Об утверждении Правил интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных)

Приказ Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан от 24 сентября 2026 года № 212. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 24 сентября 2026 года № 39961

В соответствии с подпунктом 221) пункта 15 Положения о Министерстве экологии и природных ресурсов Республики Казахстан, утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 5 июля 2019 года № 479, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Правила интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных), согласно приложению 1 к настоящему приказу.

2. Признать утратившими силу некоторые приказы по перечню согласно приложению 2 к настоящему приказу.

3. Комитету лесного хозяйства и животного мира Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Департамент юридической службы Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан.

5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

А. Куантыров

"СОГЛАСОВАН"
Министерство сельского хозяйства
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство финансов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

	Приложение к приказу от 24 сентября 2026 года № 212
	Приложение 1 к приказу Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

Правила интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных)

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных) (далее – Правила) разработаны в соответствии соответствии с подпунктом 221) пункта 15 Положения о Министерстве экологии и природных ресурсов Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 5 июля 2019 года № 479 "Вопросы Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан" и определяют порядок интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных).

2. В настоящих Правилах используются следующие основные понятия:

1) территориальное подразделение – территориальные подразделения Комитета лесного хозяйства и животного мира Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан;

2) гибридизация животных – скрещивание особей разных видов или пород животных с целью получения особей с лучшими хозяйственно полезными признаками или свойствами;

3) интродукция животных – преднамеренное или случайное распространение особей видов животных за пределы ареалов (областей распространения) в новые для них места, где ранее эти виды не обитали;

4) реинтродукция животных – преднамеренное переселение особей видов животных в прежние места обитания.

Глава 2. Порядок интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных)

3. Основанием для интродукции является необходимость преднамеренного распространения особей видов животных за пределы ареалов в новые для них места обитания с целью:

1) увеличения численности;

2) вселения нового вида животного в местную фауну;

3) использования полезных свойств животного.

4. Основанием для реинтродукции является необходимость преднамеренного переселения особей видов животных в прежние места их обитания с целью:

1) возврата ранее обитавших видов;

2) восстановления численности;

3) улучшения репродуктивности.

5. Основанием для гибридизации является необходимость получения особей с лучшими хозяйственно полезными признаками или свойствами путем скрещивания особей разных видов или пород животных.

6. Интродукция, реинтродукция и гибридизация видов животных, ввоз в Республику Казахстан и вывоз из Республики Казахстан животных осуществляются в соответствии со статьями 249 и 250 Экологического кодекса Республики Казахстан.

7. Интродукция и реинтродукция животных осуществляются путем перевозки транспортным средством в специальных клетках, контейнерах и резервуарах с максимальной заботой о здоровье животных.

8. При перевозке, погрузке и выгрузке животных обеспечиваются:

1) меры безопасности, исключающие причинение вреда животным и самопроизвольное открывание засовов;

2) ветеринарные мероприятия;

3) вентиляция, корма и питьевая вода;

4) изолирование больных или раненых в ходе перевозки животных, оказание при необходимости первой помощи.

9. Приказом территориального подразделения образуется комиссия по приему и выпуску животных в природную среду, в состав которой включаются сотрудники территориального подразделения, ветеринарной службы и заявитель.

10. При поступлении животных на место назначения комиссией составляется акт приема (выпуска) животных по форме согласно приложению 1 к настоящим Правилам.

11. В целях адаптации и карантина заявителем по приезду на место выпуска осуществляется передержка животных в соответствии с биологическим обоснованием в клетках, вольерах и других помещениях, отвечающих требованиям содержания животных, в зависимости от вида, возраста и физиологического состояния. После адаптации комиссией составляется акт выпуска животных после передержки по форме согласно приложению 2 к настоящим Правилам, где указывается их физическое состояние.

12. За состоянием животных и достижением целей интродукции, реинтродукции и гибридизации осуществляются учет и мониторинг территориальными подразделениями.

	Приложение 1 к Правилам интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных)
	Форма

АКТ приема (выпуска) животных

"_____" __________ 20__ года				___________________ (место составления)

Комиссия в составе:

Представители территориального подразделения уполномоченного органа,

Ветеринарной службы и заявитель:____________________________________

__________________________________________________________________________

(фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность)

Произвели прием (выпуск) животных:

Вид животного	Количество	Пол			Физическое состояние животного
		самец	самка	сеголеток

Дополнительные сведения: _____________________________________________

____________________________________________________________________

Акт составлен в трех экземплярах.

Подписи:

1. __________________________________________

2.___________________________________________

3. ___________________________________________.

	Приложение 2 к Правилам интродукции, реинтродукции и гибридизации животных (за исключением рыбных ресурсов и других водных животных)
	Форма

АКТ выпуска животных после передержки

"_____" __________ 20__ года

___________________ (место составления)

Комиссия в составе:

Представители территориального подразделения уполномоченного органа,

ветеринарной службы и заявитель:

______________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________ (фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность)

Произвели выпуск животных:

Вид животного	Количество	Пол			Физическое состояние животного
		самец	самка	сеголеток

Дополнительные сведения: _____________________________________________

____________________________________________________________________

Акт составлен в трех экземплярах.

Подписи:

1. __________________________________________

2.___________________________________________

3. ___________________________________________.

	Приложение к приказу от 24 сентября 2026 года № 212
	Приложение 2 к приказу Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

Перечень утративших силу некоторых приказов

1. Приказ Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 13 мая 2015 года № 18-2/434 "Об утверждении Правил интродукции, реинтродукции и гибридизации животных" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 11346).

2. Пункт 3 Перечня приказов Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения, утвержденного приказом Заместителя Премьер-Министра Республики Казахстан - Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 2 ноября 2018 года № 446 "О внесении изменений и дополнений в некоторые приказы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 18010).

3. Пункт 4 Перечня некоторых приказов Министра сельского хозяйства Республики Казахстан, в которые вносятся изменения, утвержденного приказом исполняющего обязанности Министра экологии, геологии и природных ресурсов Республики Казахстан от 20 сентября 2022 года № 619 "О внесении изменений в некоторые приказы Министра сельского хозяйства Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 29838).

4. Пункт 3 Перечня некоторых приказов Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан, в которые вносятся изменения, утвержденного приказом Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан от 3 мая 2023 года № 140 "О внесении изменений в некоторые приказы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 32445).

Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің 2026 жылғы 24 қыркүйектегі № 212 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 24 қыркүйекте № 39961 болып тіркелді

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2019 жылғы 5 шілдедегі № 479 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі туралы ереженің 15-тармағының 221) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидалары осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес бекітілсін.

2. Осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес тізбе бойынша кейбір бұйрықтардың күші жойылды деп танылсын.

3. Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оның Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтердің Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Заң қызметі департаментіне ұсынылуын қамтамасыз етсін.

4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар вице-министріне жүктелсін.

5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрі

А. Куантыров

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасының
Ауыл шаруашылығы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасының
Қаржы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасының
Ұлттық экономика министрлігі

	2026 жылғы 24 қыркүйектегі № 212 бұйрығына қосымша
	Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің бұйрығына 1-қосымша

Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағида) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2019 жылғы 5 шілдедегі № 479 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі туралы ереженің 15-тармағының 221) тармақшасына сәйкес әзірленді және жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру тәртібін айқындайды.

2. Осы Қағидаларда мынадай негізі ұғымдар пайдаланылады:

1) аумақтық бөлімше – Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің аумақтық бөлімшелері;

2) жануарларды будандастыру – шаруашылықта пайдалы озық белгілері немесе қасиеттері бар дара нұсқаларды алу мақсатында жануарлардың алуан түрлерінің немесе тұқымдарының дара нұсқаларын шағылыстыру;

3) жануарларды интродукциялау – жануарлар түрлерi дарақтарын таралу ареалынан (таралу аясынан) тысқары, бұл түрлер бұрын мекендемеген, олар үшiн жаңа мекендеу орындарына әдейi немесе кездейсоқ тарату;

4) жануарларды реинтродукциялау – жануарлар түрлерi дарақтарын бұрынғы мекендеу орталарына әдейi ауыстыру.

2-тарау. Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру тәртібі

3. Жануарлар түрлері дарақтарын:

1) санын көбейту;

2) жергілікті фаунаға жануардың жаңа түрін енгізу;

3) жануардың пайдалы қасиеттерін пайдалану мақсатында таралу ареалынан тысқары, олар үшін жаңа мекендеу орындарына әдейі тарату қажеттігі интродукция үшін негіз болып табылады.

4. Жануарлар түрлерінің дарақтарын:

1) бұрын мекендеген түрлерді қайтару;

2) санын қалпына келтіру;

3) репродуктивтігін жақсарту мақсатында оларды бұрынғы мекендеу орындарына әдейі ауыстыру қажеттігі реинтродукция үшін негіз болып табылады.

5. Жануарлардың алуан түрлерінің немесе тұқымдарының дара нұсқаларын шағылыстыру арқылы шаруашылықта пайдалы озық белгілері немесе қасиеттері бар дара нұсқаларды алу қажеттігі будандастыру үшін негіз болып табылады.

6. Жануарлар түрлерін интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру, жануарларды Қазақстан Республикасына әкелу және Қазақстан Республикасынан әкету Қазақстан Республикасының Экология кодексінің 249 және 250-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.

7. Жануарларды интродукциялау және реинтродукциялау жануарлардың саулығына барынша қамқорлық жасалып, арнайы торларда, контейнерлерде және резервуарларда көлік құралымен тасымалдау арқылы жүзеге асырылады.

8. Жануарларды тасымалдау, тиеу және түсіру кезінде:

1) жануарларға зиян келтіруге және қақпақтардың өздігінен ашылып кетуіне жол бермейтін қауіпсіздік шаралары;

2) ветеринариялық іс-шаралар;

3) желдету, азық және ішетін су;

4) жануарларды тасымалдау кезінде ауру немесе жаралы жануарларды оқшаулау, қажет болған жағдайда алғашқы көмек көрсету қамтамасыз етіледі.

9. Аумақтық бөлімшенің бұйрығымен құрамына аумақтық бөлімшенің, ветеринариялық қызметтің қызметкерлері және өтініш беруші енгізілетін жануарларды қабылдап алу және табиғи ортаға жіберу жөніндегі комиссия құрылады.

10. Жануарлар межелі орынға әкелінген соң комиссия осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жануарларды қабылдап алу (жіберу) актісін жасайды.

11. Бейімделу және карантин мақсатында өтініш беруші жіберілетін жерге келген соң биологиялық негіздемеге сәйкес түріне, жасына және табиғи физиологиялық жай-күйіне байланысты жануарларды күтіп-бағу талаптарына сай келетін торларда, қоршауларда және басқа үй-жайларда жануарларды ұстай тұруды жүзеге асырады. Бейімдегеннен кейін комиссия олардың табиғи жай-күйі көрсетілген осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жануарларды жіберу актісін жасайды.

12. Аумақтық бөлімшелер жануарлардың жай-күйіне және интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру мақсаттарына қол жеткізуді есепке алу мен мониторингілеуді жүзеге асырады.

	Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидаларына 1-қосымша
	Нысан

Жануарларды қабылдап алу (жіберу) АКТІСІ

20 жылы "_____"

___________________ (жасалған орны)

Мына құрамдағы комиссия:

Уәкілетті органның аумақтық бөлімшесінің, ветеринариялық қызметтің өкілдері және өтініш беруші:____________________________________

___________________________________________________________

(аты, әкесінің аты (бар болса), тегі лауазымы)

Жануарларды қабылдап алуды (жіберуді) жүргізді:

Жануар түрі	Саны	Жынысы			Жануардың табиғи жай-күйі
		еркегі	ұрғашысы	төлі

Қосымша мәліметтер: _____________________________________________

________________________________________________________________

Акт үш данада жасалды.

Қолтаңбалары:

1. __________________________________________

2.___________________________________________

3. ___________________________________________.

	Жануарларды (балық ресурстарын және басқа да су жануарларын қоспағанда) интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидаларына 2-қосымша
	Нысан

Жануарды қолда ұстағаннан кейін жіберу
АКТІСІ

20 жылы "_____"

___________________ (жасалған орны)

Мына құрамдағы комиссия:

Уәкілетті органның аумақтық бөлімшесінің, ветеринариялық қызметтің өкілдері және өтініш беруші:

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

(аты, әкесінің аты (бар болса), тегі лауазымы)

Жануарларды жіберуді жүргізді:

Жануар түрі	Саны	Жынысы			Жануардың табиғи жай-күйі
		еркегі	ұрғашысы	төлі

Қосымша мәліметтер:_____________________________________________

________________________________________________________________

Акт үш данада жасалды.

Қолтаңбалары:

1. __________________________________________

2.___________________________________________

3. ___________________________________________.

	2026 жылғы 24 қыркүйектегі № 212 бұйрығына қосымша
	Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің бұйрығына 2-қосымша

Күші жойылған кейбір бұйрықтардың тізбесі

1. "Жануарларды интродукциялау, реинтродукциялау және будандастыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 13 мамырда № 18-02/434 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11346 болып тіркелген).

2. "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2018 жылғы 2 қарашадағы № 446 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін бұйрықтарының тізбесінің 3-тармағы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 18010 болып тіркелген).

3. "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің міндетін атқарушының 2022 жылғы 20 қыркүйектегі № 619 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесінің 4-тармағы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29838 болып тіркелген).

4. "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінiң кейбiр бұйрықтарына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің 2023 жылғы 3 мамырдағы № 140 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінiң өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесінің 3-тармағы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32445 болып тіркелген).