Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының 2026 жылғы 21 қыркүйектегі № 89-н/қ бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 22 қыркүйекте № 39935 болып тіркелді

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Қолданысқа енгізілу тәртібін 4-т. қараңыз.

"Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі 66-бабының 1-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің Атом өнеркәсібі және жер қойнауын пайдалану департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың атқарылуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі және 2026 жылғы 3 мамырдан бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады.

Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің төрағасы

А. Саткалиев

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрлігі

Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің төрағасы 2026 жылғы 21 қыркүйектегі № 89-н/қ бұйрығымен бекітілген

Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру қағидалары 1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 66-бабының 1-тармағына сәйкес әзірленді және уран бойынша келісімшарттар (бұдан әрі – келісімшарттар) талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру тәртібін айқындайды.

Осы Қағидалар сондай-ақ Кодекстің 277-бабының 3-тармағына сәйкес осы Кодекс қолданысқа енгізілгенге дейін шығарылған және жасалған жер қойнауын пайдалануға рұқсаттар, лицензиялар мен келісімшарттар бойынша қатынастарға қолданылады.

2. Жер қойнауын пайдаланушылардың (уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт бойынша оператордың, сенімгерлік басқарушылардың) (бұдан әрі – жер қойнауын пайдаланушы) уран бойынша келісімшарттар талаптарын сақталуын бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік Кодексіне сәйкес жүзеге асырылатын уран бойынша жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларын жүргізу саласында Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасы талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылауға жатпайды.

3. Жер қойнауын пайдаланушылардың уран бойынша келісімшарттар талаптарын сақтауын бақылауды құзыретті орган (келісімшарттың тарапы болып табылатын мемлекеттік орган) жүзеге асырады.

4. Жер қойнауын пайдаланушылардың уран бойынша келісімшарттар талаптарын сақтауын бақылау жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарт бойынша міндеттемелерін орындауына мониторинг жүргізу және жер қойнауын пайдаланушыға, сондай-ақ келісімшарттарға сәйкес жер қойнауын пайдалану жөніндегі операциялар жүргізіліп жатқан (жүргізілген) объектілерге бару арқылы жүзеге асырылады.

5. Осы Қағидаларда пайдаланылатын ұғымдар мен анықтамалар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданылады.

2-тарау. Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру тәртібі 1-параграф. Жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындауына мониторинг

6. Құзыретті орган жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарт бойынша міндеттемелерін орындауына мониторингті (бұдан әрі – мониторинг) Кодекске сәйкес жер қойнауын пайдаланушылар ұсынатын есептерді (бұдан әрі – есептер) және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге көздерден алынған мәліметтерді талдау арқылы жүзеге асырады.

Мониторинг Кодекстің 66-бабының 2-тармағына сәйкес құзыретті орган айқындайтын тәртіпте жүзеге асырылады.

2-параграф. Жер қойнауын пайдаланушыға, сондай-ақ уран бойынша жер қойнауын пайдалану жөніндегі операциялар жүргізіліп жатқан (жүргізілген) объектілерге бару тәртібі

7. Жер қойнауын пайдаланушыға, сондай-ақ жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттарға сәйкес жер қойнауын пайдалану жөніндегі операциялар жүргізіліп жатқан (жүргізілген) объектілерге бару (бұдан әрі – бару) жоспарлы және жоспардан тыс болып бөлінеді.

8. Жоспарлы бару құзыретті органның басшысымен бекітілген, құзыретті органның интернет-ресурсында бірінші жоспарлы баруды жүзеге асыру басталғанға дейін күнтізбелік он бес күннен кешіктірмей орналастырылған барудың жылдық тізімінің негізінде жүзеге асырылады.

9. Барудың жылдық тізімі ағымдағы жылғы желтоқсаннан бастап келесі жылғы желтоқсанға дейінгі есепті кезеңге қалыптастырылады.

10. Барудың жылдық тізіміне енгізу үшін есептерді ұсынбау және (немесе) жалған есептерді ұсыну және мониторинг нәтижелері бойынша келісімшарттық талаптардың орындалмау фактісін растау мүмкіндігінің болмауы негіз болып табылады.

Талданатын кезең ағымдағы жылдың алдындағы екі жылдан аспайтын кезең болып табылады.

11. Әрбір жер қойнауын пайдаланушыға қатысты барудың жылдық тізіміне сәйкес жоспарлы бару жылына бір реттен артық емес жүргізіледі.

Әрбір жер қойнауын пайдаланушыға қатысты жоспарлы бару кезеңінің басталуы талдау жүргізу кезінде талданатын кезеңнің басына сәйкес белгіленеді, оның нәтижелері бойынша осы субъект барудың жылдық тізіміне енгізіледі.

Жоспарлы бару кезеңінің соңы жоспарлы баруды өткізу мерзімін қамтиды. Бұл ретте талданатын кезеңдегі келісімшарттардың өлшенетін талаптарын орындау бойынша материалдар (ақпарат) ғана зерделенуге тиіс.

12. Құзыретті орган жоспарлы баруды жүзеге асыру басталғанға дейін кемінде он жұмыс күні бұрын жер қойнауын пайдаланушыға ол жіберілген тұлға туралы мәліметтерді, жөнелтуші туралы ақпаратты, оның қолын, мерзімін және мәнін көрсете отырып, жоспарлы бару туралы жазбаша нысанда хабарлайды.

Хабарламада бару мәні, баруды өткізу мерзімі және баратын кезең, сондай-ақ бару жөніндегі комиссияның құрамы көрсетіледі.

Хабарлама пошта арқылы және хабарламаны тіркеуді қамтамасыз ететін байланыс құралдарын пайдалана отырып жіберіледі.

13. Жеке және (немесе) заңды тұлғалардан, мемлекеттік органдардан және (немесе) өзге де тұлғалардан келісімшарттардың талаптарын орындамау туралы ақпарат келіп түскен кезде және мониторинг нәтижелері бойынша келісімшарттардың талаптарын орындамау фактісін растауға мүмкіндік болмаған жағдайда құзыретті орган жоспардан тыс баруды тағайындайды.

Жоспардан тыс бару анонимді жолданымдар болған жағдайда жүргізілмейді.

14. Құзыретті орган жоспардан тыс баруды жүзеге асыру басталғанға дейін кемінде бір тәулік бұрын жер қойнауын пайдаланушыға ол жіберілген тұлға туралы мәліметтерді, жөнелтуші туралы ақпаратты, оның қолын, мерзімін және мәнін көрсете отырып, жоспардан тыс бару туралы жазбаша нысанда хабарлайды.

Хабарламада бару мәні, баруды өткізу мерзімі және баратын кезең, сондай-ақ бару жөніндегі комиссияның құрамы көрсетіледі.

Хабарлама пошта арқылы және хабарламаны тіркеуді қамтамасыз ететін байланыс құралдарын пайдалана отырып жіберіледі.

15. Әрбір жер қойнауын пайдаланушыға қатысты жоспардан тыс бару кезеңінің басталуы келісімшарттар талаптарының орындалмағаны туралы ақпаратта көрсетілген уақыт кезеңіне сәйкес белгіленеді.

Жоспардан тыс бару кезеңінің соңы жоспардан тыс баруды өткізу мерзімін қамтиды. Бұл ретте, осындай ақпаратта көрсетілген кезең үшін келісімшарттардың талаптарын орындау жөніндегі материалдар (ақпарат) ғана зерделенуге тиіс.

16. Барудың мәні, бару мерзімдері мен кезеңдері, сондай-ақ бару жөніндегі комиссияның құрамы құзыретті органның уәкілетті лауазымды адамы бекітілген баруды тағайындау туралы бұйрықта әрбір бару бойынша жеке-жеке көрсетіледі.

17. Бару мерзімі күнтізбелік отыз күннен аспайды.

18. Жер қойнауын пайдаланушының басшысы немесе уәкілетті тұлғасы баруды тағайындау туралы бұйрықпен қол қою арқылы немесе бару туралы бұйрықты алғанын растайтын басқа да тәсілмен танысқан күн барудың басталу күні болып саналады.

19. Бару үшін келген құзыретті органның лауазымды адамдары баруды тағайындау туралы бұйрықты көрсетеді.

20. Бару аясында келісімшарттардың өлшенетін талаптары зерттеледі.

21. Бару барысында жер қойнауын пайдаланушы комиссия басшысының және (немесе) мүшелерінің жазбаша сұрау салуына сәйкес бару мәніне қатысты зерделеу үшін қажетті материалдарды (ақпаратты) ұсынады.

22. Барудың нәтижелері бойынша бару нәтижелері туралы анықтама екі данада орыс және қазақ тілдерінде дайындалады, оған комиссияның басшысы мен мүшелері қол қояды.

23. Барудың нәтижелері туралы анықтама келісімшарттың құрылымына сәйкес жасалады және оның тармақтарына сілтемелерден тұрады..

24. Бару аяқталғаннан кейін жер қойнауын пайдаланушыда бар құжаттарды қоспағанда, барудың нәтижелері туралы анықтама қосымшаларының көшірмелерімен бірге жер қойнауын пайдаланушы басшысына немесе уәкілетті адамына қарау үшін екі данада беріледі.

25. Жер қойнауын пайдаланушының басшысы немесе уәкілетті адамы барудың нәтижелері туралы анықтамаға екі данада алған сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде қол қояды.

26. Барудың нәтижелері туралы анықтамаға жер қойнауын пайдаланушының уәкілетті адамы қол қойған жағдайда, жер қойнауын пайдаланушы басшысының сенімхаты түпнұсқасы немесе расталған көшірмесі анықтамаға қоса беріледі.

27. Жер қойнауын пайдаланушының басшысы немесе уәкілетті адамы барудың нәтижелері туралы қол қойылған анықтаманың бірінші данасын бару комиссиясына қайтарады.

28. Барудың нәтижелерімен немесе оның бөлігімен келіспеген жағдайда, жер қойнауын пайдаланушының басшысы немесе уәкілетті адамы барудың нәтижелері туралы анықтамаға қарсылықтарын көрсете отырып қол қояды.

29. Жер қойнауын пайдаланушының басшысы немесе уәкілетті адамы қол қоюдан бас тартқан жағдайда, барудың нәтижелері туралы анықтама жер қойнауын пайдаланушы кеңсесіне енгізіледі немесе пошта арқылы жіберіледі.

30. Барудың нәтижелерімен келіспеген жағдайда жер қойнауын пайдаланушы оларға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінеді.

31. Барудың нәтижелері бойынша жер қойнауын пайдаланушының келісімшарт талаптарын орындамауы фактісі анықталған жағдайда, құзыретті орган мұндай жер қойнауын пайдаланушыға осы Кодекске және келісімшарттың ережелеріне сәйкес шаралар қабылдайды.

Об утверждении Правил осуществления контроля за соблюдением условий контрактов на недропользование по урану

Приказ Председателя Агентства Республики Казахстан по атомной энергии от 21 сентября 2026 года № 89-н/қ. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 22 сентября 2026 года № 39935

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие настоящего приказа см. п. 4

В соответствии с пунктом 1 статьи 66 Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании" ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Правила осуществления контроля за соблюдением условий контрактов на недропользование по урану.

2. Департаменту атомной промышленности и недропользования Агентства по атомной энергии Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по атомной энергии после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа представление в Департамент юридической службы Агентства Республики Казахстан по атомной энергии сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по атомной энергии.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования и распространяется на правоотношения, возникшие с 3 мая 2026 года.

Председатель Агентства Республики Казахстан по атомной энергии

А. Саткалиев

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

Утверждены приказом Председатель Агентства Республики Казахстан по атомной энергии от 21 сентября 2026 года № 89-н/қ

Правила осуществления контроля за соблюдением условий контрактов на недропользование по урану

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила осуществления контроля за соблюдением условий контрактов на недропользование по урану (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 1 статьи 66 Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании" (далее – Кодекс) и определяют порядок осуществления контроля за соблюдением условий контрактов по урану (далее – контракты).

Настоящие Правила также применяются к отношениям по разрешениям, лицензиям и контрактам на недропользование по урану, выданным и заключенным до введения в действие Кодекса в соответствии с пунктом 3 статьи 277 Кодекса.

2. Контроль за соблюдением недропользователями (оператором по контракту на недропользование по урану, доверительными управляющими) (далее – недропользователь) условий контрактов по урану не является государственным контролем за соблюдением требований законодательства Республики Казахстан о недрах и недропользовании в области проведения операций по недропользованию по урану, осуществляемым в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.

3. Контроль за соблюдением недропользователями условий контрактов по урану осуществляется компетентным органом (государственным органом, являющимся стороной контракта).

4. Контроль за соблюдением недропользователями условий контрактов по урану осуществляется посредством мониторинга выполнения недропользователями обязательств по контракту и посещения недропользователя, а также объектов, на которых ведутся (проводились) операции по недропользованию в соответствии с условиями контрактов.

5. Понятия и определения, используемые в настоящих Правилах, применяются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Глава 2. Порядок осуществления контроля за соблюдением условий контрактов на недропользование по урану

Параграф 1. Мониторинг выполнения недропользователями обязательств по контракту

6. Мониторинг выполнения недропользователями обязательств по контракту (далее – мониторинг) осуществляется компетентным органом посредством анализа отчетов, представляемых недропользователями в соответствии с Кодексом (далее – отчеты), и сведений, полученных из иных источников в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Мониторинг осуществляется в порядке, определяемом компетентным органом в соответствии с пунктом 2 статьи 66 Кодекса.

Параграф 2. Порядок посещения недропользователя, а также объектов, на которых ведутся (проводились) операции по недропользованию по урану

7. Контроль за соблюдением условий контрактов осуществляется посредством посещения недропользователя, а также объектов, на которых ведутся (проводились) операции по недропользованию (далее – посещение) подразделяется на плановое и внеплановое.

8. Плановое посещение осуществляется на основании утвержденного руководителем компетентного органа годового списка посещения, который размещается на интернет-ресурсе компетентного органа не позднее пятнадцати календарных дней до начала осуществления первого планового посещения.

9. Годовой список посещения формируется на отчетный период с декабря текущего года до декабря следующего года.

10. Основанием для включения в годовой список посещения является непредставление отчетов и (или) представление недостоверных отчетов и отсутствие возможности подтверждения факта невыполнения контрактных условий по результатам мониторинга.

Анализируемым периодом является период не более двух лет, предшествующих текущему году.

11. В отношении каждого недропользователя плановое посещение, согласно годовому списку посещения, проводится не чаще одного раза в год.

Начало периода планового посещения в отношении каждого недропользователя устанавливается в соответствии с началом анализируемого периода при проведении анализа, по результатам которого данный субъект включен в годовой список посещения.

Конец периода планового посещения охватывает срок проведения планового посещения. При этом, изучению подлежат только материалы (информация) по выполнению измеримых условий контрактов анализируемого периода.

12. Компетентный орган не менее чем за десять рабочих дней до начала осуществления планового посещения уведомляет недропользователя в письменной форме о плановом посещении с указанием сведений о лице, которому оно адресовано, информации об отправителе, его подписи, срока и предмета.

В уведомлении указываются предмет посещения, срок проведения посещения и посещаемый период, а также состав комиссии по посещению.

Уведомление направляется почтой или с использованием средств связи, обеспечивающих фиксирование уведомления.

13. При поступлении информации о невыполнении условий контрактов от физических и (или) юридических лиц, государственных органов и (или) иных лиц, и в случае отсутствия возможности подтвердить факт невыполнения условий контрактов по результатам мониторинга, компетентный орган назначает внеплановое посещение.

Внеплановые посещения не проводятся в случаях анонимных обращений.

14. Компетентный орган не менее чем за сутки до начала осуществления внепланового посещения уведомляет недропользователя в письменной форме о внеплановом посещении с указанием сведений о лице, которому оно адресовано, информации об отправителе, его подписи, срока и предмета.

В уведомлении указываются предмет посещения, срок проведения посещения и посещаемый период, а также состав комиссии по посещению.

Уведомление направляется почтой или с использованием средств связи, обеспечивающих фиксирование уведомления.

15. Начало периода внепланового посещения в отношении каждого недропользователя устанавливается в соответствии с указанным в информации о невыполнении условий контрактов периодом времени.

Конец периода внепланового посещения охватывает срок проведения внепланового посещения. При этом, изучению подлежат только материалы (информация) по выполнению условий контрактов за период, указанный в такой информации.

16. Предмет посещения, сроки и периоды посещения, а также состав комиссии по посещению указываются в приказе о назначении посещения, который утверждается уполномоченным должностным лицом компетентного органа, в отдельности по каждому посещению.

17. Срок посещения не превышает тридцать календарных дней.

18. Сроком начала посещения является дата ознакомления руководителя или уполномоченного лица недропользователя с приказом о назначении посещения под роспись или другим способом, подтверждающим получение копии приказа о назначении посещения.

19. Должностные лица компетентного органа, прибывшие для посещения, предъявляют приказ о назначении посещения.

20. В рамках посещения изучаются измеримые условия контрактов.

21. В ходе посещения недропользователь, согласно письменному запросу руководителя и (или) членов комиссии, предоставляет необходимые материалы (информации) для изучения, относящиеся к предмету посещения.

22. По результатам посещения составляется справка о результатах посещения на казахском и русском языках в двух экземплярах, которая подписывается должностным лицом и членами комиссии.

23. Справка о результатах посещения составляется в соответствии со структурой контракта и имеет ссылки на его пункты.

24. После окончания посещения справка о результатах посещения с копиями приложений, за исключением копий документов, имеющихся у недропользователя, в двух экземплярах вручается на ознакомление руководителю или уполномоченному лицу недропользователя.

25. Руководитель или уполномоченное лицо недропользователя подписывает справку о результатах посещения в двух экземплярах в течение трех рабочих дней с момента их получения.

26. В случае подписания справки о результатах посещения уполномоченным лицом недропользователя, к справке прилагается оригинал или заверенная копия доверенности от руководителя недропользователя.

27. Руководителем или уполномоченным лицом недропользователя первый экземпляр подписанной справки о результатах посещения возвращается комиссии по посещению.

28. Руководитель или уполномоченное лицо недропользователя подписывает справку о результатах посещения с возражениями, в случае несогласия с результатами посещения или его частью.

29. В случае отказа руководителя или уполномоченного лица недропользователя от подписания, справка о результатах посещения вносится в канцелярию недропользователя или направляется почтой.

30. В случае несогласия с результатами посещения недропользователь обжалует их в суде в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

31. В случае если по результатам посещения будет установлен факт несоблюдения недропользователем условий контракта, компетентный орган принимает в отношении такого недропользователя меры в соответствии с Кодексом и положениями контракта.