ИПС "Әділет"

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Қолданысқа енгізілу тәртібін 4-т. қараңыз.

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15180 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

бұйрықтың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"Сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы";

1-тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

"1. Қоса беріліп отырған Сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидалары бекітілсін.";

Көрсетілген бұйрықпен бекітілген Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"Сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидалары";

1 және 2-тармақтар жаңа редакцияда жазылсын:

"1. Осы Сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Сот-сараптама қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 12-бабының 4) тармақшасына сәйкес әзірленді және сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу шарттарын, сондай-ақ тәртібін айқындайды.

2. Сот сараптамасы (бұдан әрі – сараптама) – қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істің немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы істің материалдарын арнайы ғылыми білім негізінде, істі шешу үшін маңызы бар нақты деректерді анықтау мақсатында жүргізіледі";

4 және 5-тармақтар жаңа редакцияда жазылсын:

"4. Сараптама тағайындаудың негіздері Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінде, Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінде, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінде, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде, сондай-ақ "Прокуратура туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында, "Нотариат туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Заңда белгіленген.

5. Сараптаманы тағайындаған орган (адам) сараптамалық зерттеулер жүргізу және қорытынды беру үшін қажетті сараптама объектілерін және өзге де материалдарды ұсынады, олар сол күні Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 наурыздағы № 305 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы объектілерімен жұмыс істеу қағидаларына (бұдан әрі – № 305 Қағидалар) 1, 5-10-қосымшаларға сәйкес нысандар бойынша сот сараптамаларын жүргізуге келіп түсетін материалдарды тіркеу журналында тіркеледі (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14958 болып тіркелген).

Сараптамаға келіп түскен материалдар келіп түскен күні қаралады және сараптама жүргізу үшін сот сараптамасы органының сарапшысына және жеке сот сарапшысына (бұдан әрі – сарапшы) беріледі.";

мынадай мазмұндағы 5-1-тармақпен толықтырылсын:

"5-1. Сараптаманы тағайындау туралы қаулылар, ұйғарымдар сараптама тағайындайтын адам (орган) не сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесімен интеграцияланған құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдардың, соттардың цифрлық жүйелері арқылы ұсынылады.

Сот-сараптамалық зерттеулер жүргізу және қорытынды беру үшін қажетті объектілер мен материалдар бір мезгілде ұсынылмай, цифрлық жүйелер арқылы келіп түскен сараптама тағайындау туралы қаулы не ұйғарым сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесінде "объектілерді күту" мәртебесімен есепке алынуға жатады. Сараптама объектілері және сот-сараптамалық зерттеулер жүргізу және қорытынды беру үшін қажетті өзге де материалдар 10 жұмыс күні ішінде ұсынылмаған жағдайда, сараптаманы тағайындау туралы қаулы не ұйғарым автоматты режимде орындаусыз қайтарылуға жатады.

Сот ісін жүргізу қағаз форматында жүзеге асырылған не цифрлық жүйелерді пайдаланудың техникалық мүмкіндіктері болмаған жағдайда, cараптама тағайындау туралы қаулыларды, ұйғарымдарды сараптама тағайындайтын адам (орган) қағаз форматында жеке өзі, уәкілетті өкілі (сенімхат негізінде) арқылы пошта немесе арнайы байланыс арқылы ұсынады.

Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 272-1-бабында көзделген тәртіппен сараптама жүргізу туралы адвокаттың сұрау салуы зерттеу объектілерін бір мезгілде ұсына отырып, жазбаша нысанда жолданады.

Заңның 43-бабының 1-тармағының 1)-4) тармақшаларында көзделген негіздер болған кезде сараптама объектілері және өзге де материалдар бес жұмыс күні ішінде орындаусыз қайтарылады.";

8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"8. Сарапшының алдыңғы қорытындысы жеткілікті түрде негізді болмаған немесе оның қорытындылары күмән туғызған не сараптаманы тағайындау және жүргізу кезінде процестік нормалар елеулі түрде бұзылған жағдайларда, дәл сол объектілерді зерттеу және дәл сол мәселелерді шешу үшін қайталама сараптама тағайындалады.

Қайталама сараптама жүргізу сарапшылар комиссиясына тапсырылады. Алдыңғы сараптаманы жүргізген сарапшылар қайталама сараптама жүргізу кезінде қатысуға және комиссияға түсіндірмелер беруге құқылы, алайда сараптамалық зерттеуге және қорытынды жасауға қатыспайды.

Қайталама сараптаманы тағайындау туралы қаулыда, ұйғарымда алдыңғы сот сараптамасының нәтижелерімен келіспеудің негізделген уәждері келтірілуге тиіс.

Қайталама сараптаманы тағайындау уәждері жеткіліксіз негізделген кезде аумақтық бөлімшенің басшысы не жеке сот сарапшысы үш жұмыс күні ішінде сараптаманы тағайындаған органға (адамға) сараптама тағайындау туралы қаулыны, ұйғарымды және сараптама объектілерін орындаусыз қайтарады.

Қайталама сараптама жүргізу сарапшыға тапсырылған кезде алдыңғы сараптамалардың қорытындылары ұсынылуға тиіс. Алдыңғы сараптаманың (сараптамалардың) қорытындысынсыз қайталама сараптама жүргізуге жол берілмейді.

Егер екінші немесе реті бойынша келесі сараптама, олардың бірі – қосымша сараптамаға, ал басқалары - қайталама сараптамаға жататын бірнеше негіздер бойынша тағайындалса, мұндай сараптама қайталама сараптаманы жүргізу қағидалары бойынша жүргізіледі.

Қайталама сараптама тағайындалған кезде аумақтық бөлімшенің басшысы не жеке сот сарапшысы үш жұмыс күні ішінде бұл туралы тиісінше сот сараптамасы органының басшысын не Қазақстан Республикасы Сот сарапшылары палатасын хабардар етеді.";

10, 11, 12 және 13-тармақтар жаңа редакцияда жазылсын:

"10. Сарапшы өзіне тапсырылған сараптаманы өндіріске қабылдап, ұсынылған материалдар мен зерттеу объектілерін зерттейді және қойылған сұрақтар бойынша қорытынды беруге олардың жарамдылығы мен жеткіліктілігіне көз жеткізеді.

Сараптама жүргізуге ұсынылған материалдар жеткіліксіз немесе жарамсыз болған жағдайда, сот сараптамасы органының сарапшысы басшымен келісе отырып жеке сот сарапшысы сараптаманы тағайындаған органға (адамға) сараптама жүргізу үшін қосымша материалдарды ұсыну қажеттігі туралы сараптама өндіріске қабылданған кезден бастап үш тәулік ішінде, ал көп объектілі сараптамалар бойынша бес тәулік ішінде өтінішхат береді.

Сараптаманы тағайындаған органның (адамның) өтінішхатты қанағаттандыруына дейін сараптама жүргізу Заңда белгіленген мерзімдер шегінде тоқтатыла тұрады.

Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 274-бабының төртінші бөлігіне сәйкес қылмыстық іс бойынша тараптың өтінішхатын қанағаттандыру тәртібімен шығарылған қаулы негізінде қосымша сұрақтар қойылған не бұрын қойылған сұрақтар нақтыланған жағдайда, сарапшы қажет болған кезде қорытынды беру үшін қажетті материалдарды ұсыну туралы өтінішхат шығарады.

Өтінішхат қанағаттандырылмаған жағдайда сарапшы зерттеуді ұсынылған материалдар көлемінде жүргізеді, ал олар қорытынды беру үшін жеткіліксіз және жарамсыз болған жағдайда сараптаманы тағайындау туралы қаулы, ұйғарым не адвокаттың сұрау салуы және зерттеу объектілері бес жұмыс күні ішінде сараптаманы тағайындаған органға (адамға) орындаусыз қайтарылады.

Сарапшы сараптама жүргізудің барлық кезеңдерін, оның ішінде өтінішхаттар мен өзге де құжаттарды сот-сараптама қызметінің бірыңғай цифрлық жүйесінде көрсетуге міндетті.

11. Сараптама жүргізу мерзімі отыз тәуліктен аспауы тиіс.

Сараптамалардың күрделілік санаттары бойынша мерзімдер Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 наурыздағы № 303 бұйрығымен бекітілген Cот сараптамаларының күрделілік санаттарын айқындау қағидаларын, сот сараптамаларының күрделілік санаттарына қарай оларды жүргізу мерзімдерін есептеу тәртібін, сондай-ақ сот сараптамаларын жүргізуді тоқтата тұрудың және мерзімін ұзартудың негіздері мен тәртібінде айқындалған (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14961 болып тіркелген).

Сараптама жүргізу мерзімі сараптаманы тағайындаған органға (адамға) уәжді өтінішхат жіберілген күннен бастап, бірақ он жұмыс күнінен аспайтын мерзімге тоқтатыла тұрады.

Сарапшының өтінішхатын қанағаттандыру туралы электрондық қаулы не ұйғарым келіп түскен кезде, зерттеу объектілері заңнамада белгіленген тоқтата тұрудың жалпы мерзімі шегінде ұсынылған жағдайда, сараптама жүргізу мерзімі зерттеу объектілері нақты ұсынылған не оларға қолжетімділік қамтамасыз етілген күннен бастап қайта жалғастырылады.

12. Егер сараптама жүргізу үшін отыз тәуліктен асатын мерзім талап етілсе, аумақтық бөлімшенің басшысы сарапшы ұсынған оны жүргізуге қажетті уақыт есебінің негізінде, сондай-ақ ағымдағы жүктеме мен сараптамаларды орындаудың басымдығын ескере отырып, сараптаманы тағайындаған органға (адамға) себептері мен оны аяқтаудың болжамды мерзімін көрсете отырып, сараптама жүргізу мерзімін ұзарту туралы уәжді өтінішхат жолдайды.

Жеке сот сарапшысы осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген жағдайда мерзімді ұзарту туралы өтінішхатты дербес жолдайды.

Сараптаманы тағайындаған орган (адам) өтінішхатты үш жұмыс күні ішінде қанағаттандырмаған жағдайда, аумақтық бөлімшенің басшысы сот сараптамасы органының басқа аумақтық бөлімшелерінің сарапшыларын тарта отырып, сараптама жүргізуді ұйымдастырады.

Сот сараптамасы органының басқа аумақтық бөлімшелерінің сарапшыларын тарта отырып, сараптама жүргізуді ұйымдастыру мүмкін болмаған жағдайда, сараптама оны жүргізу мерзімі шегінде аяқталады. Бұл ретте сараптама жүргізу мерзімі тоқтатыла тұрмайды.

Жеке сот сарапшысы сараптаманы тағайындаған орган (адам) сараптама жүргізу мерзімін ұзарту туралы өтінішхатты қанағаттандырмаған жағдайда, сараптаманы оны жүргізу мерзімі шегінде аяқтайды. Бұл ретте сараптама жүргізу мерзімі тоқтатыла тұрмайды.

13. Сот сараптамасы органында кезекшілік белгіленген сараптама түрлерін қоспағанда, сараптама жүргізу мерзімі материалдар қабылданған күннен бастап есептеледі. Көрсетілген жағдайларда мерзімді есептеу материалдар тіркелген күні басталады.

Сараптама жүргізу мерзімі сарапшының қорытындысы кеңсеге тапсырылған күні аяқталады.

Егер сараптама жүргізу мерзімінің аяқталуы жұмыс істемейтін күнге сәйкес келсе, келесі жұмыс күні мерзімнің аяқталу күні болып есептеледі.";

16-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"16. Сараптама жүргізу нәтижелері жазбаша не цифрлық нысанда баяндалады және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне, Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне және "Сот-сараптама қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ресімделеді.

Сарапшының қорытындысына, қорытынды берудің мүмкін еместігі туралы хабарламаға сараптаманы жүргізген сарапшы не сарапшылар комиссиясы қол қояды, қолтаңбалары мөрмен куәландырылады.

Сарапшының қорытындысы, қорытынды берудің мүмкін еместігі туралы хабарлама екі данада жасалады. Бірінші данасы сараптаманы тағайындаған органға (оның ішінде электрондық құжат түрінде) жіберіледі, екінші данасы бақылау өңдірісінде сақталады.

Сарапшының қорытындысын безендіретін материалдар (фотокестелер, сұлбалар, кестелер, диаграммалар, слайдтар) қорытындыға қоса беріледі және оның құрамдас бөлігі болып табылады. Барлық материалдарға сараптама жүргізген сарапшы не сарапшылар комиссиясы қол қояды, қолтаңбалары мөрмен куәландырылады.

Сарапшының қорытындысына сараптама тағайындаған органға (адамға) ілеспе хат қоса беріледі, онда сараптаманың шыққан күні, процестік шығындар, қорытынды мәтіні мен безендіру материалдары, беттерінің саны және зерттеу объектілерінің қайтарылғаны туралы мәліметтер қамтылады.

Ілеспе хат сот сараптамасы органы басшысының, жеке сот сарапшысының атынан жасалады.";

27-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"27. Зерттеу аяқталғаннан кейін, объектілерге (құжаттарға, хаттамаларға, сызбаларға), сондай-ақ іс бойынша өзге де материалдарға, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қандай да бір белгілер қоюға жол берілмейтін құжаттарды (паспорт, жеке куәлік, бағалы қағаздар, "құпия", "қызмет бабында пайдалану үшін" белгілері бар құжаттарды) қоспағанда, бастапқы мәліметтері бар істің басқа да құжаттарына аумақтық бөлімшенің мөртаңба бедері не зерттеуді жеке сот сарапшысы жүргізген жағдайда оның жеке мөрінің бедері қойылады. Сараптамалық зерттеу үшін үлгі ретінде ұсынылған объектілерге "ҮЛГІ" мөртаңбасының бедері қойылады.";

4-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"4-тарау. Жеке және заңды тұлғалардың жазбаша өтініштері бойынша ғылыми құралдар мен әдістерді қолдана отырып, шарт негізінде зерттеулер жүргізу және олардың нәтижелерін ресімдеу";

29-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"29. Сот сараптамасы органының сарапшылары, жеке сот сарапшылары мамандар ретінде әрекет ете отырып, ғылыми құралдар мен әдістерді пайдалана отырып, заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері бойынша шарт негізінде зерттеулер жүргізеді. Осы тарауға сәйкес жүргізілген зерттеу сараптамаға жатпайды.

Зерттеу нысанасы құқықтық бағалау не сарапшылар қорытындыларының немесе мамандар қорытындыларының негізділігі мен анықтығын тексеру болып табылатын зерттеулерді жүргізуге жол берілмейді.".

36-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"36. Осы тарауда сараптаманың нысанасы, зерттеу объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейлері, сондай-ақ сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін типтік сұрақтардың тізбесі айқындалған. Сараптамалық зерттеулердің әрбір түрі бойынша сараптаманы жүргізу үшін ұсынылатын материалдарды дайындау жөніндегі ұйымдастырушылық және әдістемелік ұсынымдар әзірленген. Сараптаманың әрбір түрі бойынша сарапшының қарауына ұсынылуға тиіс объектілер мен материалдар және шешілуге жататын мәселелер көрсетілген.

Сараптама жүргізу кезінде зерттеу объектілерінің цифрлық көшірмелерін пайдалануға, объектілерді тікелей зерттеу талап етілетін жағдайларды қоспағанда, жол беріледі. Бұл ретте сараптаманы тағайындаған орган (адам) көрсетілген объектілердің цифрлық материалдар ретінде дұрыстығына және жол берілетініне кепілдік береді.

Өндіріс шеңберінде сарапшыға зерттеу материалдары мен объектілері (медициналық құжаттама және басқалар) қамтылған цифрлық жүйелерге қолжетімділік беріледі. Бұл ретте қолжетімділік пен зерттеуге жататын объектілердің тізбесін сараптаманы тағайындаған орган (адам) айқындайды.";

451-тармақ алып тасталсын.

2. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Сараптама қызметін ұйымдастыру департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты мемлекеттік тіркелуін;

2) сы бұйрықты алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Әділет министрлігін вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі, осы бұйрықтың 1-тармағының он жетінші, он сегізінші және отыз алтыншы абзацтарын қоспағанда, олар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін қолданысқа енгізілетін осы бұйрықтың 1-тармағының он төртінші, он бесінші, жиырма алтыншы, жиырма тоғызыншы, отыз екінші, қырық екінші, қырық бесінші, елу бесінші, елу алтыншы, елу жетінші, алпысыншы және алпыс бірінші абзацтары.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне тиісті өзгерістер қолданысқа енгізілгенге дейін мыналар белгіленсін:

көрсетілген Қағидалардың 5-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда қолданылады:

"Сараптамаға келіп түскен материалдарды басшы олар келіп түскен күні қарайды және сараптама жүргізу үшін сот сарапшысына (бұдан әрі – сарапшы) беріледі.";

көрсетілген Қағидалардың 8-тармағының төртінші бөлігі мынадай редакцияда қолданылады:

"Қайталама сараптаманы тағайындау уәждерінің жеткіліксіз негізделуі жағдайында аумақтық бөлімшенің басшысы үш жұмыс күні ішінде сараптаманы тағайындаған органға (адамға) сараптама тағайындау туралы қаулыны, ұйғарымды және сараптама объектілерін орындамай қайтарады.";

көрсетілген Қағидалардың 8-тармағының жетінші бөлігі мынадай редакцияда қолданылады:

"Қайталама сараптама тағайындалған кезде аумақтық бөлімшенің басшысы үш жұмыс күні ішінде бұл туралы сот сараптамасы органының басшысын хабардар етеді.";

көрсетілген Қағидалардың 10-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда қолданылады:

"Сараптама жүргізуге ұсынылған материалдар жеткіліксіз немесе жарамсыз болған кезде сот сараптамасы органының сарапшысы басшымен келісе отырып анықталған сәттен бастап сараптаманы тағайындаған органға (адамға) қосымша материалдарды ұсыну қажеттігі туралы өтінішхат бере алады.";

көрсетілген Қағидалардың 16-тармағының алтыншы бөлігі мынадай редакцияда қолданылады:

"Ілеспе хат сот сараптамасы органының басшысының атынан жасалады.";

көрсетілген Қағидалардың 27-тармағы мынадай редакцияда қолданылады:

"27. Зерттеу аяқталғаннан кейін объектілерге (құжаттарға, хаттамаларға, схемаларға), сондай-ақ бастапқы деректерді қамтитын істің басқа да материалдарына, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бөгде белгілер қоюға жол берілмейтін құжаттарды (паспортты, жеке куәлікті, бағалы қағаздарды, "құпия", "қызмет бабында пайдалану үшін" деген белгісі бар құжаттарды) қоспағанда, аумақтық бөлімшенің мөртаңбасының бедері қойылады. Сараптамалық зерттеу үшін үлгі ретінде ұсынылған объектілерге "ҮЛГІ" мөртаңбасының бедері қойылады.";

көрсетілген Қағидалардың 29-тармағы мынадай редакцияда қолданылады:

"29. Сот сараптамасы органының сарапшылары мамандар ретінде заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері бойынша ғылыми құралдар мен әдістерді пайдалана отырып, шарттық негізде зерттеулер жүргізеді. Осы тарауға сәйкес жүргізілген зерттеу сот сараптамасына жатпайды.

Нысанасы құқықтық бағалау не сарапшылардың қорытындыларының немесе мамандардың қорытындыларының негізділігі мен анықтығын тексеру болып табылатын зерттеулерді жүргізуге жол берілмейді.".

Қазақстан Республикасы
Әділет министрі

Е. Сарсембаев

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра юстиции Республики Казахстан от 27 апреля 2017 года № 484 "Об утверждении Правил организации и производства судебных экспертиз и исследований в органах судебной экспертизы" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15180) следующие изменения и дополнение:

заголовок приказа изложить в следующей редакции:

"Об утверждении Правил организации и производства судебных экспертиз и исследований";

пункт 1 изложить в новой редакции:

"1. Утвердить прилагаемые Правила организации и производства судебных экспертиз и исследований.";

в Правилах организации и производства судебных экспертиз и исследований в органах судебной экспертизы, утвержденных указанным приказом:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Правила организации и производства судебных экспертиз и исследований";

пункты 1 и 2 изложить в новой редакции:

"1. Настоящие Правила организации и производства судебных экспертиз и исследований (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 4) статьи 12 Закона Республики Казахстан "О судебно-экспертной деятельности" (далее – Закон) и определяют условия, а также порядок организации и производства судебных экспертиз и исследований.

2. Судебная экспертиза (далее – экспертиза) – исследование материалов уголовного, гражданского, административного дела либо дела об административном правонарушении, проводимое на основе специальных научных знаний в целях установления фактических данных, имеющих значение для его разрешения.";

пункты 4 и 5 изложить в новой редакции:

"4. Основания производства экспертизы установлены Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан, Гражданским процессуальным кодексом Республики Казахстан, Административным процедурно-процессуальным кодексом Республики Казахстан, Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях, а также Конституционным законом Республики Казахстан "О прокуратуре", Законом Республики Казахстан "О нотариате" и Законом.

5. Орган (лицо), назначивший экспертизу, представляет в орган судебной экспертизы либо частному судебному эксперту объекты экспертизы и иные материалы, необходимые для проведения экспертных исследований и дачи заключения, которые в тот же день регистрируются в Журнале регистрации материалов, поступающих для производства судебных экспертиз по формам, согласно приложениям 1, 5-10 к Правилам обращения с объектами судебной экспертизы, утвержденными приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 305 (далее – Правила № 305), (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 14958).

Материалы, поступившие на экспертизу, рассматриваются в день их поступления экспертом органа судебной экспертизы либо частным судебными экспертом (далее – эксперт) для производства экспертизы.";

дополнить пунктом 5-1 следующего содержания:

"5-1. Постановления, определения о назначении экспертизы представляются лицом (органом), назначающим экспертизу, посредством цифровых систем правоохранительных и специальных государственных органов, судов, интегрированных с единой цифровой системой судебно-экспертной деятельности.

Постановление либо определение о назначении экспертизы, поступившее посредством цифровых систем без одновременного предоставления объектов и материалов, необходимых для проведения судебно-экспертных исследований, подлежит учету в единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности со статусом "ожидание объектов". В случае непредставления в течение 10 рабочих дней объектов экспертизы и иных материалов, необходимых для проведения судебно-экспертных исследований и дачи заключения, постановление либо определение о назначении экспертизы подлежит возврату без исполнения в автоматическом режиме.

В случае ведения судопроизводства в бумажном формате либо отсутствии технических возможностей использования цифровых систем постановления, определения о назначении экспертизы представляются в бумажном формате лицом (органом), назначающим экспертизу, лично, через уполномоченного представителя (на основании доверенности), почтовой или специальной связью.

Запрос адвоката о проведении экспертизы в порядке статьи 272-1 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан направляется в письменной форме одновременно с предоставлением объектов исследования.

При наличии оснований, предусмотренных подпунктами 1)-4) пункта 1 статьи 43 Закона, объекты экспертизы и иные материалы возвращаются без исполнения в течение пяти рабочих дней.";

пункт 8 изложить в следующей редакции:

"8. Повторная экспертиза назначается для исследования тех же объектов и решения тех же вопросов в случаях, когда предыдущее заключение эксперта недостаточно обоснованно, либо его выводы вызывают сомнение, либо были существенно нарушены процессуальные нормы при назначении и производстве экспертизы.

Производство повторной экспертизы поручается комиссии экспертов. Эксперты, проводившие предыдущую экспертизу, могут присутствовать при производстве повторной экспертизы и давать комиссии пояснения, однако в экспертном исследовании и составлении заключения они не участвуют.

В постановлении, определении о назначении повторной экспертизы должны быть приведены обоснованные мотивы несогласия с результатами предыдущей судебной экспертизы.

При недостаточной обоснованности мотивов назначения повторной экспертизы руководитель территориального подразделения органа судебной экспертизы либо частный судебный эксперт в течение трех рабочих дней возвращает органу (лицу), назначившему экспертизу, без исполнения постановление, определение о назначении экспертизы и объекты экспертизы.

При поручении производства повторной экспертизы эксперту должны быть представлены заключения предыдущих экспертиз. Производство повторной экспертизы без заключения предыдущей (-их) экспертиз (-ы) не допускается.

Если вторая или последующая по счету экспертиза назначается по нескольким основаниям, одни из которых относятся к дополнительной экспертизе, а другие – к повторной, такая экспертиза производится по правилам производства повторной экспертизы.

При назначении повторной экспертизы руководитель территориального подразделения органа судебной экспертизы либо частный судебный эксперт в течение трех рабочих дней уведомляет об этом руководителя органа судебной экспертизы либо Палату судебных экспертов Республики Казахстан соответственно.";

пункты 10, 11, 12 и 13 изложить в следующей редакции:

"10. Эксперт, приняв к производству порученную ему экспертизу, изучает представленные материалы и объекты исследования и удостоверяется в их пригодности и достаточности для дачи заключения по поставленным перед ним вопросам.

При недостаточности или непригодности, представленных для производства экспертизы материалов, эксперт органа судебной экспертизы по согласованию с руководителем, частный судебный эксперт заявляет ходатайство органу (лицу), назначившему экспертизу, о необходимости предоставления дополнительных материалов в течение трех суток, а по многообъектным экспертизам в течение пяти суток, с момента принятия к производству экспертизы.

До удовлетворения ходатайства органом (лицом), назначившим экспертизу, производство экспертизы приостанавливается в пределах установленных Законом сроков.

В случае постановки дополнительных вопросов либо уточнения ранее поставленных вопросов на основании постановления, вынесенного в порядке удовлетворения ходатайства стороны по уголовному делу в соответствии с частью четвертой статьи 274 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан экспертом при необходимости выносится ходатайство для предоставления материалов необходимых для дачи заключения.

В случае неудовлетворения ходатайства исследование экспертом проводится в объеме предоставленных материалов, а в случае их недостаточности и непригодности для дачи заключения постановление, определение либо запрос адвоката о назначении экспертизы о назначении экспертизы и объекты исследования возвращаются органу (лицу), назначившему экспертизу, без исполнения в течение пяти рабочих дней.

Эксперт обязан отражать в единой цифровой системе судебно-экспертной деятельности все этапы проведения экспертизы, включая ходатайства и иные документы.

11. Срок производства экспертизы не должен превышать тридцати суток.

Сроки по категориям сложности экспертиз определены Правилами определения категорий сложности судебных экспертиз, порядка исчисления сроков производства судебных экспертиз в зависимости от категории их сложности, а также оснований и порядка приостановления и продления срока производства судебных экспертиз, утвержденными приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 303, (зарегистрированные в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 14961).

Сроки производства экспертизы приостанавливаются с даты направления мотивированного ходатайства органу (лицу), назначившему экспертизу, но не более чем на десять рабочих дней.

При поступлении электронного постановления либо определения об удовлетворении ходатайства эксперта, срок производства экспертизы возобновляется с даты фактического предоставления объектов исследования либо обеспечения доступа к ним, при условии их предоставления в пределах общего срока приостановления, установленного законодательством.

12. В случае если для производства экспертизы требуется срок, превышающий тридцать суток, руководитель территориального подразделения на основании представленного экспертом расчета времени, необходимого для ее производства, а также с учетом текущей нагрузки и приоритетности выполнения экспертиз, направляет органу (лицу), назначившему экспертизу, мотивированное ходатайство о продлении срока производства экспертизы с указанием причин и ориентировочного срока ее завершения.

Частный судебный эксперт в случае, указанном частью первой настоящего пункта, направляет ходатайство о продлении срока самостоятельно.

В случае неудовлетворения ходатайства органом (лицом), назначившим экспертизу в течение трех рабочих дней, руководитель территориального подразделения организует производство экспертизы с привлечением экспертов других территориальных подразделений органа судебной экспертизы.

В случае невозможности организации производства экспертизы с привлечением экспертов других территориальных подразделений органа судебной экспертизы, экспертиза завершается в пределах срока ее производства. При этом срок производства экспертизы не приостанавливается.

Частный судебный эксперт в случае неудовлетворения органом (лицом), назначившим экспертизу, ходатайства о продлении срока экспертизы завершает экспертизу в пределах срока ее производства. При этом срок производства экспертизы не приостанавливается.

13. Срок производства экспертизы исчисляется со дня принятия материалов, за исключением видов экспертиз, по которым в органе судебной экспертизы установлено дежурство. В указанных случаях исчисление срока начинается в день регистрации материалов.

Срок производства экспертизы истекает в день сдачи заключения эксперта в канцелярию.

Если окончание срока производства экспертизы приходится на нерабочий день, днем истечения срока считается следующий рабочий день.";

пункт 16 изложить в следующей редакции:

"16. Результаты производства экспертизы излагаются в письменной либо цифровой форме и оформляются в соответствии с Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан, Гражданским процессуальным кодексом Республики Казахстан, Кодексом Республики Казахстан об административном правонарушении и Законом Республики Казахстан "О судебно-экспертной деятельности".

Заключение эксперта, сообщение о невозможности дать заключение подписывается экспертом либо комиссией экспертов, проводившей экспертизу, подписи удостоверяются печатью.

Заключение эксперта, сообщение о невозможности дать заключение составляются в двух экземплярах. Первый экземпляр направляется органу, назначившему экспертизу (в том числе в виде электронного документа), второй хранится в наблюдательном производстве.

Материалы, иллюстрирующие заключение эксперта (фототаблицы, схемы, графики, диаграммы, слайды), прилагаются к заключению и являются его составной частью. Все материалы подписываются экспертом либо комиссией экспертов, проводившей экспертизу, подписи удостоверяются печатью.

К заключению эксперта прилагается сопроводительное письмо органу (лицу), назначившему экспертизу, в котором содержатся сведения о дате выпуска экспертизы, процессуальных издержках, количестве страниц текста заключения и иллюстративного материала и возврате объектов исследований.

Сопроводительное письмо составляется от имени руководителя органа судебной экспертизы, частного судебного эксперта.";

пункт 27 изложить в следующей редакции:

"27. По окончании исследования на объекты (документы, протоколы, схемы), а также иные материалы дела, содержащие исходные данные, за исключением документов, на которые в соответствии с законодательством Республики Казахстан не допускается нанесение каких-либо отметок (паспорт, удостоверение личности, ценные бумаги, документы с грифами "секретно", "для служебного пользования"), наносится оттиск штампа территориального подразделения либо, в случае проведения исследования частным судебным экспертом, оттиск его личной печати. На объекты, представленные в качестве образцов для экспертного исследования, наносится оттиск штампа "ҮЛГІ".";

заголовок главы 4 изложить в следующей редакции:

"Глава 4. Производство исследований по письменным обращениям физических и юридических лиц на договорной основе с применением научных средств и методов, оформление их результатов";

пункт 29 изложить в следующей редакции:

"29. Эксперты органа судебной экспертизы, частные судебные эксперты, выступая в качестве специалистов, проводят на договорной основе исследования по письменным обращениям юридических и физических лиц с использованием научных средств и методов. Исследование, проведенное в соответствии с настоящей главой, не относится к экспертизе.

Проведение исследований, предметом которых является правовая оценка либо проверка обоснованности и достоверности результатов заключений экспертов, не допускается.";

пункт 36 изложить в следующей редакции:

"36. В данной главе определены предмет, объекты исследования, уровни экспертных задач, а также перечень типовых вопросов, решаемых в рамках определенного вида экспертизы. По каждому виду экспертных исследований разработаны организационные и методические рекомендации по подготовке материалов, представляемых для производства экспертизы. В отношении каждого вида экспертизы указаны объекты и материалы, которые необходимо предоставить в распоряжение эксперта, и вопросы, подлежащие разрешению.

При производстве экспертизы допускается использование цифровых копий объектов исследования, за исключением случаев, когда требуется исследование непосредственно объектов. При этом орган (лицо), назначивший экспертизу, гарантирует достоверность и допустимость указанных объектов, как цифровых материалов.

В рамках производства экспертизы эксперту может быть предоставлен доступ к цифровым системам, содержащим материалы и объекты исследования (медицинская документация и другие). При этом доступ к цифровым системам и перечень объектов, подлежащих исследованию, определяется органом (лицом), назначившим экспертизу.";

пункт 451 исключить.

2. Департаменту организации экспертной деятельности Министерства юстиции Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа;

2) размещение настоящего приказа на официальном интернет-ресурсе Министерства юстиции Республики Казахстан после дня первого его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра юстиции Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования за исключением абзацев семнадцатого, восемнадцатого и тридцать шестого пункта 1 настоящего приказа, которые вводятся в действие с 1 января 2027 года, абзацев четырнадцатого, пятнадцатого, двадцать шестого, двадцать девятого, тридцать второго, сорок второго, сорок пятого, пятьдесят пятого, пятьдесят шестого, пятьдесят седьмого, шестидесятого, шестьдесят первого пункта 1 настоящего приказа, которые вводятся в действие после внесения соответствующих изменений в Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях и Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан.

Установить, что до введения в действие соответствующих изменений в Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях и Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан:

пункт 5 указанных Правил действует в следующей редакции:

"5. Орган (лицо), назначивший экспертизу, представляет в орган судебной экспертизы объекты экспертизы и иные материалы, необходимые для проведения экспертных исследований и дачи заключения, которые в тот же день регистрируются в Журнале регистрации материалов, поступающих для производства судебных экспертиз по формам, согласно приложениям 1, 5-10 к Правилам обращения с объектами судебной экспертизы, утвержденными приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 305 (далее – Правила № 305), (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 14958).

Материалы, поступившие на экспертизу, рассматриваются в день их поступления руководителем и передаются судебному эксперту (далее - эксперт) для производства экспертизы.";

часть четвертая пункта 8 указанных Правил действует в следующей редакции:

"При недостаточной обоснованности мотивов назначения повторной экспертизы руководитель территориального подразделения в течение трех рабочих дней возвращает органу (лицу), назначившему экспертизу, без исполнения постановление, определение о назначении экспертизы и объекты экспертизы.";

часть седьмая пункта 8 указанных Правил действует в следующей редакции:

"При назначении повторной экспертизы руководитель территориального подразделения в течение трех рабочих дней уведомляет об этом руководителя органа судебной экспертизы.";

часть вторая пункта 10 указанных Правил действует в следующей редакции:

"При недостаточности или непригодности представленных для производства экспертизы материалов, эксперт органа судебной экспертизы по согласованию с руководителем с момента обнаружения могут заявить ходатайство органу (лицу), назначившему экспертизу, о необходимости предоставления дополнительных материалов.";

часть шестая пункта 16 указанных Правил действует в следующей редакции:

"Сопроводительное письмо составляется от имени руководителя органа судебной экспертизы.";

пункт 27 указанных Правил действует в следующей редакции:

"27. По окончании исследования на объекты (документы, протоколы, схемы), а также на другие материалы дела, содержащие исходные данные, за исключением документов в соответствие с законодательством Республики Казахстан, не допускающим посторонних отметок (паспорт, удостоверение личности, ценные бумаги, документы с пометкой "секретно", "для служебного пользования"), наносится оттиск штампа территориального подразделения. На объекты, представленные в качестве образцов для экспертного исследования, наносится оттиск штампа "ҮЛГІ".";

пункт 29 указанных Правил действует в следующей редакции:

"29. Эксперты органа судебной экспертизы выступая в качестве специалистов, проводят на договорной основе исследования по письменным обращениям юридических и физических лиц с использованием научных средств и методов. Исследование, проведенное в соответствии с настоящей главой, не относится к судебной экспертизе.

Проведение исследований, предметом которых является правовая оценка либо проверка обоснованности и достоверности результатов заключений экспертов или заключений специалистов, не допускается.".

Министр юстиции
Республики Казахстан

Е. Сарсембаев