or the value of illegally provided benefits, services

Footnote. Title of Article 25 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

1. In cases of refusal to voluntarily surrender illegally obtained property or pay to the state its cost or the cost of illegally obtained benefits or services as a result of corruption offenses, their recovery shall be carried out on the basis of a court decision that has entered into legal force, at the request of the prosecutor, state revenue authorities or other state bodies and officials authorized by law. The said authorities and officials, before the court makes a decision, shall take measures to preserve the property belonging to the offender.

2. In the cases specified in paragraph 1 of this Article, the prosecutor, state revenue authorities or other state bodies and officials authorized to do so by law shall, within the time limits established by law, apply to the court with a claim for the conversion of illegally obtained property and (or) recovery of the value of illegally obtained benefits and services to the state income.

3. If illegally obtained property or the value of illegally provided benefits or services has not been recovered from a person holding a responsible public position, a person authorized to perform state functions, and a person equated to a person authorized to perform state functions, and an official at the time of dismissal or other exemption from performing the relevant functions, the official or body who decide on such an exemption shall send a notification about the illegal income received to the state revenue authorities at the place of residence of the guilty person.

4. Accounting, storage, evaluation and further use of the delivered property shall be carried out in the manner established by the Government of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 25 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 06.10.2020 № 365-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 26. Invalidity of transactions, contracts, acts and actions committed as a result of corruption offenses or a conflict of interest

Footnote. Title of Article 26 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

1. Transactions, contracts entered into as a result of corruption offences, are recognized as invalid by court according to the procedure provided for by the law of the Republic of Kazakhstan at the suit of authorized state bodies, interested persons or a prosecutor.

2. The adoption of acts and commission of actions as a result of corruption offences are grounds for their annulment (invalidation) either by persons authorized to annul (terminate) respective acts or in a judicial procedure at the suit of interested persons or a prosecutor.

3. Acts, contracts, transactions or other decisions that are adopted or concluded in conditions of a conflict of interests that have resulted in a violation of the rights and legitimate interests of individuals, legal entities or the state may be annulled or declared invalid in accordance with the procedure established by the Administrative Procedural Procedure Code of the Republic of Kazakhstan and the Civil Procedure Code of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 26 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Chapter 5. Final and transitional provisions

Footnote. The title of chapter 5 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.12.2020 № 384-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 26-1. Transitional provisions

1. Within six months from the date of entry into force of the anti-corruption restriction provided for in subparagraph 5) of paragraph 1 of Article 12 and Article 14-1 of this Law, persons subject to this anti-corruption restriction shall be required to close accounts (deposits) in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan, and (or) stop keeping cash and valuables in foreign banks located outside the Republic of Kazakhstan.

2. If the persons specified in paragraph 1 of this Article cannot fulfil the requirements provided for in paragraph 1 of this Article in connection with the arrest, prohibition of disposal imposed by the competent authorities of a foreign state in accordance with the legislation of this foreign state, in the territory which accounts (deposits) are located and (or) cash and valuables are stored in a foreign bank, or due to force majeure circumstances (natural phenomena, hostilities, a state of emergency, the impossibility of early termination of the agreement on a bank account (deposit) and other circumstances) beyond the control of the will of the persons specified in paragraph 1 of this Article, such requirements must be met within six months from the date of termination of the arrest, prohibition of the order or termination of other circumstances with the submission of documents confirming the relevant facts.

3. Failure to fulfil the obligations provided for by this Article by the persons specified in paragraph 1 of this Article shall be the grounds for their termination of public service or other relevant activities.

During the period provided for by paragraph 2 of this Article, the persons referred to in paragraph 1 of this Article shall have the right to apply for the termination of public service or other relevant activities at their request.

Footnote. Chapter 5 is supplemented by Article 26-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.12.2020 № 384-VI (shall come into effect ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 27. Procedure for the enactment of this Law

1. shall take effect on 1 January 2016, except for:

1) Article 11, which comes into force on January 1, 2021;

2) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.11.2016 № 26-VI (shall be enforced from 01.01.2017).
2. is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.11.2016 № 26-VI (shall be enforced from 01.01.2017).

3. To establish that from the date of entry into force of this Law until January 1, 2021, Article 11 shall be effective as follows:

"Article 11. Measures of financial control

1. Persons applying for a civil service position or a position connected with the performance of public or equated functions submit to the state revenue body at the place of residence:

a declaration of asset and income that is subject to taxation, including that located outside the Republic of Kazakhstan, and indicate the location of the said assets;

information on:

deposits with banking institutions and securities, including those outside the Republic of Kazakhstan, indicating the banking institution, as well as on the financial assets, which these persons are entitled to dispose of personally or jointly with other persons;

their participation as a shareholder or founder (participant) of legal entities with indication of the share of participation in the authorized capital and complete banking or other details of the said organizations;

trusts and states where they are registered, indicating relevant bank account numbers, if the person or his/her spouse is the beneficiary of these trusts;

names and details of other organizations having with a person contractual relations, agreements and obligations (including oral ones) for the maintenance or temporary storage of material and financial assets belonging to the person or his/her spouse and exceeding the thousand fold amount of the monthly calculation index.

2. Persons holding a civil service position submit to the state revenue body at the place of residence a declaration of asset and income that is subject to taxation and located both in the Republic of Kazakhstan and outside it on an annual basis during their tenure of office according to the procedure provided for by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

3. Persons dismissed from civil service for negative cause, within three years after dismissal shall submit to the State Revenue Authority at the place of residence, an asset and income declaration that is subject to taxation and located both in the Republic of Kazakhstan and outside it according to the procedure provided for by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

4. The spouse of the person specified in paragraph 1 of this article submits to the state revenue body at the place of residence:

a declaration of asset and income that is subject to taxation and located both in the Republic of Kazakhstan and outside it, indicating the location of the said assets;

information on:

deposits with banking institutions and securities, including those outside the Republic of Kazakhstan, indicating the banking institution, as well as on the financial assets, which these persons are entitled to dispose of personally or jointly with other persons;

his/her participation as a shareholder or founder (participant) of legal entities with indication of the share of participation in the authorized capital and full banking or other details of the said organizations;

trusts and states where they are registered, indicating relevant bank account numbers, if the person or his/her spouse is the beneficiary of these trusts;

names and details of other organizations that have with the person contractual relations, agreements and obligations (including oral ones) for the maintenance or temporary storage of material and financial assets belonging to the person or his/her spouse and exceeding the thousand fold amount of the monthly calculation index.

5. The spouse of the person specified in paragraphs 2 and 3 of this article submits to the state revenue body at the place of residence a declaration of asset and income that is subject to taxation and located both in the Republic of Kazakhstan and outside it;

6. Family members of a person applying for service in a special state body submit to the state revenue body at the place of residence the declaration and information specified in paragraph 4 of this article.

Note. In this paragraph, family members of a person applying for service in a special state body are recognized to be a spouse, adult children and persons dependent on him/her and permanently residing with him/her.

7. The persons specified in paragraphs 1 and 2 of this article submit a statement issued by the state revenue body on the receipt of declarations and information listed in paragraphs 1 or 5 of this article to the body, in which they claim a position, or at the place of work.

8. Failure to submit or submission of incomplete, unreliable declarations and information listed in this article by the persons specified in paragraphs 1 and 2 of this article (except for persons dismissed from the civil service for negative cause), if the action does not contain elements of a criminal offence, is a ground to refuse to grant appropriate powers to the person or entails disciplinary liability according to the procedure provided for by the law.

9. The acts specified in paragraph 8 of this article, which were committed intentionally, as well as those committed repeatedly, entail administrative liability imposed according to the procedure provided for by the law.

10. The actions specified in paragraph 8 of this article, committed for the first time within three years after the release of persons from performing public or equated functions, as well as the repeated commission of such actions entail administrative liability established by the law.

11. According to the procedure provided for by the law, information on the amounts and sources of income of officials holding responsible civil service positions, as well as information on incomes of candidates for elected civil service positions during their nomination, may be published.

12. Persons authorized to perform public functions and persons equated to them are prohibited from entering into civil transactions without using their own names, i.e. on behalf of straw men, anonymously, under a pseudonym, etc. These transactions are considered invalid according to the procedure provided for by the law.

13. Individuals and legal entities, participating in the performance of functions for the state property management, submit, in the order and within the timeframe established by the Government of the Republic of Kazakhstan, reports on all transactions of material nature and financial activity relating to state property to the state body exercising proprietary rights over the state property.

14. Information specified in this article and received by the state revenue bodies is an official secret. Its disclosure, if the action does not contain elements of a criminal offence, leads to the dismissal of an offender. Such information is submitted only upon the request of the authorized body for combating corruption, prosecutors’ offices, the bodies of national security, internal affairs, state revenues, military police, the anti-corruption service, the Border Guard Service of the National Security Committee of the Republic of Kazakhstan, as well as in a judicial procedure established by the law.

Information constituting an official secret shall be submitted to the authorized body for financial monitoring for the purposes and in the manner provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan on combating the legalization (laundering) of proceeds from crime and financing of terrorism.

15. The financial control measures provided for in this article do not apply to legal relations associated with the acquisition of a dwelling and building materials for the construction of dwelling places in the Republic of Kazakhstan. The financial control over the acquisition of dwelling places and building materials for their construction is carried out according to the legislation of the Republic of Kazakhstan.".

3-1. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

4. The Law of the Republic of Kazakhstan dated 2 July, 1998 "On the fight against corruption " shall be considered to have lost force (Bulletin of the Parliament of the Republic of Kazakhstan, 1998, № 15, art. 209; 1999, № 21, art. 774; 2000, № 5, art. 116; 2001, № 13-14, art. 172; № 17-18, art. 241; 2002, № 17, art. 155; 2003, № 18, art. 142; 2004, № 10, art. 56; 2007, № 17, art. 140; № 19, art. 147; 2008, № 23, art. 114; 2009, № 19, art. 88; № 24, art. 122, 126; 2010, № 24, art. 148; 2011, № 1, art. 2; № 7, art. 54; 2012, № 4, art. 30, 32; № 8, art. 64; № 13, art. 91; № 23-24, art. 125; 2013, № 2, art. 10; № 14, art. 72; 2014, № 11, art. 61; № 14, art. 84; № 16, art. 90; № 21, art. 122; № 22, art. 131; № 23, art. 143).

Footnote. Article 27 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.11.2016 № 26-VI (shall be enforced from 01.01.2017); dated 28.12.2018 № 210-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 03.07.2019 № 262-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 03.01.2023 № 188-VII (shall enter into force from the date of its first official publication); dated 12.06.2026 № 311-VIII (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

The President of the Republic of Kazakhstan

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 27-баптан қараңыз.
Қолданушылар назарына!
Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін ЗҚАИ мазмұнды жасады.

МАЗМҰНЫ

Осы Заң сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді және Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруға бағытталған.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда қамтылатын кейбір ұғымдарды түсіндіру

Осы Заңда қамтылатын ұғымдар мынадай мағынада қолданылады:

1) әкімшілік-шаруашылық функциялар – ұйымның балансындағы мүлікті басқаруға және оған билік етуге Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен берілген құқық;

1-1) жауапты мемлекеттiк лауазымды атқаратын адам – мемлекеттік функцияларды және мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін тікелей орындау үшін Қазақстан Республикасының Конституциясында, Қазақстан Республикасының конституциялық және өзге де заңдарында белгіленген лауазымды атқаратын адам, оның ішінде Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаты, Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьясы, судья, Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл, сол сияқты Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасына сәйкес саяси мемлекеттік лауазымды не "А" корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымын не сайланатын мемлекеттік лауазымды атқаратын адам;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1-2) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2) лауазымды адам – тұрақты, уақытша немесе арнаулы өкiлеттiк бойынша билік өкілінің функцияларын жүзеге асыратын не мемлекеттік органдарда, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында ұйымдастырушылық-өкімдік немесе әкiмшiлiк-шаруашылық функцияларды орындайтын адам;

2-1) мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындайтын адам – көрсетілген ұйымдарда ұйымдастырушылық-өкімдік немесе әкiмшiлiк-шаруашылық функцияларды тұрақты, уақытша не арнаулы өкiлеттiк бойынша орындайтын адам;

3) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адам – мемлекеттік қызметтегі адам, мәслихат депутаты, мемлекеттік лауазымда көзделген міндеттерді мемлекеттік қызметке тағайындалғанына дейін уақытша атқаратын адам, сондай-ақ офицерлер құрамының келісімшарт бойынша әскери қызметшісі әскери лауазымына уақытша тағайындалған немесе оның міндетін уақытша атқаратын адам;

4) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адам – жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарына сайланған адам (мәслихат депутатын қоспағанда); Қазақстан Республикасының заңында белгiленген тәртiппен Қазақстан Республикасының Президенттiгiне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергiлiктi өзiн-өзi басқару сайланбалы органының мүшелігіне кандидаттар ретiнде тiркелген азамат; өкілеттігін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асыратын, еңбегіне ақы төлеу Қазақстан Республикасының бюджет қаражатынан жүргізілетін аумақтық сайлау комиссиясының мүшесі; жергiлiктi өзiн-өзi басқару органында тұрақты немесе уақытша жұмыс iстейтiн, еңбегiне ақы төлеу Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бюджет қаражатынан жүргізілетін қызметшi; мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындайтын адам, сондай-ақ сатып алуды, оның ішінде мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру мен өткізу бойынша шешімдер қабылдауға уәкілеттік берілген не мемлекеттік бюджеттің және (немесе) Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге немесе қаржыландыруға немесе іске асыруға немесе мониторингтеуге қатысатын, көрсетілген ұйымдарда дербес құрылымдық бөлімшенің басшысынан төмен емес лауазымды атқаратын адам, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері; Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс істейтін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілері, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері; "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының мемлекеттік қызметтерді тікелей көрсететін немесе лауазымдық міндеттері мемлекеттік қызметтер көрсетуге байланысты болатын не жеке тұлғалардың қолжетімділігі шектеулі дербес деректеріне және (немесе) қолжетімділігі шектеулі өзге де ақпаратқа қол жеткізе алатын қызметкерлері; автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдар мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелері;;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5) мүдделер қақтығысы – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, мұндай жағдайда аталған адамдардың жеке мүдделері олардың өз лауазымдық міндеттерін орындамауына және (немесе) тиісінше орындамауына алып келуі мүмкін;

6) сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың, шет мемлекеттің немесе халықаралық ұйымның лауазымды адамдарының өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктік емес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу;

6-1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру жөніндегі қызмет;

6-2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті жүзеге асыратын мемлекеттік орган және оның аумақтық органдары;

7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға, қоғамның мемлекеттік органдар қызметіне сенімін арттыруға бағытталған құқықтық, әкімшілік және ұйымдастырушылық шаралар және осы Заңға сәйкес өзге де шаралар;

8) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган – Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыру мен іске асыруды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту және жою мәселелерінде үйлестіруді жүзеге асыратын орталық мемлекеттік орган және оның аумақтық бөлімшелері;

9) сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер – осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған шектеулер;

10) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өз өкілеттіктері шегіндегі сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның ішінде қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру және олардың салдарын жою жөніндегі қызметі;

11) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық – бұл үшін заңда әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық белгіленген, сыбайлас жемқорлық белгілері бар құқыққа қайшы, кінәлі түрдегі іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік);

12) сыбайлас жемқорлық тәуекелі – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайлардың туындау мүмкіндігі;

13) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің алдын алу шаралары жүйесін әзірлеу және енгізу арқылы қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік ахуалын қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі қызметі;

14) ұйымдастырушылық-өкімдік функциялар – қызмет бойынша бағынысты адамдардың орындауы үшін міндетті бұйрықтар мен өкімдерді шығаруға, сондай-ақ бағынысты адамдарға қатысты көтермелеу шаралары мен тәртіптік жазалар қолдануға Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен берілген құқық;

Ескерту. 1-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016 № 484-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2019 № 249-VI (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2021 № 91-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 23.12.2023 № 50-VIII (01.01.2025 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 204-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2026 № 251-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.05.2026 № 291-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 12.06.2026 № 311-VIIІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

2-бап. Осы Заңның қолданылу аясы

1. Осы Заң Қазақстан Республикасының аумағында жеке және заңды тұлғаларға қатысты қолданылады. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде осы Заң Қазақстан Республикасының азаматтары мен Қазақстан Республикасында тіркелген заңды тұлғаларға қатысты қолданылады.

2. Сыбайлас жемқорлық қылмыстар үшін қылмыстық жауаптылық пен жаза – Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауаптылық пен жаза – Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген.

3-бап. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы

1. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғаннан өзге де қағидалар белгіленген болса, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

4-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың негізгі қағидаттары

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл:

1) заңдылық;

2) адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау басымдығы;

3) жариялылық пен ашықтық;

4) мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимыл жасауы;

5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын жүйелі және кешенді пайдалану;

6) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану;

7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін адамдарды қорғау және көтермелеу;

8) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жазаның бұлтартпастығы қағидаттары негізінде жүзеге асырылады.

Ескерту. 4-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты мен міндеттері

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты қоғамда сыбайлас жемқорлықты жою болып табылады.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мақсатына қол жеткізу мынадай:

1) қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбестік ахуалын қалыптастыру;

2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарларын жою;

3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өзара іс-қимылын нығайту;

4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық ынтымақтастықты дамыту;

5) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру міндеттерін шешу арқылы іске асырылады.

2-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ ШАРАЛАРЫ

6-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының жүйесі

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының жүйесі:

1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингті;

2) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдауды;

3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды;

3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес нормативтік құқықтық актілердің жобаларына сыбайлас жемқорлыққа қарсы ғылыми сараптама жүргізуді;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес заңдық сараптама жүргізу кезінде сыбайлас жемқорлық сипаты бар нормаларды анықтауды;

5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыруды және сақтауды;

6) қаржылық бақылауды;

7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
8) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8) мүдделер қақтығысын болғызбауды және шешуді;

9) кәсіпкерлік саласында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын;

10) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды, жолын кесуді, ашуды және тергеп-тексеруді;

11) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлауды;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
12) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

12) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың салдарларын жоюды;

13) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы қалыптастыруды және жариялауды қамтиды.

Ескерту. 6-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

7-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың тиімділігіне, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы құқық қолдану практикасының жай-күйіне, сондай-ақ қоғамның сыбайлас жемқорлық деңгейін қабылдауы мен бағалауына қатысты ақпаратты жинау, өңдеу, жинақтап-қорыту, талдау және бағалау жөніндегі қызметі.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің мақсаты – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы құқық қолдану практикасын бағалау болып табылады.

3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің дереккөздері – құқықтық статистика мен жеке және заңды тұлғалардың өтініштері, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың мәліметтері, әлеуметтік сұрау жүргізу деректері мен бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар, сондай-ақ заңмен тыйым салынбаған өзге де ақпарат көздері болып табылады.

4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің нәтижелері сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған шараларды жетілдіру үшін негіз болып табылуы мүмкін.

4-1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу тәртібін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

5. Осы баптың ережелері арнаулы мемлекеттік органдардың қызметіне қолданылмайды.

Ескерту. 7-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8-бап. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау

1. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау (ішкі және сыртқы) – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және зерделеу.

2. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдауды сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігімен келісу бойынша айқындайтын тәртіппен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті орган мынадай бағыттар:

1) мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметін қозғайтын құқықтық және өзге де актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;

2) мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің ұйымдық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша жүзеге асырады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізуге сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың өзге де субъектілерінің мамандарын және (немесе) сарапшыларын тартуға құқылы.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау нәтижелері бойынша мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілері сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдайды.

Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жоймағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіптік жауаптылықта болады.

3. Осы баптың 2-тармағының күші мына салалардағы қатынастарға:

1) прокуратура жүзеге асыратын жоғары қадағалауға;

2) қылмыстық істер бойынша сотқа дейінгі іс жүргізуге;

3) әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуге;

4) сот төрелігіне;

5) жедел-іздестіру қызметіне;

6) қылмыстық-атқару қызметіне;

7) Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптарының сақталуын бақылауға қолданылмайды.

4. Осы баптың 2-тармағының ережелері арнаулы мемлекеттік органдардың қызметіне қолданылмайды.

5. Мемлекеттік органдар, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды жүзеге асырады, оның нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдайды.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік тәртібін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2017 № 86-VI Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

9-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті көрсететін құндылықтар жүйесін сақтау және нығайту бойынша өз құзыреті шегінде жүзеге асыратын қызметі.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру білім беру, ақпараттық және ұйымдастырушылық сипаттағы шаралар кешені арқылы жүзеге асырылады.

3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру – тұлғаның адамгершілік, зияткерлік, мәдени тұрғыдан дамуы және сыбайлас жемқорлықты қабылдамаудағы белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыру мақсатында жүзеге асырылатын, тәрбиелеу мен оқытудың үздіксіз процесі.

4. Ақпараттық және ұйымдастырушылық қызмет бұқаралық ақпарат құралдарында түсіндіру жұмыстарын жүргізу, әлеуметтік маңызды іс-шараларды, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де шараларды ұйымдастыру арқылы іске асырылады.

10-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар – қоғамдық қатынастардың оқшауланған саласы үшін белгіленген, сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған ұсынымдар жүйесі.

2. Мемлекеттік органдар, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері бекітетін сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган бекіткен сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыру жөніндегі әдістеменің негізінде жұртшылықтың қатысуымен әзірленеді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар құқық қолдану практикасында ескеріледі және Қазақстан Республикасы заңнамасының өзгерістері ескеріле отырып жаңартылып отыруға тиіс.

Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

11-бап. Қаржылық бақылау шаралары

1. Қаржылық бақылау шараларын жүзеге асыру мақсатында осы бапта айқындалған адамдар жеке тұлғалардың мынадай декларацияларын:

1) активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны;

2) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынады.

2. Активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны:

1) Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының және мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттар және олардың жұбайлары (зайыптары) – кандидат ретінде тіркелгенге дейін;

2) осы тармақтың 1) тармақшасында аталған адамдарды қоспағанда, мемлекеттік лауазымға не мемлекеттік немесе соларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар және олардың жұбайлары (зайыптары) – лауазымға тағайындау құқығы бар лауазымды адамның (органның) лауазымға тағайындау туралы актісі шығарылғанға дейін (декларация тапсыру айының бірінші күніндегі жағдай бойынша) тапсырады.

3. Кірістері мен мүлкі туралы декларацияны:

1) жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

2) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

3) лауазымды адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары);

4) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары) ұсынады.

4. Есепті күнтізбелік жыл ішінде Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған мүлікті сатып алған жағдайда, осы баптың 3-тармағында аталған адамдар кірістері мен мүлкі туралы декларацияда көрсетілген мүлікті сатып алуға жұмсалған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетеді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-тармақ екінші, үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы, жетінші бөліктермен және ескертпемен толықтыру көзделген – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5. Активтері мен міндеттемелері туралы декларация Қазақстан Республикасының салық заңнамасының сәйкес жасалады және Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған нысан бойынша және тәртіппен ұсынылады.

6. Кірістері мен мүлкі туралы декларация Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес жасалады және Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған нысан бойынша, тәртіппен және мерзімдерде ұсынылады.

7. Осы баптың 2 және 3-тармақтарында аталған жеке тұлғалардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны немесе кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынуы туралы мәлімет салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органның ресми интернет-ресурсына Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен орналастырылады.

8. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияда мәліметтерді ұсынбауы немесе онда анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, тіркеуден бас тартуға немесе тіркеу туралы шешімдердің күшін жоюға негіз болып табылады.

Мыналардың:

осы баптың 2-тармағының 2) тармақшасында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны және (немесе) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы немесе осындай декларацияларда толық емес, анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса – адамға тиісті өкілеттіктер беруден бас тартуға негіз болып табылады.

осы баптың 3-тармағында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны және (немесе) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы немесе осындай декларацияларда толық емес, анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса – Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген жауаптылыққа алып келеді.

9. Алып тасталды – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

10. Осы баптың 7-тармағының талаптары мемлекеттік құпияларды құрайтын мәліметтерге қолданылмайды.

11. Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі функцияларды орындауға қатысатын жеке және заңды тұлғалар мемлекеттік меншікпен байланысты мүліктік сипаттағы барлық мәмілелер мен қаржылық қызмет туралы есептерді мемлекеттік мүлікке қатысты меншік иесінің құқығын жүзеге асыратын мемлекеттік органға мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен және мерзімдерде ұсынады.

12. Мемлекеттік кіріс органдарына келіп түсетін, осы бапта көзделген мәліметтер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес заңмен қорғалатын құпия болып табылады. Оларды жария ету Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.

13. Қызметтік және салықтық құпияны құрайтын мәліметтер "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген мақсаттарда және тәртіппен қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға ұсынылады.

14. Осы баптың ережелері автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдарға және мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелеріне (мемлекеттік лауазымды не мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымды атқаратын адамдарды қоспағанда) қолданылмайды.

Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2020 № 359-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2021 № 91-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1-тармақтың бірінші абзацы жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланбалы органдарының мүшелігіне кандидаттарды қоспағанда), лауазымды адамдардың өз өкілеттіктерін жеке, топтық және өзге де қызметтік емес мүдделерде пайдалануына әкеп соғуы мүмкін әрекеттерді жасауына жол бермеу мақсатында, аталған адамдар осы Заңның 13, 14, 14-1 және 15-баптарында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, өздеріне:

1) мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыру;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2) жақын туыстарының, жұбайлары (зайыптары) мен жекжаттарының бірге қызмет (жұмыс) істеуіне жол бермеу;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
3) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3) мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында, ресми таратылуға жатпайтын қызметтік және өзге де ақпаратты пайдалану;

4) материалдық сыйақыны, сыйлықтарды, жеңілдіктерді немесе көрсетілетін қызметтерді ұсынған адамдардың немесе олардың өкілі болған адамдардың пайдасына жасаған әрекеттері (әрекетсіздігі) үшін, егер мұндай әрекеттер осы тармақтың бірінші абзацында аталған адамдардың қызметтік өкілеттіктеріне кірсе немесе осы адамдар лауазымдық жағдайына байланысты мұндай әрекеттерге (әрекетсіздікке) ықпал етуі мүмкін болса, оларды қабылдау;

5) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашу және иелену, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
6) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

6) "Ойын бизнесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген анықтамаға жататын ойын мекемелерінде құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге қатысу, сол сияқты құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге сол үшін бөлінбеген орындарда қатысу немесе телекоммуникация желілерін, оның ішінде Интернет желісін пайдалану арқылы өткізілетін құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге қатысу бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
7) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2. Жекелеген мемлекеттік функцияларды орындау тәртібін реттейтін заңдарда сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған шектеулерді көздейтін басқа да құқықтық нормалар белгіленуі мүмкін.

3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдауға осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдардың келісімін тиісті ұйымдардың персоналды басқару қызметтері (кадр қызметтері) жазбаша нысанда тіркейді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-тармаққа өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдамауы лауазымға қабылдаудан бас тартуға не жұмыстан шығаруға (атқарып жүрген лауазымынан босатуға, өкілеттіктерін тоқтатуға) алып келеді, оларды сақтамау жұмыстан шығаруға (атқарып жүрген лауазымынан босатуға, өкілеттіктерін тоқтатуға) негіз болып табылады.

5. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамның отбасы мүшелері осы адамның материалдық сыйақыны, сыйлықтарды, жеңілдіктерді немесе көрсетілетін қызметтерді ұсынған адамдардың немесе олардың өкілі болған адамдардың пайдасына жасаған әрекеттері (әрекетсіздігі) үшін, егер мұндай әрекеттер осы адамның қызметтік өкілеттіктеріне кірсе не ол өзінің лауазымдық жағдайына байланысты мұндай әрекеттерге (әрекетсіздікке) ықпал етуі мүмкін болса, оларды алуға құқылы емес.

6. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдар және (немесе) олардың отбасы мүшелері хабардар етілмей, олардың шотына келіп түскен ақша, сондай-ақ олар осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасын және 5-тармағын бұза отырып алған қаражат олар анықталғаннан кейін екі аптадан аспайтын мерзімде тиісті мемлекеттік кіріс органына мұндай қаражаттың түсу мән-жайлары туралы түсініктеме беріле отырып, республикалық бюджетке аударылуға жатады.

Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдар және (немесе) олардың отбасы мүшелері хабардар етілмей келіп түскен, сондай-ақ олар осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасын және 5-тармағын бұза отырып алған сыйлықтар сыйлықтың алынған күнінен бастап не осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамға сыйлықтың алынғаны туралы мәлім болған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға өтеусіз берілуге жатады, ал аталған адамдарға нақ сондай мән-жайларда ұсынылған жеңілдіктерге, қызметтерге жеңілдіктер, қызметтер ұсынылған күннен бастап не осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамға жеңілдіктің, қызметтің ұсынылғаны туралы мәлім болған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде республикалық бюджетке ақша аудару арқылы ақы төленуге тиіс.

Сыйлықты мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға берген адам мұндай сыйлықты "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен сатып алуға құқылы. Сыйлықтарды сатудан түскен ақша республикалық бюджетке аударылады.

7. Осы баптың 1, 3 және 4-тармақтарының ережелері автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдарға және мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелеріне (мемлекеттік лауазымды не мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымды атқаратын адамдарды қоспағанда) қолданылмайды.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
7-тармақтың екінші бөлігі 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ Заңымен (мәтін алып тасталды).

Мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындау кезінде осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдарға және олардың отбасы мүшелеріне осы баптың 5 және 6-тармақтарының ережелері қолданылады.

Ескерту. 12-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.12.2020 № 384-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.07.2024 № 116-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

13-бап. Мемлекеттiк функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызмет

1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға (өз қызметін тұрақты емес немесе басқа жұмыстан босатылмаған негізде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарын қоспағанда), лауазымды адамдарға, өкілеттігін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асыратын, еңбегіне ақы төлеу Қазақстан Республикасының бюджет қаражатынан жүргізілетін аумақтық сайлау комиссияларының мүшелеріне, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілеріне, Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс істейтін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның, азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілеріне, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілеріне, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдарға:

1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 4) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не осы баптың 2-1-тармағында көзделген, не саяси партияны, кәсіптік одақты, тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;

2) кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;

3) оқытушылық, ғылыми, шығармашылық қызметті, резервтегі әскери қызмет өткеруді қоспағанда, ақы төленетін басқа да қызметпен айналысуға;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға тыйым салынады.

Медициналық әскери-есептік мамандыққа сәйкес келетін лауазымдарда келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілер әскери қызмет міндеттерін атқаруға кедергі келтірмейтін ақылы медициналық қызметпен айналысуға құқылы.

1-1. Осы баптың 1-тармағының талаптары қолданылмайтын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда) өз бетінше коммерциялық ұйымды басқаруға қатысуға, кәсіпкерлік және басқа да ақы төленетін қызметпен айналысуға:

1) егер тиісті қызмет лауазымдық міндеттерін орындауға кедергі келтірсе;

2) егер тиісті қызмет қызметтік мүлікті пайдалануға алып келсе;

3) мүдделер қақтығысы болған кезде құқылы емес.

1-2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыруы бойынша шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.

2. Алып тасталды - ҚР 26.11.2019 № 273-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

2-1. Ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, тиісті ұлттық басқарушы холдингтермен, ұлттық холдингтермен, ұлттық компаниялармен, ұлттық және өңірлік даму институттарымен, олардың еншілес ұйымдарымен үлестес болып табылатын еншілес, тәуелді және өзге де заңды тұлғалардың басқару органдарында, байқау кеңестерінде, атқарушы органдарында ақы төленетін лауазымдарды атқаруға құқылы.

3. Алып тасталды – ҚР 03.01.2026 № 251-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын сатып алуға құқылы емес.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдар лауазымға тағайындалған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

5. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар лауазымға кіріскен күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, осы адамдарға заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өздеріне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті осы функцияларды орындау уақытында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

6. Алып тасталды – ҚР 03.01.2026 № 251-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

7. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сатып алынған ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді қоспағанда, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікке меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған жағдайда, осы баптың 1-тармағында аталған адамдар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде оны сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері мұрагерлікті қабылдау нәтижесінде немесе соттардың шешімдері негізінде немесе аталған адамдардың еркінен тыс өзге де жағдайларда алынған, өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

7-1. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар өздеріне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және өзге де заңды көздерден кіріс алуға құқылы.

8. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың осы баптың 4, 5 және 7-тармақтарында көзделген міндеттемелерді орындамауы олардың мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті тоқтатуы үшін негіз болып табылады.

ҚР Конституциялық Сотының 13.06.2023 № 19 нормативтік қаулысымен Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың кәсіпкерлік қызмет еркіндігі құқығына шектеуді белгілеу бөлігінде, егер мұндай шектеу конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсаттарына байланысты болмаса, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабының 4-тармағына және 39-бабының 1-тармағына сәйкес келмейді деп танылсын..
Ескерту. 13-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 22.01.2016 № 446-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2024 № 74-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.03.2025 № 175-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2026 № 251-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
14-бап жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

14-бап. Жақын туыстардың, ерлі-зайыптылардың немесе жекжаттардың бiрге қызмет (жұмыс) iстеуiне жол бермеу

1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар (өз қызметін тұрақты емес немесе басқа жұмыстан босатылған негізде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарын қоспағанда) және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда), лауазымды адамдар өздерiнiң жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) және (немесе) жекжаттары атқаратын лауазымдарға тiкелей бағынысты болатын лауазымдарды атқара алмайды, сондай-ақ жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) және (немесе) жекжаттары тікелей бағынысында бола алмайды.

1-1. Мемлекеттік лауазымға не мемлекеттік немесе соларға теңестірілген функцияларды атқаруға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар өздері лауазымды атқаруға үміткер ұйымның басшылығын осы ұйымда жұмыс істейтін жақын туыстары, жұбайы және (немесе) жекжаттары туралы жазбаша нысанда хабардар етуге міндетті.

2. Осы баптың 1-тармағының талаптарын бұзатын адамдар, егер олар көрсетілген бұзушылық байқалған кезден бастап үш ай ішінде оны ерікті түрде жоймаса, осындай бағыныстылықты болғызбайтын лауазымға ауысуға тиіс, ал осындай ауысу мүмкін болмаған кезде осы қызметшілердің біреуі лауазымынан шығарылуға немесе көрсетілген функциялардан өзгедей босатылуға тиіс.

3. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың квазимемлекеттік сектор субъектісінің бір басқару органында (байқау кеңесінде, атқарушы органында) өзінің жақын туыстарымен, жұбайымен (зайыбымен) және (немесе) жекжаттарымен бірге лауазымдарды атқаруына тыйым салынады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптарын бұзатын адамдар, егер олар көрсетілген бұзушылық анықталған кезден бастап үш ай ішінде оны ерікті түрде жоймаса, квазимемлекеттік сектор субъектісінің бір басқару органында (байқау кеңесінде, атқарушы органында) бірлескен қызметті (жұмысты) болғызбайтын лауазымға ауысуға жатады, ал мұндай ауысу мүмкін болмаған кезде осы жұмыскерлердің біреуі қызметтен шығарылуға немесе көрсетілген функциялардан өзге де босатылуға жатады.

Ескертпе. Осы Заңда жақын туыстар деп ата-аналары (ата-анасы), балалары, асырап алушылар, асырып алынған балалар, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері (қарындастары), атасы, әжесі, немерелері, жекжаттар деп – жұбайының (зайыбының) ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері (қарындастары), ата-аналары мен балалары түсініледі.

Ескерту. 14-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026 № 306-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз) Заңдарымен.

14-1-бап. Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашуға, иеленуге, қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауға жол бермеу

1. Жауапты мемлекеттік лауазым атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға (мәслихат депутаттарын қоспағанда), лауазымды адамдарға Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашуға және иеленуге, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауға тыйым салынады.

Ескертпе. Осы тармақта көзделген шектеу Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан Қазақстан Республикасы бейрезидент банктерінің филиалдарына қолданылмайды.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар лауазымға орналасқан немесе осы баптың 4-тармағында көрсетілген мән-жайлар жойылған күннен бастап алты ай ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті.

Егер осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар аумағында шоттары (салымдары) орналасқан және (немесе) шетелдік банкте қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес осы шет мемлекеттің құзыретті органдары қолданған тыйым салуға, билік етуге тыйым салуға байланысты немесе осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың еркінен тыс еңсерілмейтін күш мән-жайларына (дүлей құбылыстар, әскери іс-қимылдар, төтенше жағдай, банктік шот (салым) туралы шарттың қолданысын мерзімінен бұрын тоқтатудың мүмкін болмауы және өзге де мән-жайлар) байланысты осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талаптарды орындай алмаған жағдайда, мұндай талаптар тыйым салудың, билік етуге тыйым салудың қолданылуы тоқтатылған немесе өзге де мән-жайлар тоқтатылған күннен бастап алты ай ішінде тиісті фактілерді растайтын құжаттар ұсыныла отырып орындалуға тиіс.

3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар Қазақстан Республикасының заңнамасына немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес мұраны қабылдау нәтижесінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды), қолма-қол ақша мен құндылықтарды иеленуге және (немесе) пайдалануға алған жағдайда, көрсетілген адамдар мұраны қабылдаған күннен бастап алты ай ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті.

4. Осы баптың 1, 2 және 3-тармақтарының ережелері осы баптың 1-тармағында аталған, Қазақстан Республикасының шет елдердегі мекемелеріне, өкілдіктеріне және Қазақстан Республикасынан халықаралық ұйымдарға жұмысқа жіберілген, сондай-ақ көрсетілген ұйымдарға іссапарға жіберілген адамдарға көрсетілген ұйымдардағы жұмыс кезеңіне немесе шетелде білім алатын, немесе шетелде тағылымдамадан өтетін, немесе шетелдік іссапарда жүрген, немесе шетелде емделіп жатқан адамдарға немесе кәмелеттік жасқа толмаған баланың заңды өкілі ретінде не кәмелеттік жасқа толған адамның қорғаншысы немесе қамқоршысы ретінде тиісті адамның шетелде оқуы не емделуі кезеңінде шетелде болатын адамдарға қолданылмайды.

5. Осы бапта көзделген мерзімдер ішінде осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті өз қалауы бойынша тоқтату туралы өтініш беруге құқылы.

Ескерту. 2-тарау 14-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.12.2020 № 384-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-бап жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-бап. Мүдделер қақтығысы

1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдарға, лауазымды адамдарға, егер мүдделер қақтығысы орын алған болса, лауазымдық міндеттерін жүзеге асыруға тыйым салынады.

2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар мүдделер қақтығысын болғызбау және шешу бойынша шаралар қабылдауға тиіс.

3. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар тікелей басшысына не өздері жұмыс істейтін ұйымның басшылығына туындаған мүдделер қақтығысы туралы немесе оның туындау мүмкіндігі туралы, өздеріне бұл жөнінде мәлім болысымен жазбаша нысанда хабарлауға міндетті.

Тікелей басшысы не ұйымның басшылығы осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың өтініштері бойынша немесе басқа да көздерден ақпарат алған кезде мүдделер қақтығысын болғызбау және реттеу бойынша мынадай шараларды уақтылы қабылдауға:

1) осы баптың 1-тармағында аталған адамдарды лауазымдық міндеттерін орындаудан шеттетуге және мүдделер қақтығысы туындаған немесе туындауы мүмкін мәселе бойынша лауазымдық міндеттерді орындауды басқа адамға тапсыруға;

2) лауазымдық міндеттерін өзгертуге;

3) мүдделер қақтығысын жою бойынша өзге де шаралар қабылдауға міндетті.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-1, 15-2, 15-3, 15-4, 15-5-баптармен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

16-бап. Кәсіпкерлік саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шаралары

1. Кәсіпкерлік субъектілері өз қызметін жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөнінде, оның ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту бойынша:

1) шешімдер қабылдау рәсімдерінің есептілігін, бақылауда болуын және ашықтығын қамтамасыз ететін ұйымдық-құқықтық тетіктерді белгілеу;

2) адал бәсекелестік қағидаттарын сақтау;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
3) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3) мүдделер қақтығыстарын болғызбау;

4) іскерлік әдеп нормаларын қабылдау және сақтау;

5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру жөніндегі шараларды қабылдау;

6) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мәселелері бойынша мемлекеттік органдармен және өзге де ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау арқылы шаралар қабылдайды.

2. Кәсіпкерлік субъектілері үшін сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі стандарттарды кәсіпкерлік субъектілерінің бірлестіктері (қауымдастықтары, одақтары) әзірлеуі және қабылдауы мүмкін.

3. Квазимемлекеттік сектор субъектісінде негізгі міндеті осы ұйымның және оның жұмыскерлерінің Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын сақтауын қамтамасыз ету болып табылатын құрылымдық бөлімше немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын атқаратын жауапты адам айқындалады. Бұл ретте сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын атқаратын жауапты адам мүдделердің ықтимал қақтығысы ескеріле отырып айқындалады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің басшысы, жұмыскерлері немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адам өз өкілеттіктерін квазимемлекеттік сектор субъектісінің атқарушы органынан, лауазымды адамдарынан тәуелсіз жүзеге асырады, директорлар кеңесіне, байқау кеңесіне (ол болған кезде) немесе өзге де тәуелсіз басқару органына есеп береді және Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы талаптарының сақталуын қамтамасыз ету кезінде тәуелсіз болады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адамның құзыреті, жұмысын ұйымдастыру және жұмыс істеу тәртібі квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ереже негізінде квазимемлекеттік сектор субъектісінің ішкі актісінде айқындалады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ережені әзірлейді және бекітеді.

Квазимемлекеттік сектор субъектілері болып табылмайтын кәсіпкерлік субъектілері сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер құруға құқылы.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызмет немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адам квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ережеде көзделген тәртіппен сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимыл жасайды.

Ескерту. 16-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.06.2021 № 48-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

17-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама – сыбайлас жемқорлықтың халықаралық және ұлттық деңгейлерде таралу жай-күйі мен үрдістерін талдау мен бағалау, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру, іске асыру және жетілдіру жөніндегі ұсыныстар қамтылған құжат.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы қалыптастырады және оны Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынады.

3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган жұмысының және мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың қызметінің нәтижелері негізінде қалыптастырылады.

4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы дайындау, Қазақстан Республикасы Президентіне енгізу және жариялау тәртібін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.

Ескерту. 17-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016 № 484-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

3-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ СУБЪЕКТІЛЕРІ
ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨКІЛЕТТІКТЕРІ

18-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілері

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне мыналар жатады:

1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган;

2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган мен оның ведомствосы;

3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың өзге де субъектілері – мемлекеттік органдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері, қоғамдық бірлестіктер, сондай-ақ өзге де жеке және заңды тұлғалар.

Ескерту. 18-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

19-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның қызметкерлері

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның қызметкерлері қызметтік міндеттерін атқару кезінде "Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген өкілеттіктерге ие болады.

Ескерту. 19-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

20-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның құзыреті

Ескерту. 20-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган мынадай функцияларды:

1) осы Заңның мақсаты мен міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы нормативтік құқықтық актілерін әзірлеуді және бекітуді;

2) осы Заңға сәйкес, мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтауды;

2-1) әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды және олардың жолын кесуді, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар жасауды;

2-2) Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыруды және іске асыруды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында үйлестіруді;

3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарауына мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметінде сыбайлас жемқорлықтың туындау себептері мен жағдайларын барынша азайту және жою жөнінде ұсынымдар енгізуді;

4) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынуды;

4-1) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту және жою мәселелерінде мемлекеттік органдардың, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметін үйлестіруді, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды;

4-2) сыбайлас жемқорлық деңгейін бағалауды және мемлекеттік және жеке секторлардағы сыбайлас жемқорлық деңгейін айқындау үшін қажетті әлеуметтік зерттеулер жүргізуді;

4-3) квазимемлекеттік сектор субъектісінде әдіснамалық қолдау, оқыту іс-шараларын жүргізу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі ақпарат алмасу шеңберінде квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтердің қызметін үйлестіруді;

5) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау нәтижелері бойынша шығарылған, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөніндегі ұсынымдарды мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің орындауын мониторингтеуді;

6) алып тасталды – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың оң тәжірибесін зерделеуді және таратуды;

8) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру саласында білім беру бағдарламаларын жетілдіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдауды;

9) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған, сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру мен тәрбиелеу, ақпараттық және түсіндіру қызметі, мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау бойынша білім беру бағдарламаларын іске асыруда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне жәрдемдесуді және әдістемелік көмек көрсетуді;

10) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган қызметінің негізгі бағыттары бойынша басқа да мемлекеттік органдармен, жеке және заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасауды;

11) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысуды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасауды, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысуды;

12) Қазақстан Республикасының заңдарымен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 20-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016 № 484-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

20-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның құзыреті

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілерін осы Заңның мақсаты мен міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әзірлеу және бекіту;

2) сыбайлас жемқорлық қылмыстарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру;

3) әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау және олардың жолын кесу, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар жасау;

4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның негізгі қызмет бағыттары бойынша басқа да мемлекеттік органдармен, жеке және заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау;

5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысу, шет мемлекеттердің тиісті органдарымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысу;

6) Қазақстан Республикасының заңдарымен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функциялар.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның ведомствосы өз қызметін осы уәкілетті органның құзыреті шегінде жүзеге асырады.

Ескерту. 20-1-баппен толықтырылды – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

21-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілеттіктері

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган өзіне жүктелген функцияларды орындау кезінде:

1) мыналарға:

мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, квазимемлекеттік сектор субъектілерінен және лауазымды адамдардан ақпарат пен материалдарды Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратуға;

құжаттарды немесе өзге мүлікті Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес алып қоюға құқылы;

2) мыналарға:

Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының бұзылуы анықталған жағдайда заңнамада белгіленген тәртіппен оларды жою жөнінде шаралар қабылдауға;

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуді жүзеге асыруға міндетті.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Ескерту. 21-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

21-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның өкілеттіктері

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган өзіне жүктелген функцияларды орындау кезінде:

1) мыналарға:

мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, квазимемлекеттік сектор субъектілерінен және лауазымды адамдардан ақпарат пен материалдарды, оның ішінде цифрлық ресурстардан Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратуға;

іс жүргізудегі қылмыстық істер бойынша шақыртуға келуден жалтарған адамдарды күштеп әкелуге;

Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына сәйкес құжаттарды, тауарларды, заттарды немесе өзге мүлікті алып қоюға немесе тінту мен алуды жүргізуге;

Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен уақытша ұстау изоляторларын, тергеу изоляторларын пайдалануға;

мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдарға немесе оларда басқару функцияларын орындайтын адамдарға қылмыстық құқық бұзушылық жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою немесе басқа да заң бұзушылықтарды жою жөніндегі шараларды қабылдау туралы ұсынуларды Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасында белгіленген тәртіппен енгізуге;

Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда уәкілетті органдардан, лауазымды адамдардан және квазимемлекеттік сектор субъектілерінен ревизиялар, салықтық және басқа да тексерулер, аудит және бағалау жүргізуді талап етуге;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзіне жүктелген міндеттерді шешуді қамтамасыз ететін цифрлық жүйелерді құруға және пайдалануға, сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында зерттеуді, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс жүргізуді ұйымдастыруға;

ұстап алынғандарды және күзетпен қамауға алынған адамдарды айдауылмен алып жүруге;

сыбайлас жемқорлық қылмыстар бойынша жедел-іздестіру және тергеу қызметінің, сотқа дейінгі тергеп-тексеру практикасына талдау жүргізуге құқылы;

2) мыналарға:

сыбайлас жемқорлық қылмыстарды анықтауға, олардың жолын кесуге, ашуға және тергеп-тексеруге;

сыбайлас жемқорлық қылмыстарға қарсы күрестің нысандары мен әдістерін жетілдіруге, жедел-іздестіру қызметінің стратегиясы мен тактикасын айқындауға, оның тиімділігін арттыру жөніндегі шараларды әзірлеуге және іске асыруға;

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуді жүзеге асыруға міндетті.

2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Ескерту. 21-1-баппен толықтырылды – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

22-бап. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі лауазымды адамдардың өкілеттіктері

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды өз құзыреті шегінде барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен лауазымды адамдар жүргізуге міндетті.

1-1. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары бағынысты адамдардың және ведомстволық бағынысты ұйымдар басшыларының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жасау, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасалуының алдын алу жөніндегі лауазымдық міндеттерін орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тәртіптік жауаптылықта болады.

2. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды, жолын кесуді, ашуды, тергеп-тексеруді және алдын алуды өз құзыреті шегінде прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер, әскери полиция органдары, экономикалық тергеп-тексеру қызметі жүзеге асырады.

Ескерту. 22-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

23-бап. Жұртшылықтың сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға қатысуы

Жеке тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл кезінде мынадай шаралар қолданады:

1) өздеріне мәлім болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактілері туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен хабарлайды;

2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша заңнама мен құқық қолдану практикасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізеді;

3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға қатысады;

4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың басқа да субъектілерімен және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылды жүзеге асырады;

5) мемлекеттік органдардан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қызмет туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратады және алады;

6) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша зерттеулер, оның ішінде ғылыми және әлеуметтік зерттеулер жүргізеді;

7) бұқаралық ақпарат құралдарында түсіндіру жұмыстарын жүргізеді және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша әлеуметтік маңызды іс-шаралар ұйымдастырады.

Ескерту. 23-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

24-бап. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлау

1. Дайындалып жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы ақпаратқа ие жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адам, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адам, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адам, лауазымды адам бұл туралы жоғары тұрған басшыны және (немесе) өзі жұмыскері болып саналатын мемлекеттік органның, ұйымның не квазимемлекеттік сектор субъектісінің басшылығын және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарды жазбаша түрде дереу хабардар етуге тиіс.

Өзге жеке тұлғалар дайындалып жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдар мен органдарға хабарлауға құқылы.

2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамның жоғары тұрған басшысы, мемлекеттік органның, ұйымның, квазимемлекеттік сектор субъектісінің басшылығы, уәкілетті мемлекеттік органдар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы келіп түскен хабар бойынша шаралар қабылдауға міндетті.

3. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлаған немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзгеше түрде жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне, "Қылмыстық процеске қатысушы адамдарды мемлекеттік қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және осы Заңға сәйкес мемлекеттің қорғауында болады және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен көтермеленеді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережелері сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы көрінеу жалған ақпаратты хабарлаған, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болатын адамдарға қолданылмайды.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің көтермелеу бөлігіндегі ережелері:

1) жедел-іздестіру немесе қарсы барлау қызметін жүзеге асыратын органмен Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құпия негізде ынтымақтасатын адамға;

2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлаған немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтауға, оның жолын кесуге, ашуға және тергеп-тексеруге жәрдем көрсеткен, ол бойынша орындаушы немесе сыбайлас қатысушы болып табылған адамға қолданылмайды.

3-1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдемдесу:

1) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактісі туралы хабарлауды;

2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беруді;

3) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдемдесуді қамтиды.

4. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беру немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдем көрсету мақсатында адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпарат көрсетілген ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған жағдайда құпия ақпарат болып табылады және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен беріледі.

Көрсетілген ақпаратты жария ету Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

Ескерту. 24-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

24-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдарды қорғаудың мемлекет кепілдік берген шаралары

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдарды қорғаудың мемлекет кепілдік берген шаралары:

1) уәкілетті мемлекеттік органдар сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарды қабылдаған күннен бастап немесе адам сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсеткен кезден бастап үш жыл бойы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамды еңбек қатынастары саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуынан қорғауды;

2) адамның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткені туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету мақсатында осы адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз етуді қамтиды.

Ескерту. 3-тарау 24-1-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

24-2-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамды еңбек қатынастары саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуынан қорғау

1. Өзі жұмыскері болып табылатын (болған) ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына хабарлау арқылы ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам тарапы болып табылатын жеке еңбек дауын Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес құрылатын келісу комиссиясы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілін міндетті түрде шақыра отырып қарайды.

Арнаулы мемлекеттік органдарды қоспағанда, мемлекеттік органдарда, сондай-ақ келісу комиссиялары жоқ ұйымдарда өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына хабарлау арқылы мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам мемлекеттік органның немесе ұйымның аталған адамның тәртіптік теріс қылық жасауының мән-жайларын жан-жақты, толық және объективті анықтау, сондай-ақ адамды жұмыстан шығарудың (атқарып жүрген лауазымынан босатудың) немесе басқа лауазымға ауыстырудың негізділігін анықтау үшін құрылатын тәртіптік комиссиясының немесе өзге де алқалы органының (бұдан әрі – алқалы орган) ұсынымдарынсыз тәртіптік жауаптылыққа тартылмайды немесе жұмыстан шығарылмайды (атқарып жүрген лауазымынан босатылмайды) немесе басқа лауазымға ауыстырылмайды.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілі осы тармақтың екінші бөлігінде көрсетілген мәселелер қаралатын алқалы орган отырысына қатысуға міндетті түрде шақырылады.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мемлекеттік орган немесе басқа ұйым сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелер бойынша материалдарды келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысы өткізілетін күнге дейін кемінде үш жұмыс күні бұрын жібереді.

Көрсетілген отырысқа сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілі қатыса алады.

Бұл ретте, егер мемлекеттік органның немесе осы баптың 1-тармағында көрсетілген басқа ұйым мен уәкілетті мемлекеттік органның арасында осы Заңның 24-3-бабының 3-тармағында көзделген, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалса, онда келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысына қатысуға шақыру және осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелер бойынша материалдар тиісті уәкілетті мемлекеттік органның жазбаша келісімі алынғаннан кейін осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелерді осы бапта белгіленген тәртіппен қарау үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі.

3. Келісу комиссиясының шешіміне немесе алқалы орган отырысының хаттамасына отырысқа қатысқан оның мүшелері қол қояды.

Келісу комиссиясы шешімінің не алқалы орган отырысы хаттамасының көшірмесі шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі.

4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган келісу комиссиясы немесе алқалы орган отырысының қорытындылары бойынша қабылданған шешіммен келіспеген жағдайда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган келісу комиссиясы шешімінің немесе алқалы орган отырысы хаттамасының көшірмесін алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне не прокуратураға жұмыскердің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылғандығы туралы хабарлама жібереді.

Бұл ретте көрсетілген хабарламаны жіберу сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамның сотқа жүгінуіне кедергі болып табылмайды.

Ескерту. 3-тарау 24-2-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 08.07.2024 № 116-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

24-3-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз ету

1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беру немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдем көрсету мақсатында адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпараттың құпиялылығын тиісті мемлекеттік органда не ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсетілген жағдайда осы адам жұмыс істейтін мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысы және (немесе) басшылығы, келісу комиссиясының немесе алқалы органның мүшелері, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім болған кезде уәкілетті мемлекеттік органдар қамтамасыз етеді.

2. Өзі жұмыскері болып табылатын мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау не осы мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсету мақсатында адам осы мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына жүгінген кезде мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысы және (немесе) басшылығы аталған адаммен оның ниеті болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті.

Адам сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау не сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимылға өзге де жәрдем көрсету мақсатында уәкілетті мемлекеттік органға жүгінген кезде уәкілетті мемлекеттік орган аталған адаммен оның ниеті болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті.

3. Осы баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген, жұмыскермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасқан, жұмыскердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы келіп түскен хабары бойынша шаралар қабылдау үшін уәкілетті мемлекеттік органға жүгінген басшымен және тиісті уәкілетті мемлекеттік органмен де сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалады.

4. Адам осы Заңның 24-4-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген құқықты іске асыру үшін осы Заңның 24-4-бабы 1-тармағының 3) тармақшасында көзделген құпия ақпаратты беруге жазбаша келісімнің негізінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жүгінген кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган осы адаммен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның осы Заңның 24-4-бабының 2-тармағында көзделген хабарламасы келіп түскен мемлекеттік органның немесе ұйымның басшысы, егер бұрын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адам мен уәкілетті мемлекеттік орган арасында осындай келісім жасалған болса, осы адаммен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті.

5. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасу тәртібін және оның нысанын сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

Ескерту. 3-тарау 24-3-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

24-4-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдардың құқықтары

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам:

1) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы хабарды қарау қорытындылары бойынша қабылданған шешім туралы ақпаратты алуға;

2) уәкілетті мемлекеттік органның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы өзінің хабарын қарау нәтижелері бойынша қабылданған шешімдеріне Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына немесе Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасына сәйкес шағым жасауға;

3) осы тармақтың 4) тармақшасында көзделген құқықты іске асыру үшін құпия ақпаратты беруге жазбаша келісім алу үшін бұрын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған уәкілетті мемлекеттік органға жүгінуге;

4) уәкілетті мемлекеттік органдар сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарды қабылдаған күннен бастап немесе адам сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсеткен кезден бастап үш жыл ішінде оны тәртіптік жауаптылыққа тарту немесе жұмыстан шығару немесе басқа лауазымға ауыстыру оның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлауына немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсетуіне байланысты деп пайымдаған жағдайда келісу комиссиясының немесе алқалы органның осы мәселелерді осы Заңның 24-2-бабында көзделген тәртіппен бұрын қарамауы шартымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жүгінуге құқылы.

2. Адам осы баптың 1-тармағы 4) тармақшасының негізінде жүгінген кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган ұсынылған материалдарды қарайды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның жүгіну негізділігі анықталған жағдайда жолданым келіп түскен күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде мемлекеттік органның не басқа ұйымның басшысына осы Заңның 24-2 және 24-3-баптарында белгіленген тәртіппен осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген мәселелерді қайтадан қарау қажеттігі туралы хабарлама жібереді.

Хабарламада мыналар қамтылуға тиіс:

1) хабарлама жіберілетін мемлекеттік орган не ұйым басшысының тегі мен аты-жөні;

2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілген болса);

3) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтың қысқаша фабуласы;

4) мемлекеттік орган не ұйым басшысының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адаммен, егер бұрын осы адам мен уәкілетті мемлекеттік орган арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған болса, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасу міндеті туралы, сондай-ақ мұндай келісім жасалған жағдайда адамның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсетуі туралы ақпаратты жария еткені үшін жауаптылығы туралы ескерту.

Бұл ретте мемлекеттік органның не ұйымның басшысы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның жолданымы келіп түскен күннен бастап күнтізбелік отыз күннен аспайтын мерзімде келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысын өткізуге және қаралатын мәселе бойынша шешім қабылдауға міндетті.

Ескерту. 3-тарау 24-4-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-тараудың тақырыбына өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАРДЫҢ САЛДАРЛАРЫН ЖОЮ

25-бап. Заңсыз алынған мүлікті немесе заңсыз ұсынылған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын өндіріп алу (қайтару)

Ескерту. 25-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде заңсыз алынған мүлiктi өз еркiмен тапсырудан немесе мемлекетке оның құнын немесе заңсыз алынған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын төлеуден бас тартылған жағдайларда, оларды өндіріп алу прокурордың, мемлекеттік кіріс органдарының не осыған заңмен уәкiлеттiк берiлген басқа да мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдардың талап қоюы бойынша, заңды күшіне енген сот шешiмi негізінде жүзеге асырылады. Аталған органдар мен лауазымды адамдар сот шешiм шығарғанға дейiн құқық бұзушыға тиесiлi мүлiкті сақтау жөнінде шаралар қабылдайды.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген жағдайларда прокурор, мемлекеттік кіріс органдары не осыған заңмен уәкілеттік берілген басқа да мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар заңсыз алынған мүлікті мемлекет кірісіне айналдыру және (немесе) заңсыз алынған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын мемлекет кірісіне өндіріп алу туралы талап қоюымен заңда белгіленген мерзімдерде сотқа жүгінеді.

3. Егер жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамнан, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамнан және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамға теңестірілген адамнан және лауазымды адамнан жұмыстан шығару, тиісті функцияларды орындаудан өзгедей босату кезінде заңсыз алынған мүлік немесе заңсыз ұсынылған жеңілдіктердің, көрсетілген қызметтердің құны өндіріліп алынбаса, осындай босату туралы шешім қабылдайтын лауазымды адам немесе орган кінәлі адамның тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органдарына құқыққа қайшы алынған кірістер туралы хабарлама жібереді.

4. Тапсырылған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және одан әрі пайдалану Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.

Ескерту. 25-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 06.10.2020 № 365-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
26-баптың тақырыбына өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

26-бап. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде жасалған мәмілелердің, шарттардың, актілердің және әрекеттердің жарамсыздығы

1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде жасалған мәмілелерді, шарттарды уәкілетті мемлекеттік органдардың, мүдделі тұлғалардың немесе прокурордың талап қоюы бойынша Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен сот жарамсыз деп таниды.

2. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде актілерді қабылдау және әрекеттерді жасау тиісті актілердің күшін жоюға (қолданысын тоқтатуға) уәкілеттік берілген адамдардың не мүдделі тұлғалардың немесе прокурордың талап қоюы бойынша сот тәртібімен олардың күшін жою (жарамсыз деп тану) үшін негіз болып табылады.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
3-тармақпен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5-тарау. Қорытынды және өтпелі ережелер

Ескерту. 5-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 19.12.2020 № 384-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

26-1-бап. Өтпелі ережелер

1. Осы Заңның 12-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында және 14-1-бабында көзделген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеу қолданысқа енгізілген күннен бастап алты ай ішінде осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеу қолданылатын адамдар Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар аумағында шоттары (салымдары) орналасқан және (немесе) шетелдік банкте қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес осы шет мемлекеттің құзыретті органдары қолданған тыйым салуға, билік етуге тыйым салуға байланысты немесе осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың еркінен тыс еңсерілмейтін күш мән-жайларына (дүлей құбылыстар, әскери іс-қимылдар, төтенше жағдай, банктік шот (салым) туралы шарттың қолданысын мерзімінен бұрын тоқтатудың мүмкін болмауы және өзге де мән-жайлар) байланысты осы баптың 1-тармағында көзделген талаптарды орындай алмаған жағдайда мұндай талаптар тыйым салудың, билік етуге тыйым салудың қолданылуы тоқтатылған немесе өзге де мән-жайлар тоқтатылған күннен бастап алты ай ішінде тиісті фактілерді растайтын құжаттар ұсыныла отырып орындалуға тиіс.

3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдардың осы бапта көзделген міндеттемелерді орындамауы олардың мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті тоқтатуы үшін негіз болып табылады.

Осы баптың 2-тармағында көзделген мерзім ішінде осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті өз қалауы бойынша тоқтату туралы өтініш беруге құқылы.

Ескерту. 5-тарау 26-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.12.2020 № 384-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

27-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

1. Осы Заң:

1) 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 11-бапты қоспағанда, 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

2) алып тасталды - ҚР 30.11.2016 № 26-VI Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі)

2. Алып тасталды - ҚР 30.11.2016 № 26-VI Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі)

3. Осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2021 жылғы 1 қаңтарға дейін 11-бап мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін:

"11-бап. Қаржылық бақылау шаралары

1. Мемлекеттiк лауазымға не мемлекеттiк немесе оларға теңестiрiлген функцияларды орындауға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына:

салық салу объектiсi болып табылатын, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi кірістері мен мүлкi туралы декларацияны, көрсетiлген мүлiктiң орналасқан жерiн көрсете отырып;

мыналар:

банк мекемесiн көрсете отырып, банк мекемелерiндегi, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi салымдары мен бағалы қағаздары туралы, сондай-ақ осы адамдар жеке немесе басқа адамдармен бiрлесiп билiк етуге құқылы қаржы қаражаты туралы;

жарғылық капиталына қатысу үлесi мен аталған ұйымдардың толық банктiк немесе өзге де деректемелерiн көрсете отырып, заңды тұлғалардың акционерi немесе құрылтайшысы (қатысушысы) ретiнде өзiнiң қатысуы туралы;

егер адам немесе оның жұбайы (зайыбы) трастардың бенефициары болса, тиiстi банк шоттарының нөмiрлерiн көрсете отырып, сол трастар және олар тiркелген мемлекеттер туралы;

адамға немесе жұбайына (зайыбына) тиесiлi, айлық есептiк көрсеткiштiң мың еселенген мөлшерiнен асатын мөлшердегi материалдық және қаржы қаражатын ұстау немесе уақытша сақтау жөнiнде шарттық қатынастары, келiсiмдерi және мiндеттемелерi (оның iшiнде ауызша да) бар басқа ұйымдардың атаулары мен деректемелері туралы мәлiметтердi ұсынады.

2. Мемлекеттiк лауазымдағы адамдар өз өкiлеттiктерiн орындау кезеңiнде жыл сайын Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгiленген тәртiппен тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, одан тыс жерлердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады.

3. Мемлекеттiк қызметтен терiс себептер бойынша шығарылған адамдар, шығарылғаннан кейiнгi үш жыл бойы Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгiленген тәртiппен тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, одан тыс жерлердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады.

4. Осы баптың 1-тармағында көрсетiлген адамның жұбайы (зайыбы) тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына:

салық салу объектiсi болып табылатын, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi кірістері мен мүлкi туралы декларацияны, көрсетiлген мүлiктiң орналасқан жерiн көрсете отырып;

мыналар:

банк мекемесiн көрсете отырып, банк мекемелерiндегi, оның ішінде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi салымдары мен бағалы қағаздары туралы, сондай-ақ осы адамдар жеке немесе басқа адамдармен бiрлесiп билiк етуге құқылы қаржы қаражаты туралы;

жарғылық капиталына қатысу үлесi мен аталған ұйымдардың толық банктiк немесе өзге де деректемелерiн көрсете отырып, заңды тұлғалардың акционерi немесе құрылтайшысы (қатысушысы) ретiнде өзiнiң қатысуы туралы;

егер адам немесе оның жұбайы (зайыбы) трастардың бенефициары болса, тиiстi банк шоттарының нөмiрлерiн көрсете отырып, сол трастар және олар тiркелген мемлекеттер туралы;

адамға немесе жұбайына (зайыбына) тиесiлi және айлық есептiк көрсеткiштiң мың еселенген мөлшерiнен асатын материалдық және қаржы қаражатын ұстау немесе уақытша сақтау жөнiнде онымен шарттық қатынастары, келiсiмдерi және мiндеттемелерi (оның iшiнде ауызша да) бар басқа ұйымдардың атаулары мен деректемелерi туралы мәлiметтердi ұсынады.

5. Осы баптың 2 және 3-тармақтарында аталған адамның жұбайы (зайыбы) тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, оның шегінен тыс жердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады.

6. Арнаулы мемлекеттiк органдағы қызметке кандидат болып табылатын адамның отбасы мүшелерi тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына осы баптың 4-тармағында көрсетiлген декларация мен мәлiметтердi ұсынады.

Ескертпе. Осы тармақта арнаулы мемлекеттiк органдағы қызметке кандидат болып табылатын адамның отбасы мүшелерi деп жұбайы (зайыбы), кәмелетке толған балалары мен оның асырауындағы және онымен тұрақты түрде бiрге тұратын адамдар танылады.

7. Осы баптың 1 және 2-тармақтарында аталған адамдар – тиiсiнше өздерi лауазымға орналасуға үмiткер болатын органға не жұмыс орны бойынша органға осы баптың 1 немесе 5-тармақтарында санамаланған декларациялар мен мәлiметтердi мемлекеттiк кiрiс органының алғаны туралы анықтаманы ұсынады.

8. Осы баптың 1 және 2-тармақтарында аталған адамдардың (мемлекеттiк қызметтен терiс себептер бойынша шығарылған адамдарды қоспағанда) осы бапта санамаланған декларациялар мен мәлiметтердi ұсынбауы немесе толық емес, анық емес декларациялар мен мәлiметтердi ұсынуы, егер жасалған әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгiлерi болмаса, адамға тиiстi өкiлеттiктер беруден бас тарту үшiн негiз болып табылады не заңда көзделген тәртiппен тәртiптiк жауаптылыққа әкеп соғады.

9. Осы баптың 8-тармағында көрсетiлген, қасақана жасалған, сондай-ақ бiрнеше рет жасалған іс-әрекеттер заңда белгiленген тәртiппен қолданылатын әкiмшiлiк жауаптылыққа әкеп соғады.

10. Адамдар мемлекеттiк немесе оған теңестiрiлген функцияларды орындаудан босатылғаннан кейiн үш жылдың iшiнде алғаш рет жасалған, осы баптың 8-тармағында көрсетілген іс-әрекеттер, сондай-ақ мұндай әрекеттердi қайталап жасау заңда белгiленген әкiмшiлiк жауаптылыққа әкеп соғады.

11. Жауапты мемлекеттiк лауазымдар атқаратын лауазымды адамдардың кірістерінің мөлшерi және көздерi туралы мәлiметтер, сондай-ақ сайланбалы мемлекеттiк лауазымға ұсынылған кезiнде кандидаттардың кірістері туралы мәлiметтер заңнамада белгiленген тәртiппен жариялануы мүмкiн.

12. Мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкiлеттiк берiлген адамдарға және оларға теңестiрiлген адамдарға өз атынан емес бөгде адамдар атынан, жасырын, бүркеншiк атпен және басқаша да азаматтық-құқықтық мәмiлелер жасауға тыйым салынады. Бұл мәмiлелер заңда белгiленген тәртiппен жарамсыз деп танылады.

13. Мемлекеттiк мүлiктi басқару жөнiндегi функцияларды орындауға қатысатын жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен және мерзiмде, мемлекеттiк меншiкке байланысты мүлiктiк сипаттағы барлық мәмiлелер мен қаржы қызметi туралы есептi мемлекеттiк мүлiкке қатысты меншiк иесi құқығын жүзеге асыратын мемлекеттiк органға ұсынады.

14. Мемлекеттiк кiрiс органына келiп түсетiн, осы бапта көзделген мәлiметтер қызметтiк құпияны құрайды. Оларды жария ету, егер жасалған әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгiлерi болмаса, кiнәлi адамды жұмыстан шығаруға әкеп соғады. Бұл мәліметтер сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органның, прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер, әскери полиция органдарының, экономикалық тергеп-тексеру қызметінің, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің, Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметінің сұрау салуы бойынша, сондай-ақ заңда белгіленген сот тәртібімен ғана ұсынылады.

Қаржы мониторингi жөнiндегi уәкiлеттi органға Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл туралы заңнамасында көзделген мақсаттарда және тәртiппен қызметтiк құпияны құрайтын мәлiметтер ұсынылады.

15. Осы бапта көзделген қаржылық бақылау шаралары Қазақстан Республикасында тұрғын үйдi және тұрғын үй салу үшiн құрылыс материалдарын меншiкке сатып алуға байланысты құқықтық қатынастарға қолданылмайды. Тұрғын үйдi және тұрғын үй салу үшiн құрылыс материалдарын сатып алу кезiндегi қаржылық бақылау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.".

3-1. Алып тасталды – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы" 1998 жылғы 2 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 1998 ж., № 15, 209-құжат; 1999 ж., № 21, 774-құжат; 2000 ж., № 5, 116-құжат; 2001 ж., № 13-14, 172-құжат; № 17-18, 241-құжат; 2002 ж., № 17, 155-құжат; 2003 ж., № 18, 142-құжат; 2004 ж., № 10, 56-құжат; 2007 ж., № 17, 140-құжат; № 19, 147-құжат; 2008 ж., № 23, 114-құжат; 2009 ж., № 19, 88-құжат; № 24, 122, 126-құжаттар; 2010 ж., № 24, 148-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 7, 54-құжат; 2012 ж., № 4, 30, 32-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 2, 10-құжат; № 14, 72-құжат; 2014 ж., № 11, 61-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат) күші жойылды деп танылсын.

Ескерту. 27-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 30.11.2016 № 26-VI (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023 № 188-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

Қазақстан Республикасының Президенті

Н. Назарбаев