Жамбыл аудандық мәслихатының 2025 жылғы 22 желтоқсандағы "2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы" № 49-2 шешіміне өзгерістер енгізу туралы

Жаңа

Жамбыл облысы Жамбыл аудандық мәслихатының 2026 жылғы 21 мамырдағы № 56-2 шешімі

      Ескерту. 01.01.2026 бастап қолданысқа енгізіледі - осы шешімнің 2 тармағымен.

      ШЕШТІ:

      1. "2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы" Жамбыл аудандық мәслихатының 2025 жылғы 22 желтоқсандағы №49-2 шешіміне (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде №219265 болып тіркелген) келесі өзгерістер енгізілсін:

      1 тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

      "1. 2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет 1, 2 және 3 қосымшаларға сәйкес, оның ішінде 2026 жылға келесі көлемдерде бекітілсін:

      1) кірістер – 8 462 289 мың теңге;

      салықтық түсімдер – 6 462 513 мың теңге;

      салықтық емес түсімдер – 11 666 мың теңге;

      негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер – 477 900 мың теңге;

      трансферттер түсімі – 1 510 210 мың теңге;

      2) шығындар – 9 131 333 мың теңге;

      3) таза бюджеттік кредиттеу – 61 071 мың теңге;

      бюджеттік кредиттер – 99 475 мың теңге;

      бюджеттік кредиттерді өтеу – 38 404 мың теңге;

      4) қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо – 0 мың теңге;

      қаржы активтерін сатып алу – 0 мың теңге;

      мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер – 0 мың теңге;

      5) бюджет тапшылығы (профициті) – -61 914 мың теңге;

      6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) – 730 115 мың теңге;

      қарыздар түсімі – 99 475 мың теңге;

      қарыздарды өтеу – 37 561 мың теңге;

      бюджет қаражаттары қалдықтарының қозғалысы – 668 201 мың теңге".

      Көрсетілген шешімнің 1 қосымшасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Осы шешім 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Жамбыл аудандық мәслихат төрағасы М. Шайдаев

  Жамбыл аудандық мәслихатының
  2026 жылғы 21 мамырдағы
  №*** шешіміне қосымша

2026 жылға арналған Жамбыл ауданының бюджеті

АТАУЫ

сомасы, мың теңге

Санаты


Сыныбы



Ішкі сыныбы




1. КІРІСТЕР

8462289

1



САЛЫҚТЫҚ ТҮСІМДЕР

6462513


01


Табыс салығы

2739000



1

Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығы

1020000



2

Жеке табыс салығы

1719000


03


Әлеуметтік салық

670000



1

Әлеуметтік салық

670000


04


Меншікке салынатын салықтар

1100000



1

Мүлікке салынатын салықтар

1100000


05


Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын ішкі салықтар

1913313



2

Акциздер

1891613



3

Табиғи және басқа да ресурстарды пайдаланғаны үшін түсетін түсімдер

14600



4

Кәсіпкерлік және кәсіби қызметті жүргізгені үшін алынатын алымдар

7100


07


Басқа да салықтар

1200



1

Басқа да салықтар

1200


08


Заңдық мәндi iс-әрекеттердi жасағаны және (немесе) оған уәкiлеттiгi бар мемлекеттiк органдар немесе лауазымды адамдар құжаттар бергенi үшiн алынатын мiндеттi төлемдер

39000



1

Мемлекеттік баж

39000

2



САЛЫҚТЫҚ ЕМЕС ТҮСІМДЕР

11666


01


Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер

7300



5

Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістер

7300


02


Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуінен түсетін түсімдер

360



1

Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуінен түсетін түсімдер

360


03


Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері 

360



1

Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері 

360


04


Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар

146



1

Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін, бюджеттен тыс қорларға түсетін түсімдерді қоспағанда, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар

146


06


Өзге де салықтық емес түсімдер

3500



1

Өзге де салықтық емес түсімдер

3500

3



НЕГІЗГІ КАПИТАЛДЫ САТУДАН ТҮСЕТІН ТҮСІМДЕР

477900


01


Мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекеттік мүлікті сату

2900



1

Мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекеттік мүлікті сату

2900


03


Жерді және материалдық емес активтерді сату

475000



1

Жерді сату

237000



2

Материалдық емес активтерді сату

238000

5



ТРАНСФЕРТТЕРДІҢ ТҮСІМДЕРІ

1510210


02


Мемлекеттік басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетін трансферттер

1510210



2

Облыстық бюджеттен түсетін трансферттер

1510210

Функционалдық топ

2026 жыл, сомасы мың теңге


Бюджеттік бағдарламалардың әкiмшiсi



Бағдарлама




Атауы




2. Шығыстар

9131333

01



Жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызметтер

3035899


112


Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының аппараты

71067



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

69807



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

1260


122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

342842



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

318189



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

24653


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

676451



001

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджетін орындау және коммуналдық меншігін басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

30656



003

Салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізу

1700



010

Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу

1000



113

Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер

643095


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

37499



001

Экономикалық саясатты, мемлекеттік жоспарлау жүйесін қалыптастыру және дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

36913



004

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

586


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

1572329



001

Жергілікті деңгейде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

929012



013

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

74310



113

Жергілікті бюджеттерден берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер

569007


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

302081



040

Мемлекеттік органдардың объектілерін дамыту

302081


494


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі

33630



001

Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті,өнеркәсіпті және туризмді дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

33630

02



Қорғаныс

77771


122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

77771



005

Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар

32161



006

Аудан (облыстық маңызы бар қала) ауқымындағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою

7693



007

Аудандық (қалалық) ауқымдағы дала өрттерінің, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдардың құрылмаған елді мекендердің алдын алу және оларды сөндіру жөніндегі іс-шаралар

37917

03



Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі

41871


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

41871



021

Елдi мекендерде жол қозғалысы қауiпсiздiгін қамтамасыз ету

41871

06



Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру

873772


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

212000



005

Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек

167000



019

Әлеуметтік қорғау саласында үйде қызметтер көрсету жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету

45000


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

550686



004

Ауылдық жерлерде тұратын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет, спорт және ветеринар мамандарына отын сатып алуға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету

56225



006

Тұрғын үйге көмек көрсету

2000



007

Жергілікті өкілетті органдардың шешімі бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген топтарына әлеуметтік көмек

87617



010

Үйден тәрбиеленіп оқытылатын мүгедектігі бар балаларды материалдық қамтамасыз ету

4048



014

Мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтік көмек көрсету

3000



017

Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мұқтаж мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, сурдотехникалық және тифлотехникалық құралдармен, мiндеттi гигиеналық құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету, сондай-ақ санаторий-курорттық емдеу,жеке көмекшінің және ымдау тілі маманының қызметтерімен қамтамасыз ету

397796


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

91086



001

Жергілікті деңгейде халық үшін әлеуметтік бағдарламаларды жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуді іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

79911



011

Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу

1000



050

Қазақстан Республикасында мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қамтамасыз етуге және өмір сүру сапасын жақсарту

8000



054

Үкіметтік емес ұйымдарда мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыру

0



067

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарының күрделі шығыстары

2175


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

20000



094

Әлеуметтік көмек ретінде тұрғын үй сертификаттарын беру

20000

07



Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

501106


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

2527



003

Мемлекеттік тұрғын үй қорын сақтауды ұйымдастыру

2527


463


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі

17071



016

Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алу

17071


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

323343



098

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлерін сатып алу

323343


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

97182



012

Сумен жабдықтау және су бұру жүйесінің жұмыс істеуі

97182


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

60983



016

Елдi мекендердiң санитариясын қамтамасыз ету

7581



018

Елдi мекендердi абаттандыру және көгалдандыру

53402

08



Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістiк

2071016


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

659237



003

Мәдени-демалыс жұмысын қолдау

610966



009

Тарихи-мәдени мұра ескерткіштерін сақтауды және оларға қол жетімділікті қамтамасыз ету

48271


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

421443



011

Мәдениет объектілерін дамыту

421443


465


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) дене шынықтыру және спорт бөлімі

362640



001

Жергілікті деңгейде дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

33335



004

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

200



005

Ұлттық және бұқаралық спорт түрлерін дамыту

314483



006

Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) деңгейде спорттық жарыстар өткiзу

5000



007

Әртүрлi спорт түрлерi бойынша аудан (облыстық маңызы бар қала) құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың облыстық спорт жарыстарына қатысуы

5000



032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарының күрделі шығыстары

4622


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

286576



006

Аудандық (қалалық) кiтапханалардың жұмыс iстеуi

285576



007

Мемлекеттік тілді және Қазақстан халқының басқа да тілдерін дамыту

1000


456


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі

46000



002

Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер

46000


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

30067



001

Жергілікті деңгейде тілдерді және мәдениетті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

23667



010

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

200



032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарының күрделі шығыстары

6200


456


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі

265053



001

Жергілікті деңгейде ақпарат, мемлекеттілікті нығайту және азаматтардың әлеуметтік сенімділігін қалыптастыру саласында мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

87874



003

Жастар саясаты саласында іс-шараларды іске асыру

174532



032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарының күрделі шығыстары

2647

09



Отын энергетика және жер қойнауын пайдалану

0


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

0



036

Газ тасымалдау жүйесін дамыту

0

10



Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары

108373


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

15650



099

Мамандарға әлеуметтік қолдау көрсету жөніндегі шараларды іске асыру

15650


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

2000



025

Қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулауды және жоюды ұйымдастыру

2000


462


Ауданның ( облыстық маңызы бар қаланың) ауыл шаруашылығы бөлімі

36083



001

Жергілікті деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

35638



006

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

445


463


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі

49973



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

36829



006

Аудандардың, облыстық маңызы бар, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердiң, ауылдардың, ауылдық округтердiң шекарасын белгiлеу кезiнде жүргiзiлетiн жерге орналастыру

12744



007

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

400


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

4667



057

Жануарларға арналған баспаналарды, уақытша ұстау пункттерін ұстау

4667

11



Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі

34522


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

34522



001

Құрылыс, облыс қалаларының, аудандарының және елді мекендерінің сәулеттік бейнесін жақсарту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру және ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) аумағын оңтайла және тиімді қала құрылыстық игеруді қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

30522



013

Аудан аумағында қала құрылысын дамытудың кешенді схемаларын, аудандық (облыстық) маңызы бар қалалардың, кенттердің және өзге де ауылдық елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу

3000



015

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

1000

12



Көлік және коммуникация

515047


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

515047



023

Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету

67237



037

Әлеуметтік маңызы бар қалалық (ауылдық) қала маңындағы және ауданішілік қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын субсидиялау

250250



045

Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын және елді мекендердің көшелерін күрделі және орташа жөндеу

197560

13



Басқалар

1088179


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

133100



012

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органының резерві

133100


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

955079



079

Ауыл-Ел бесігі жобасы шеңберінде ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік және инженерлік

955079

14



Борышқа қызмет көрсету

444806


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

444806



013

Жергілікті атқарушы органдардың облыстық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету

444806

15



Трансферттер

338971


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

338971



006

Пайдаланылмаған (толық пайдаланылмаған) нысаналы трансферттерді қайтару

87



007

Бюджеттік алып қоюлар

338884




3. Таза бюджеттік кредиттеу

61071




Бюджеттік кредиттер

99475

10



Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары

99475


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

99475



006

Мамандарды әлеуметтік қолдау шараларын іске асыру үшін бюджеттік кредиттер

99475

Функционалдық топ



Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі 




Бағдарлама





Бюджеттік кредиттерді өтеу

38404

Санаты



Сыныбы




Iшкi сыныбы


6



Бюджеттік кредиттерді өтеу

38404


01


Бюджеттік кредиттерді өтеу

38404



1

Мемлекеттік бюджеттен берілген бюджеттік кредиттерді өтеу

38404

Функционалдық топ



Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі




Бағдарлама





4. Қаржы активтерімен жасалынған операциялар бойынша сальдо

0




Қаржы активтерін сатып алу

0

Санаты



Сыныбы




Iшкi сыныбы


7



Мемлекеттік қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер

0


01


Мемлекеттік қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер

0



1

Қаржы активтерін ел ішінде сатудан түсетін түсімдер

0

Функционалдық топ



Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі 




Бағдарлама





5. Бюджет тапшылығы (профициті)

-61914




6. Бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану)

730115

Санаты



Сыныбы




Iшкi сыныбы


8



Қарыздар түсімі

99475


01


Мемлекеттік ішкі қарыздар

99475



2

Қарыз алу келісім-шарттары

99475

16



Қарыздарды өтеу

37561


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

37561



008

Жергілікті атқарушы органның жоғары тұрған бюджет алдындағы борышын өтеу

37561

9



Бюджет қаражаттары қалдықтарының қозғалысы

668201


Егер Сіз беттен қате тапсаңыз, тінтуірмен сөзді немесе фразаны белгілеңіз және Ctrl+Enter пернелер тіркесін басыңыз

 

бет бойынша іздеу

Іздеу үшін жолды енгізіңіз

Кеңес: браузерде бет бойынша енгізілген іздеу бар, ол жылдамырақ жұмыс істейді. Көбінесе, ctrl-F пернелері қолданылады