Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 300-бабының 4-тармағына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:
1. Қоса беріліп отырған Көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру және жүргізу қағидалары бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Климаттық саясат және жасыл технологиялар департаменті заңнамасында белгіленген тәртіппен:
1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;
2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын;
3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалауы туралы мәліметтердің ұсынылуын қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Экология, геология және табиғи ресурстар вице-министріне жүктелсін.
4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
|
Қазақстан Республикасының Экология, геология және табиғи ресурстар министрі |
М. Мирзагалиев |
"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Цифрлық даму, инновациялар және
аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі
Көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру және жүргізу қағидалары
Ескерту. Қағидалар жаңа редакцияда - ҚР Экология және табиғи ресурстар министрінің 25.09.2026 № 215 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1-тарау. Жалпы қағидалар
1. Осы Көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру және жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Экология кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 300-бабының 4-тармағына сәйкес әзірленді және мемлекеттік көміртегі бірліктерінің тізілімін жүргізу тәртібін айқындайды.
2. Осы Қағидаларда мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:
1) айналымға енгізу – көміртегі бірліктерін көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізіліміндегі шоттардың біріне бастапқы шығару;
2) аудару – көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімінде көміртегі бірліктерін бір тұлғаның шотынан басқа тұлғаның шотына аудару;
3) жою – көміртегі бірліктерінің қолданылу мерзімінің өтуіне байланысты, сондай-ақ олардың иесінің бастамасы бойынша ерікті негізде көміртегі бірліктерін айналымнан шығару;
4) сатып алу – көміртегі бірліктерімен жасалған мәміле нәтижесінде көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізіліміндегі шотқа көміртегі бірліктерін алу;
5) көміртегі квоталарын өтеу – көміртегі бірліктерін квоталау субъектісінің тиісті шотынан есептен шығару және көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізіліміндегі квоталарды өтеу шотына есепке жатқызу арқылы көміртегі бірліктерін айналымнан шығару;
6) қондырғы операторының шотын бұғаттау – парниктік газдар шығарындыларының валидациялау және верификациялау органы растаған мониторинг жоспары ұсынылғанға дейін қондырғы операторының оның шотына есепке жатқызылған көміртегі бірліктерін пайдалануын уақытша тоқтата тұру;
7) сауда шоты – Қазақстан Республикасының көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімінде ашылған клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шотының көміртегі бірліктерін бөлек есепке алуға арналған жеке бөлігі.
3. Көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімін (бұдан әрі – мемлекеттік тізілім) көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы қалыптастырады және жүргізеді.
4. Мемлекеттік тізілімнің негізгі функциялары айналымға енгізілген, сақтауда тұрған, аударылған, сатып алынған, резервтелген, бұғатталған, жойылған, өтелген, айналымнан шығарылған көміртегі бірліктерін дәл есепке алуды қамтамасыз ету, сондай-ақ басқа да ұлттық тізілімдермен деректер алмасуды қамтамасыз ету болып табылады.
2-тарау. Мемлекеттік тізілімді қалыптастыру тәртібі
5. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы Қазақстан Республикасында көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету және климаттың өзгеруі саласындағы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын іске асыру шеңберінде көміртегі бірліктерімен операцияларды жүзеге асыру үшін мемлекеттік тізілімді қалыптастырады.
6. Қазақстан Республикасында көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік тізілім Кодекстің 286-бабында айқындалған көміртегі бюджетін қалыптастырудың әрбір кезеңі басталғанға дейін қалыптастырылады.
7. Климаттың өзгеруі саласындағы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын іске асыру шеңберінде көміртегі бірліктерімен операцияларды жүзеге асыру мақсатында мемлекеттік тізілім осындай операцияларды жүргізу басталғанға дейін Қазақстан Республикасының "Париж келісімін ратификациялау туралы" Заңымен ратификацияланған Париж келісімінің 6-бабының 2 және 4-тармақтарына сәйкес қалыптастырылады.
3-тарау. Мемлекеттік тізілімді жүргізу тәртібі
8. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы көміртегі бірліктерімен оның шоттарында операцияларды жүргізу және жүргізуді қамтамасыз ету арқылы мемлекеттік тізілімді жүргізеді.
9. Көміртегі бірліктерінің дәл есебін қамтамасыз ету мақсатында көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы әрбір көміртегі бірлігіне оны шығару кезінде бірегей сәйкестендіру нөмірін береді.
10. Көміртегі бірлігінің бірегей сәйкестендіру нөмірі мыналарды қамтиды:
1) көміртегі бірлігінің түрін (квота бірлігі, офсеттік бірлік, халықаралық көміртегі бірліктері);
2) көміртегі бірлігін айналымға енгізу жылын;
3) көміртегі бірлігі шығарылған мерзімнің аяқталу жылын.
11. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы мемлекеттік тізілімнің мынадай шоттары мен қосалқы шоттарын ашады:
1) көміртегі квотасы бірліктерін айналымға енгізу шоты;
2) көміртегі бірліктерін жою шоты;
3) көміртегі квоталарын өтеу шоты;
4) көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының шоты;
5) қондырғы операторларының шоттары;
6) жоба өтініш берушілерінің шоттары;
7) Көміртегі квоталарының ұлттық жоспарының (бұдан әрі - Ұлттық жоспар) резервінің шоты, оған сондай-ақ мынадай қосалқы шоттар кіреді:
Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде пайдалануға енгізілетін жаңа квоталанатын қондырғылар үшін көміртегі квотасы бірліктерін тегін бөлу қосалқы шоты;
Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде анықталған, бұрын есепке алынбаған квоталанатын қондырғылар үшін көміртегі квотасы бірліктерін тегін бөлу қосалқы шоты;
Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде квоталанатын қондырғылардың қуаты ұлғайған жағдайда көміртегі квотасының қосымша бірліктерін тегін бөлу қосалқы шоты;
Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде квоталанатын қондырғылар санатына өтетін әкімшілендіру субъектілерінің қондырғылары үшін көміртегі квотасы бірліктерін тегін бөлу қосалқы шоты;
8) клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шоты;
9) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шоты.
12. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы көміртегі бюджетін қалыптастыру кезеңіне арналған Ұлттық жоспар күшіне енген күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде:
1) мемлекеттік тізілімде көміртегі квотасы бірліктерін айналымға енгізу шотын, Ұлттық жоспар резервінің шотын, көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шотын ашады;
2) осы Қағидалардың 11-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мемлекеттік тізілім шотына Ұлттық жоспармен айқындалған көміртегі квотасы бірліктерінің жалпы көлеміне тең мөлшерде көміртегі квотасы бірліктерін айналымға енгізеді;
3) Ұлттық жоспар резервінің шотындағы көміртегі квотасы бірліктерін осы Қағидалардың 11-тармағының 7) тармақшасында көрсетілген қосалқы шоттар бойынша бөледі және аукцион шарттарында сатуға арналған көміртегі квотасы бірліктерін көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының шотына аударады.
13. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы Ұлттық жоспар күшіне енгеннен кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде қондырғы операторына шот ашу үшін мынадай құжаттарды ұсыну қажеттілігі туралы еркін нысанда хабарлама жібереді:
1) жеке тұлға үшін ЖСН немесе заңды тұлға үшін БСН көрсетілген еркін нысандағы өтініш;
2) қондырғы операторының мемлекеттік тізілімдегі шотты жүргізуге уәкілетті өкілдеріне берілген, өкілдердің ЖСН-дері көрсетілген сенімхат.
14. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы Қағидалардың 13-тармағында көрсетілген алынған құжаттар негізінде қондырғы операторына шот ашады және қондырғы операторы 13-тармақта көрсетілген құжаттарды ұсынғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде көміртегі квотасы бірліктерін айналымға шығару шотынан қондырғы операторының шотына аударады.
15. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы көміртегі бірліктерімен немесе базалық активі көміртегі бірліктері болып табылатын қаржы құралдарымен сауда-саттық ұйымдастырылған сауда алаңында көміртегі бірліктерінің саудасына немесе қаржы құралдарымен саудаға қызмет көрсететін клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шотын көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімінде көміртегі бірліктерінің саудасы операторы, қор немесе тауар биржасы, клирингтік ұйым және (немесе) депозитарий арасында сауда-саттықты, клирингті және есеп айырысуды жүргізу мақсатында өзара іс-қимыл және ақпаратпен электрондық алмасуды жүзеге асыру туралы шарт жасалған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде ашады.
16. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы аукциондар өткізудің жылдық күнтізбесінде белгіленген аукцион өткізілетін күнге дейін кемінде 7 (жеті) жұмыс күні бұрын көміртегі квотасы бірліктерін көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының шотынан аукцион өткізілетін сауда алаңындағы қор биржасының клирингтік ұйымының және (немесе) депозитарийінің шотында ашылған сауда шотына аударады және клирингтік ұйымды және (немесе) депозитарийді жүзеге асырылған аудару туралы хабардар етеді.
17. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы аукциондар өткізудің жылдық күнтізбесінде көзделмеген аукцион өткізілетін күнге дейін кемінде 7 (жеті) жұмыс күні бұрын көміртегі квотасы бірліктерін көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шотынан көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының сауда шотына аударады және клирингтік ұйымды және (немесе) депозитарийді жүзеге асырылған аудару туралы хабардар етеді.
18. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы аукцион өткізілген күннен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде қор биржасынан алынған аукцион қорытындыларының хаттамасы мен сатып алушылар тізілімі, сондай-ақ клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің клирингтің және (немесе) есеп айырысудың аяқталғаны туралы растауы негізінде сатылған көміртегі квотасы бірліктерін көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының сауда шотынан сатып алушылардың шоттарына аударады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы сатылмаған көміртегі квотасы бірліктерін сауда шотынан көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының шотына осы тармақтың бірінші абзацында белгіленген мерзімде аударады.
19. Квоталау субъектілері мен жоба өтініш берушілері көміртегі бірліктерімен және (немесе) көміртегі бірліктерімен қамтамасыз етілген немесе базалық активі көміртегі бірліктері болып табылатын қаржы құралдарымен биржалық мәмілелер жасасу мақсатында көміртегі бірліктерінің саудасы жүйесінің операторына көміртегі бірліктерін сауда шотына аудару туралы еркін нысандағы өтінішті жібереді.
20. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы Қағидалардың 19-тармағында көрсетілген өтінішті алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шотында квоталау субъектісінің немесе жоба өтініш берушісінің сауда шотын ашады және квоталау субъектісінің немесе жоба өтініш берушісінің шотынан ашылған сауда шотына өтініште көрсетілген көлемде көміртегі бірліктерін аударады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы клирингтік ұйымды және (немесе) депозитарийді квоталау субъектілері мен жоба өтініш берушілерінің сауда шоттарының ашылғаны, сондай-ақ әрбір сауда шотына есепке жатқызылған көміртегі бірліктерінің саны туралы хабардар етеді.
21. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы қор және (немесе) тауар биржасынан жасалған мәмілелер тізілімін, сондай-ақ клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің клирингтің және (немесе) есеп айырысудың аяқталғаны туралы растауын алған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде көміртегі бірліктерін клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шотында ашылған сатушының сауда шотынан сатып алушының шотына аударады және клирингтік ұйымды және (немесе) депозитарийді жүзеге асырылған аударым туралы хабардар етеді.
22. Квоталау субъектілері мен жоба өтініш берушілері көміртегі бірліктерін сауда шотынан мемлекеттік тізілімдегі өз шотына аудару мақсатында көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторына еркін нысанда аудару туралы өтініш жібереді.
23. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы клирингтік ұйыммен және (немесе) депозитариймен келісілгеннен кейін, 22-тармақта көрсетілген өтінішті алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде көміртегі бірліктерін сауда шотынан квоталау субъектісінің немесе жобаны іске асыруға өтініш берушінің шотына аударуды жүзеге асырады және клирингтік ұйымға және (немесе) депозитарийге жүргізілген аударым туралы хабарлайды.
24. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы өзара іс-қимыл және клиринг пен есеп айырысу процесінде ақпаратпен электрондық алмасуды жүзеге асыру туралы шарт тоқтатылған немесе бұзылған не тиісті биржаға аталған клирингтік ұйым және (немесе) депозитарий қызмет көрсетуді тоқтатқан күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің мемлекеттік тізілімдегі шотын бұғаттайды.
Клирингтік ұйымның және (немесе) депозитарийдің шоты бұғатталған кезде көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы тармақтың бірінші абзацында белгіленген мерзімде сауда шоттарында тұрған көміртегі бірліктерін олардың иелерінің мемлекеттік тізілімдегі тиісті шоттарына аударады және квоталау субъектілері мен жоба өтініш берушілерін аталған аударудың жүзеге асырылғаны туралы хабардар етеді.
Биржаға өзге клирингтік ұйым және (немесе) депозитарий қызмет көрсете бастаған жағдайда тиісті шотты ашу осы Қағидалардың 15-тармағында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
25. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органнан (бұдан әрі – уәкілетті орган) квоталанатын қондырғының парниктік газдар шығарындыларының валидациядан өткен мониторинг жоспарын (бұдан әрі – мониторинг жоспары) Ұлттық жоспардың қолданылуының бірінші жылының 15 сәуіріне дейін уәкілетті органға ұсынбағаны немесе мониторинг жоспарының толық еместігі және (немесе) сәйкессіздігі туралы хабарлама алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде квоталау субъектісінің шотын бұғаттайды.
26. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның квоталау субъектісінің валидациядан өткен мониторинг жоспарын немесе қажетті толықтырылған құжаттарды ұсынғаны туралы хабарламасын алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде квоталау субъектісінің шотына қойылған бұғаттауды алып тастайды.
27. Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде анықталған, бұрын есепке алынбаған жаңа қондырғының, квоталанатын қондырғының операторлары, сондай-ақ Ұлттық жоспардың тиісті қолданылу кезеңінде квоталанатын қондырғы санатына өтетін әкімшілендіру субъектілерінің қондырғы операторлары осы Қағидалардың 13-тармағында көрсетілген шот ашуға арналған құжаттарды көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторына ұсынады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы қажетті құжаттарды алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде осы қондырғылардың операторларына шоттар ашады.
28. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы Қағидалардың 27-тармағында көрсетілген қондырғы операторларының шоттарына квота бірліктерін Ұлттық жоспар резервінің тиісті қосалқы шоттарынан парниктік газдар шығарындылары мен сіңірілімдері саласындағы мемлекеттік реттеу қағидаларында белгіленген тәртіппен уәкілетті органның резервтен квота бірліктерін беру туралы оң шешімі жөніндегі хабарламасы негізінде есепке жатқызады, онда қондырғы операторы, қондырғы және бөлінген квота бірліктерінің көлемі көрсетіледі.
29. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның қосымша квотаны беру туралы оң шешімі жөніндегі хабарламасын алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде квотаның тиісті көлемін квоталау субъектісінің шотына есепке жатқызады.
30. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның қондырғы операторының шотынан квоталар көлемін Ұлттық жоспар резервінің шотына аудару қажеттілігі туралы хабарламасын алғаннан кейін хабарламада көрсетілген квотаның тиісті көлемін Ұлттық жоспар резервінің шотына есепке жатқызады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы тармақтың бірінші абзацында көзделген квота бірліктерін ауыстыру туралы уәкілетті органның хабарламасын алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде тиісті квота бірліктерін Ұлттық жоспар резервінің шотынан уәкілетті органның шешімінде көрсетілген қосалқы шотқа аударады.
31. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы қондырғы операторы ауысқан, оның атауы немесе ұйымдық-құқықтық нысаны өзгерген жағдайда қондырғы операторының мемлекеттік тізілімге тиісті өзгерістер енгізу туралы өтініші негізінде 5 (бес) жұмыс күні ішінде мемлекеттік тізілімге тиісті өзгерістер енгізеді.
32. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның квоталанатын қондырғыны жою туралы хабарламасын алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде тиісті қондырғы операторының шотындағы пайдаланылмаған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемін Ұлттық жоспар резервінің шотына аударады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның қондырғы операторының шотынан Ұлттық жоспар резервінің шотына квота бірліктерін аудару туралы хабарламасын алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде тиісті квота бірліктерін Ұлттық жоспар резервінің шотынан уәкілетті органның шешімінде көрсетілген қосалқы шотқа аударады.
33. Квоталау субъектісі жойылған немесе квоталау субъектілері санатынан шығарылған жағдайда, квоталау субъектісінің шотында және оның сауда шотында тұрған пайдаланылмаған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі Ұлттық жоспар резервінің шотына аударылуға жатады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органның квоталау субъектісін жою немесе оны квоталау субъектілері санатынан шығару туралы хабарламасын алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде квоталау субъектісінің шотындағы және оның сауда шотындағы тиісті көміртегі квотасы бірліктерін Ұлттық жоспар резервінің шотына аударады.
34. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы осы Қағидалардың 11-тармағының 7) тармақшасында көрсетілген көміртегі бірліктерінің сауда жүйесі операторының шотынан және Ұлттық жоспар резервінің қосалқы шоттарынан көміртегі квотасы бірліктерін Кодекстің 291-бабының 8-тармағында белгіленген көміртегі квотасы бірліктерінің қолданылу мерзімі аяқталатын күннің алдындағы 1 (бір) жұмыс күні ішінде көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шотына аударады.
35. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы көміртегі квотасының қосымша бірліктерін тегін бөлу қосалқы шотынан көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шотына Кодекстің 295-бабының 10-тармағында белгіленген мерзім аяқталатын күннің алдындағы 1 (бір) жұмыс күні ішінде көміртегі квотасы бірліктерін аударады.
36. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органнан тиісті хабарламаны алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде көміртегі бірліктерінің ең көп көлемі бар қосалқы шоттан толықтыруды қажет ететін қосалқы шотқа көміртегі бірліктерін аударады.
37. Уәкілетті орган көміртегі офсеті жобасын мақұлдағаннан кейін жоба өтініш берушісі көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторына мемлекеттік тізілімде шот ашу үшін осы Қағидалардың 13-тармағында көрсетілген құжаттарды, сондай-ақ көміртегі офсетін мақұлдау туралы құжаттың көшірмесін ұсынады.
38. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы жоба өтініш берушісі осы Қағидалардың 13-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде жоба өтініш берушісінің шотын ашады. Бір жоба бойынша оның өтініш берушілері ретінде бірнеше заңды тұлға әрекет еткен жағдайда, олардың әрқайсысына мемлекеттік тізілімде жеке шот ашылады.
39. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы өтініш беруші көміртегі офсетін іске асыру туралы есепті бекіту туралы құжатты және өтініш берушілер арасында көміртегі бірліктерін бөлу туралы шартты ұсынғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде оларды жоба өтініш берушісінің шотына орналастыру арқылы офсеттік бірліктерді айналымға шығарады.
40. Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы парниктік газдар шығарындыларын түгендеу туралы верификацияланған есеп тіркелгеннен кейін 10 (он) жұмыс күні ішінде өтеуге жататын көміртегі квотасы бірліктерін квоталау субъектісінің шотынан квоталарды өтеу шотына аударады.
Көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы уәкілетті органнан қосымша квота алу арқылы алынған бірліктерді өтеу туралы хабарламаны алғаннан кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде тиісті квота бірліктерін квоталау субъектісінің шотынан квоталарды өтеу шотына аударады.
41. Көміртегі бірліктерін көміртегі бірліктерін жою шотына ерікті түрде аудару олардың иесінің көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторына жіберген өтініші бойынша жүзеге асырылады.
42. Ұлттық жоспардың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін көміртегі бірліктерімен сауда жүйесінің операторы келесі Ұлттық жоспарға енгізілмеген квоталау субъектілерінің шоттарында тұрған пайдаланылмаған көміртегі квотасының бірліктерін жоюды жүзеге асырады.
